ઈરાને એક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરી છે. તેણે જણાવ્યું છે કે આગામી 30 દિવસમાં, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજોની સંખ્યા સામાન્ય થઈ શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે આ માર્ગ પરથી પસાર થતા જહાજોની સંખ્યા યુદ્ધ પહેલાના સ્તરે પાછી આવી જશે. વિશ્વભરના દેશો આ નિવેદનને રાહતના સંકેત તરીકે જોઈ રહ્યા છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વ માટે જીવનરેખા છે. યુદ્ધ પછી, વિશ્વભરના ઘણા દેશોએ ઇંધણની અછતનો સામનો કરવો પડ્યો છે, જેના કારણે અર્થતંત્ર પર ગંભીર અસર પડી છે. હવે, 30 દિવસમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને યુદ્ધ પહેલાની સ્થિતિમાં પુનઃસ્થાપિત કરવાની ચર્ચા થઈ રહી છે. આ માહિતી તસ્નીમ ન્યૂઝ એજન્સી દ્વારા જાહેર કરવામાં આવી છે.

ઈરાનની તસ્નીમ ન્યૂઝ એજન્સી અનુસાર, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગે પ્રારંભિક કરાર બહાર આવી રહ્યો હોય તેવું લાગે છે. જોકે, ઈરાને સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ કરારનો અર્થ એ નથી કે હોર્મુઝની પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે યુદ્ધ પહેલાની સ્થિતિમાં પાછી આવશે. તસ્નીમ એજન્સીએ પશ્ચિમી મીડિયામાં પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલોને ફગાવી દીધા છે જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે હોર્મુઝમાં પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે સામાન્ય થવાની નજીક છે. એજન્સી કહે છે કે સંભવિત કરારનો અવકાશ હાલમાં મર્યાદિત છે.

અહેવાલો અનુસાર, આ કરાર હેઠળ, આગામી 30 દિવસમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા વાણિજ્યિક જહાજોની સંખ્યાને ધીમે ધીમે યુદ્ધ પહેલાના સ્તરે પુનઃસ્થાપિત કરવાની યોજના પર સંમતિ આપવામાં આવી રહી છે. ઈરાનનું કહેવું છે કે આ પગલાથી આર્થિક પ્રવૃત્તિમાં થોડી રાહત મળશે અને આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ ફરી શરૂ થઈ શકે છે, પરંતુ સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક પરિસ્થિતિ હજુ પણ યથાવત રહેશે.

છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે. ઈરાન અને અન્ય દેશો વચ્ચેના તણાવને કારણે, આ માર્ગ પરથી પસાર થતા જહાજોની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે. જહાજ માલિકો અને તેલ કંપનીઓ તેમના જહાજોને નુકસાન થવાની ચિંતામાં છે. આનાથી તેલનો પુરવઠો ધીમો પડી ગયો છે અને વૈશ્વિક તેલના ભાવ અને બજારની સ્થિતિ પર અસર પડી રહી છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શું કહ્યું?

આ બધા વચ્ચે, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે યુએસ, ઈરાન અને પ્રદેશના અન્ય ઘણા દેશો વચ્ચે લગભગ એક કરાર થઈ ગયો છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે એમ પણ કહ્યું કે આ સોદામાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાનો સમાવેશ થાય છે અને ટૂંક સમયમાં જાહેરાત કરવામાં આવશે.

પાકિસ્તાનની ભૂમિકા

પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફે જણાવ્યું હતું કે તેમના દેશે ઈરાની નેતાઓ સાથે વાતચીત કરી છે, અને વાતચીત ખૂબ જ સારી રહી. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે આગામી રાઉન્ડની વાતચીત ટૂંક સમયમાં યોજાશે.

બ્રિટેને શું કહ્યું?

બ્રિટિશ વડા પ્રધાન કીર સ્ટારમરે પણ આ બાબતે એક નિવેદન જારી કર્યું. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની વાતચીતમાં થયેલી પ્રગતિ સારી બાબત છે. સ્ટારમરે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે આપણને એક એવા કરારની જરૂર છે જે આ યુદ્ધનો અંત લાવે અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સંપૂર્ણપણે ફરીથી ખોલે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવાથી ભારતને શું ફાયદો થશે?

જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી કાર્યરત થાય છે, તો તે ભારત માટે રાહત રહેશે. ભારત તેની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતોના 80 ટકાથી વધુ આયાત કરે છે, જેનો મોટો ભાગ આ માર્ગ દ્વારા આવે છે.

યુદ્ધના ડરને કારણે, જહાજો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ટાળી રહ્યા છે અને લાંબા રૂટ લેવાની ફરજ પડી છે. આનાથી વીમા ખર્ચમાં પણ વધારો થઈ રહ્યો છે. જો માર્ગ સુરક્ષિત રહેશે, તો નૂર ખર્ચમાં ઘટાડો થશે. આનાથી નિકાસ અને આયાતના સંદર્ભમાં ભારતને સીધો ફાયદો થશે.

તેની દુનિયા પર શું અસર પડશે?

જો આ કરાર ખરેખર થાય અને જહાજો પહેલાની જેમ જ સંખ્યામાં હોર્મુઝમાંથી ફરી શરૂ થાય, તો તેનો સીધો ફાયદો સમગ્ર વિશ્વને થશે. તેલ અને ગેસનો પુરવઠો સુધરશે, કિંમતો સ્થિર થશે અને આ માર્ગ પર નિર્ભર દેશોની અર્થવ્યવસ્થાને વેગ મળશે.