નેશનલ હાઇવે ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (NHAI)એ ભારતમાં ફાસ્ટેગ સિસ્ટમને સરળ બનાવવા માટે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. સરકારે જાહેરાત કરી છે કે 1 ફેબ્રુઆરી, 2026થી કાર, જીપ અને વાન માટે જારી કરાયેલા નવા ફાસ્ટેગ પર Know Your Vehicle (KYV) વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા લાગુ થશે નહીં. આ ફેરફારનો હેતુ ફાસ્ટેગ જારી કરવામાં અને ઉપયોગમાં વિલંબ, વારંવાર દસ્તાવેજો માંગવાની ઝંઝટ અને યુઝર્સની ફરિયાદોને ઘટાડવાનો છે. અત્યાર સુધી ફાસ્ટેગ જારી કર્યા પછી વાહન વેરિફિકેશન માટે KYV જરૂરી હતું. આ પ્રક્રિયામાં, માન્ય દસ્તાવેજો હોવા છતાં, ઘણી વખત ડ્રાઇવરોને વારંવાર આરસી અપલોડ કરવા, ફોટા મોકલવા અને ટેગ ફરીથી વેરિફિકેશન કરાવવા પડતા હતા. આનાથી ફાસ્ટેગ એક્ટિવેશનમાં વિલંબ થયો અને વપરાશકર્તાઓને બિનજરૂરી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો.

નવા નિયમો હેઠળ, NHAIએ આ જવાબદારી સંપૂર્ણપણે બેંકોને સોંપી દીધી છે. બેંકો હવે ફાસ્ટેગ જારી કરતા પહેલા વાહન સંબંધિત તમામ માહિતીની ચકાસણી કરશે. વાહન ચકાસણી VAHAN ડેટાબેઝ દ્વારા કરવામાં આવશે અને જો માહિતી ઉપલબ્ધ ન હોય તો નોંધણી પ્રમાણપત્ર (RC)ના આધારે ચકાસણી પૂર્ણ કરવામાં આવશે. આનો અર્થ એ છે કે ટેગ સક્રિય થયા પછી કોઈ અલગ KYV પ્રક્રિયાની જરૂર રહેશે નહીં.

KYV શું હતું અને તેને શા માટે દૂર કરવામાં આવ્યું?

KYV એ ફાસ્ટેગ સિસ્ટમમાં એક વધારાનું ચકાસણી પગલું હતું જે ખાતરી કરતું હતું કે ટેગ સાચા વાહન સાથે જોડાયેલ છે અને કોઈ ખોટા કે ડુપ્લિકેટ ટેગનો ઉપયોગ થતો નથી. જો કે, વ્યવહારમાં, આ પ્રક્રિયા ઘણીવાર વિલંબ અને તકનીકી સમસ્યાઓનું કારણ બને છે, જેના કારણે NHAI તેને દૂર કરે છે.

નવા નિયમોમાં શું બદલાવ આવ્યો છે?

1 ફેબ્રુઆરી, 2026 પછી નવી કાર ફાસ્ટેગ પર KYV ફરજિયાત રહેશે નહીં. ટેગ જારી કરતા પહેલા તમામ જરૂરી તપાસ પૂર્ણ કરવામાં આવશે. અગાઉ જારી કરાયેલ ફાસ્ટેગ ધારકોને પણ હવે નિયમિત KYV તપાસમાંથી પસાર થવાની જરૂર રહેશે નહીં. ફરીથી તપાસ ફક્ત એવા કિસ્સાઓમાં કરવામાં આવશે જ્યાં ચોક્કસ ફરિયાદો ઊભી થાય, જેમ કે ટેગ ખોટા વાહન સાથે જોડાયેલા હોવા, દુરુપયોગ, છૂટા ટેગ અથવા ખોટી રીતે જારી કરાયેલ ફાસ્ટેગ.

સામાન્ય ડ્રાઇવરો માટે શું ફાયદા થશે?

નવા નિયમો ફાસ્ટેગ ખરીદવા અને ઉપયોગ કરવાની પ્રક્રિયાને પહેલા કરતાં વધુ ઝડપી અને સરળ બનાવશે. હવે, ટેગ પ્રાપ્ત થયા પછી તરત જ તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. વારંવાર દસ્તાવેજો અપલોડ કરવાની કે બેંક અને ગ્રાહક સંભાળની મુલાકાત લેવાની જરૂર રહેશે નહીં. વધારાની તપાસ ફક્ત ફરિયાદ આધારિત કેસોમાં જ કરવામાં આવશે, જેનાથી બિનજરૂરી મુશ્કેલીઓ દૂર થશે.