આજકાલ, સબસ્ક્રાઇબર આઇડેન્ટિટી મોડ્યુલ (SIM) કાર્ડ ફક્ત કોઈને ફોન કરવા માટે નથી. બેંક એકાઉન્ટથી લઈને UPI, OTP અને ઘણી બધી મહત્વપૂર્ણ ઓનલાઈન સેવાઓ તમારા મોબાઈલ નંબર સાથે જોડાયેલી છે. તેથી, જો કોઈ સિમનો દુરુપયોગ થાય છે અથવા કોઈ બીજાની ઓળખનો ઉપયોગ કરીને મેળવવામાં આવે છે, તો પરિસ્થિતિ ખૂબ ગંભીર બની શકે છે.

તાજેતરમાં, ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT) એ પણ આવી બાબતો અંગે લોકોને ચેતવણી આપી છે. સપ્ટેમ્બર 2026 માં જારી કરાયેલ એક સલાહકારમાં, વિભાગે જણાવ્યું હતું કે છેતરપિંડીથી સિમ કાર્ડ મેળવવું અને ટેલિકોમ આઇડેન્ટિફાયરનો દુરુપયોગ કરવો કાયદા હેઠળ ગુનો બની શકે છે.

કાયદામાં કયા નિયમો છે?

ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ એક્ટ, 2023 ની કલમ 42(3)(e) હેઠળ, જો કોઈ વ્યક્તિ છેતરપિંડીથી અથવા અન્ય વ્યક્તિનો ઢોંગ કરીને સિમ કાર્ડ મેળવે છે, તો તેની સામે કાર્યવાહી થઈ શકે છે.

આ ગુનામાં ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલ, રૂ.50 લાખ સુધીનો દંડ અથવા બંને સજા થઈ શકે છે. એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે રૂ.50 લાખ મહત્તમ દંડ છે; આ દંડ દરેક કિસ્સામાં લાદવામાં આવતો નથી.

ધારો કે કોઈએ બીજા કોઈના દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કર્યો અને તેમની જાણ વગર તેમના નામે સિમ કાર્ડ સક્રિય કર્યું. જો તપાસમાં જાણવા મળે કે સિમ કાર્ડ છેતરપિંડીથી અથવા કોઈ બીજાની ઓળખનો ઉપયોગ કરીને મેળવવામાં આવ્યું હતું, તો કેસ ચલાવી શકાય છે.

તમારા નામે કેટલા સિમ છે તે કેવી રીતે તપાસવું

DoT લોકોને સમયાંતરે તેમના નામે જારી કરાયેલા મોબાઇલ કનેક્શન તપાસવાની સલાહ આપે છે. આ સંચાર સાથી પોર્ટલ અને એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરીને કરી શકાય છે. જો તમને તમારા નામે કોઈ નંબર દેખાય જે તમારી પાસે નથી, તો તરત જ તેની જાણ કરવી શ્રેષ્ઠ છે.

વધુમાં, કાયદો એવા લોકો માટે પણ જોગવાઈ કરે છે જેઓ આવા ગુનાઓમાં મદદ કરે છે અથવા પ્રોત્સાહન આપે છે. કલમ 42(6) ગુનાને ઉશ્કેરવા, પ્રયાસ કરવા અથવા કાવતરું કરવા માટે સજાની જોગવાઈ કરે છે, જો ગુનો તે સહાય અથવા કાવતરાના પરિણામે આચરવામાં આવ્યો હોય. તેથી, સિમ કાર્ડ માટે અન્ય વ્યક્તિની ઓળખ અથવા દસ્તાવેજોનો દુરુપયોગ કરવો મોંઘો પડી શકે છે.