ગુજરાતમાં હૃદયની તકલીફ હવે માત્ર મોટી ઉંમરના લોકો સુધી સીમિત રહી નથી. વર્ષ 2026માં અત્યાર સુધીમાં ઈએમઆરઆઈ 108 એમ્બ્યુલન્સ દ્વારા હૃદય સંબંધિત ઈમરજન્સી બાદ 71,088 દર્દીઓને હોસ્પિટલ પહોંચાડવામાં આવ્યા છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોની સરખામણીએ આ સંખ્યા વધી છે. આ કેસોમાંથી લગભગ 10માંથી 3 દર્દીઓની ઉંમર 40 વર્ષ કે તેનાથી ઓછી હોવાનું સામે આવ્યું છે.

દર વર્ષે 29 સપ્ટેમ્બરે વિશ્વ હૃદય દિવસ મનાવવામાં આવે છે. આ વર્ષે તેની થીમ ‘યુઝ હાર્ટ ઓફ એક્શન’ છે, જેનો મુખ્ય સંદેશ હૃદયને સ્વસ્થ રાખવા માટે સમયસર બચાવના પગલાં લેવાનો છે.

કાર્ડિયોલોજિસ્ટ ડૉ. કમલ શર્માના જણાવ્યા મુજબ, યુવાનોમાં હાર્ટ એટેકના કારણોને સમજવા માટે યુએન મેહતા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ કાર્ડિયોલોજી એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર ખાતે અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં 30 વર્ષ કે તેથી ઓછી ઉંમરના હાર્ટ એટેકના દર્દીઓમાં તમાકુનું સેવન, શરીરનું વજન, ખાવાની ટેવ, ઊંઘ, શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને અન્ય પરિબળોનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું હતું.

અભ્યાસ મુજબ, 53 ટકા દર્દીઓ તમાકુનું કોઈને કોઈ રીતે સેવન કરતા હતા. 51 ટકા દર્દીઓ દરરોજ 30 મિનિટથી ઓછી શારીરિક કસરત કરતા હતા. 49 ટકા લોકો નિયમિતપણે બહારનું ભોજન લેતા અથવા અનિયમિત સમયે જમતા હતા. 47 ટકા દર્દીઓમાં નસકોરાંની સમસ્યા જોવા મળી હતી. 31 ટકાને પરિવારમાં હૃદયરોગનો ઇતિહાસ હતો, જ્યારે 28 ટકા લોકોએ તણાવ હોવાનું જણાવ્યું હતું.

આ ઉપરાંત, 31 ટકા દર્દીઓમાં અચાનક અથવા ટેવ વગરની ભારે શારીરિક મહેનત, 24 ટકામાં સમય પહેલાં વાળ સફેદ થવા અથવા ટાલ પડવાની સમસ્યા અને 14 ટકામાં દારૂના સેવનનો ઇતિહાસ જોવા મળ્યો હતો.

અભ્યાસમાં યુવાનો અને મોટી ઉંમરના હાર્ટ એટેકના દર્દીઓ વચ્ચે પણ તફાવત જોવા મળ્યો. મોટી ઉંમરના દર્દીઓમાં 37 ટકામાં તમાકુનું સેવન હતું, જ્યારે 56 ટકામાં હૃદયની નસો સાંકડી જોવા મળી હતી. મોટી ઉંમરના દર્દીઓમાં ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલની સમસ્યા 19 ટકા હતી, જ્યારે યુવાનોમાં તે 9 ટકા હતી.

કાર્ડિયોલોજિસ્ટ ડૉ. જય શાહે જણાવ્યું કે છેલ્લા કેટલાક દાયકામાં હાર્ટ એટેકના દર્દીઓની સરેરાશ ઉંમર ઘટી છે. કામનો તણાવ અને વાયુ પ્રદૂષણ જેવા પરિબળો પણ જવાબદાર બની રહ્યા છે.

ડૉ. સુમિત ધીરે જણાવ્યું કે હવે 20ના દાયકાના દર્દીઓમાં પણ હૃદયની સમસ્યાઓ જોવા મળી રહી છે. સ્થૂળતા, ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર, વધેલું કોલેસ્ટ્રોલ અને પરિવારનો હૃદયરોગનો ઇતિહાસ જોખમ વધારી શકે છે. તેથી યુવાનોએ મધ્યમ ઉંમર સુધી રાહ જોયા વગર અત્યારથી જ હૃદયની કાળજી લેવી જરૂરી છે.