અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ ભારતની મુલાકાત દરમિયાન ઈરાન સાથે શાંતિ કરાર અંગે સકારાત્મક સંકેતો આપ્યા છે. ચાર દિવસની મુલાકાતે દિલ્હી પહોંચેલા રુબિયોએ કહ્યું કે આગામી થોડા કલાકોમાં દુનિયાને ઈરાન મુદ્દા પર ગૂડ ન્યૂઝ મળી શકે છે. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર સાથે સંયુક્ત પત્રકાર પરિષદને સંબોધતા રુબિયોએ કહ્યું, "મને લાગે છે કે દુનિયાને આગામી થોડા કલાકોમાં કેટલાક સારા સમાચાર મળવાની શક્યતા છે. તેમણે કહ્યું કે પ્રસ્તાવિત શાંતિ કરાર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ચાલી રહેલા તણાવનો અંત લાવશે.

ઈરાને યુએસ-ઈઝરાયલના સંયુક્ત હુમલાના જવાબમાં આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગને આંશિક રીતે અવરોધિત કર્યો. રુબિયોએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આ કરાર એક એવી પ્રક્રિયા શરૂ કરશે જેનો અંતિમ ધ્યેય એવી દુનિયા બનાવવાનો છે જ્યાં કોઈને ઈરાની પરમાણુ શસ્ત્રોથી ડરવાની કે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી.

ઈરાન ક્યારેય પરમાણુ શસ્ત્રો ધરાવી શકશે નહીં

અમેરિકાના વિદેશ મંત્રીએ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું કે ઈરાન ક્યારેય પરમાણુ શસ્ત્રો મેળવી શકશે નહીં. તેમણે ઈરાનની કાર્યવાહીની નિંદા કરી, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ ગણાવ્યો. રુબિયોએ કહ્યું કે વાણિજ્યિક જહાજોને નુકસાન પહોંચાડવાની ધમકીઓ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન કરે છે.

ટ્રમ્પે શનિવારે શું કહ્યું?

અગાઉ, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શનિવારે કહ્યું હતું કે તેઓ ઈરાનના નવીનતમ પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા કરવા માટે તેમના વાટાઘાટકારો સાથે મુલાકાત કરી રહ્યા છે અને રવિવાર સુધીમાં દુશ્મનાવટ ફરી શરૂ કરવાનો નિર્ણય લેશે. એક્સિઓસ સાથે વાત કરતા, ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે "સારા" સોદા પર પહોંચવાની અથવા તેમને સંપૂર્ણપણે બરબાદ કરવાની "પાંચમા-પચાસ" શક્યતા છે.

દરમિયાન, ટ્રમ્પે રવિવારે સવારે દાવો કર્યો હતો કે ઇઝરાયલ અને પ્રાદેશિક સાથીઓ સાથે વ્યાપક પરામર્શ પછી, ઈરાન સાથે શાંતિ કરાર પર વાટાઘાટો "નોંધપાત્ર રીતે પૂર્ણ થઈ ગઈ છે." ત્રણ મહિનાથી ચાલતા યુદ્ધને સમાપ્ત કરવા તરફ આ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રગતિ માનવામાં આવે છે. ટ્રમ્પે તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ, ટ્રુથ સોશિયલ પર પોસ્ટ કરીને કહ્યું કે ઔપચારિક જાહેરાત પહેલાં કરારની અંતિમ વિગતોને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા માટે ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. તેમણે ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ સાથેની તેમની અલગ વાતચીતને "ખૂબ સારી" ગણાવી. ટ્રમ્પે વાટાઘાટોને "શાંતિ સંબંધિત સમજૂતી પત્ર" ગણાવ્યો. જોકે, ઈરાને ટ્રમ્પના દાવાને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યો છે. તેહરાને સ્પષ્ટ કર્યું કે તે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ જાળવી રાખશે.

અહેવાલ મુજબ, ઈરાન ફક્ત પસાર થતા જહાજોની સંખ્યાને યુદ્ધ પહેલાના સ્તરે પાછા ફરવા દેવા માટે સંમત થયું છે, પરંતુ આનો અર્થ "મુક્ત હિલચાલની સંપૂર્ણ પુનઃસ્થાપના" નથી. ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ ટ્રમ્પના પોસ્ટને "પ્રચાર" ગણાવ્યો. IRGC એ જણાવ્યું હતું કે કરાર ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અંગે કોઈ પ્રતિબદ્ધતાઓ આપતો નથી. IRGC ના નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ટ્રમ્પે અગાઉ કોઈપણ કરાર માટે પરમાણુ કાર્યક્રમને મુખ્ય શરત તરીકે વર્ણવ્યો હતો, પરંતુ ઈરાન આ માટે સંમત થયું નથી. આ તબક્કે પરમાણુ મુદ્દા પર કોઈ ચર્ચા થઈ નથી.