હવાઈ મુસાફરી પહેલા કરતાં ઘણી સુરક્ષિત બની ગઈ છે, પરંતુ હવે ઉડ્ડયન ઉદ્યોગ માટે એક અલગ પ્રકારનો ખતરો ચર્ચાઈ રહ્યો છે. આ ખતરો વિમાનમાં જ હોઈ શકે છે. એટલે કે, પાઇલટ જાણી જોઈને વિમાનને નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. ફ્લાયદુબઈની તાજેતરની ઘટનાએ ફરી એકવાર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે કે વિમાન અને તેમાં સવાર સેંકડો લોકોને પાઇલટ દ્વારા ઇરાદાપૂર્વક કરવામાં આવેલા પગલાંથી કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખવું.

ઇન્ટરનેશનલ એર ટ્રાન્સપોર્ટ એસોસિએશનના ડેટા અનુસાર, 2005 થી 2025 દરમિયાન, વાણિજ્યિક ઉડ્ડયનમાં 270 જીવલેણ અકસ્માતો થયા હતા, જેના પરિણામે બોર્ડમાં 8,470 લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા, જ્યારે અન્ય મૃત્યુને પણ સામેલ કરીને, આ આંકડો 8,778 થયો હતો. દરમિયાન, વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ અનુસાર, આ જ સમયગાળા દરમિયાન, વિમાન દુર્ઘટનામાં ઓછામાં ઓછા 800 મૃત્યુ થયા હતા જેને યુએસ અધિકારીઓએ પાઇલટની ઇરાદાપૂર્વકની કાર્યવાહીને આભારી છે અથવા પુષ્ટિ આપી છે.

અમુક અકસ્માતોની અંતિમ તપાસ હજુ અપૂર્ણ

જોકે, સ્થાનિક તપાસ એજન્સીઓના તારણો હંમેશા યુએસ અધિકારીઓના તારણો સાથે સુસંગત નથી. કેટલાક અકસ્માતોની અંતિમ તપાસ હજુ પૂર્ણ થઈ નથી. આમાં 2014 મલેશિયા એરલાઇન્સ એમએચ 370 ક્રેશ, 2022 ચાઇના ઇસ્ટર્ન ક્રેશ અને 2025 એર ઇન્ડિયા ક્રેશનો સમાવેશ થાય છે. ત્રણેય કિસ્સાઓમાં, યુએસ અધિકારીઓએ ઇરાદાપૂર્વકની કાર્યવાહીની શંકા વ્યક્ત કરી છે, પરંતુ સ્થાનિક તપાસ હજુ સુધી આવા અંતિમ નિષ્કર્ષ પર પહોંચી નથી.

20 વર્ષમાં મૃત્યુમાં 35% ઘટાડો થયો

2015ની જર્મનવિંગ્સ ક્રેશ એકમાત્ર કેસ છે જેને સત્તાવાર રીતે ઇરાદાપૂર્વકની ક્રેશ માનવામાં આવે છે. કો-પાયલટે ઇરાદાપૂર્વક ફ્રેન્ચ આલ્પ્સમાં વિમાન ક્રેશ કર્યું હતું, જેમાં 150 લોકો માર્યા ગયા હતા. આંકડા અનુસાર, છેલ્લા બે દાયકામાં વૈશ્વિક હવાઈ મુસાફરીમાં આશરે 37% નો વધારો થયો છે, જ્યારે 2005 અને 2025 વચ્ચે વાણિજ્યિક ઉડ્ડયનમાં મૃત્યુની સંખ્યામાં 35% નો ઘટાડો થયો છે. જ્યારે સામાન્ય વિમાન અકસ્માતોમાં ઘટાડો થયો છે, ત્યારે ઇરાદાપૂર્વકના અકસ્માતોની અસર હવે વધુ સ્પષ્ટ છે.

આ કારણોસર, એરલાઇન્સ, નિયમનકારો અને વિમાન ઉત્પાદકો હવે ફક્ત તકનીકી નિષ્ફળતાઓ અથવા પાઇલટની સરળ ભૂલો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા નથી. પાઇલટ સ્ક્રીનીંગ, કોકપીટ સલામતી, માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને ટેકનોલોજીઓ પર પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે જે જો જરૂરી હોય તો ઇરાદાપૂર્વક પાઇલટ ગેરવર્તણૂકને અટકાવી શકે છે. તાજેતરની ફ્લાયદુબઈ ઘટનાએ ફરી એકવાર આ ભયને ઉજાગર કર્યો છે. આનો અર્થ એ છે કે વિમાન સલામતી હવે ફક્ત યાંત્રિક નિષ્ફળતાઓને રોકવા વિશે નથી, પરંતુ કોકપીટમાં રહેલા માનવીની ઇરાદાપૂર્વક વિમાનને જોખમમાં મૂકવાની શક્યતાને રોકવા વિશે પણ છે.