ભારતીય શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ પર કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI)ની અસર ઝડપથી વધી રહી છે. શાળાઓ અને કોલેજો AI ચેટબોટ્સ અને નવી ટ્યુટરિંગ સિસ્ટમ્સનો ઉપયોગ કરવા લાગી છે. તાજેતરના એક અહેવાલમાં જાણવા મળ્યું છે કે 50 ટકાથી વધુ ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓ અભ્યાસ સામગ્રી બનાવવા માટે જનરેટિવ AIનો ઉપયોગ કરી રહી છે.

ભારતીય શિક્ષણ સિસ્ટમ કેવી રીતે બદલાઈ ગઈ છે?

અર્ન્સ્ટ એન્ડ યંગ-પાર્થેનન અને FICCIના નવા અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓએ AIના ઉપયોગમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે. 30 મુખ્ય ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓ (HEIs)ના સર્વેક્ષણના આધારે, ભારતમાં 50 ટકાથી વધુ ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓ (HEIs) શિક્ષણ સામગ્રી બનાવવા માટે જનરેટિવ AI નો ઉપયોગ કરી રહી છે, જ્યારે 60 ટકા વિદ્યાર્થીઓએ AI સાધનો અને ગેજેટ્સનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપી છે.

નવી શિક્ષણ પદ્ધતિઓ

એઆઈનો ઉપયોગ અભ્યાસ સામગ્રી તૈયાર કરવા તેમજ વિદ્યાર્થીઓને શીખવવા માટે થઈ રહ્યો છે. એઆઈના આ યુગમાં, શિક્ષણ પદ્ધતિઓ એટલી બદલાઈ ગઈ છે કે ૫૬ ટકાથી વધુ ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓએ પહેલાથી જ એઆઈ-સંબંધિત નીતિઓ લાગુ કરી દીધી છે. ૪૦ ટકાએ એઆઈ-સંચાલિત ટ્યુટરિંગ સિસ્ટમ્સ અને ચેટબોટ્સનો ઉપયોગ કર્યો છે. ૩૯ ટકા લોકોએ અનુકૂલનશીલ શિક્ષણ પ્લેટફોર્મ અપનાવ્યા છે, અને ૩૮ ટકા પરીક્ષાના પેપર માટે સ્વચાલિત ગ્રેડિંગનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે ભવિષ્યમાં, AIનો ઉપયોગ વ્યક્તિગત અને સ્માર્ટ શિક્ષણ પ્રણાલીઓ, સાહિત્યચોરી શોધ, કારકિર્દી માર્ગદર્શન, અભ્યાસક્રમ ડિઝાઇન, AI-આધારિત ચેટબોટ્સ જે વિદ્યાર્થીઓના પ્રશ્નોના તાત્કાલિક જવાબ આપે છે, અને વધુ માટે થઈ શકે છે. જો તમે AI યુગમાં આગળ રહેવા માંગતા હો, તો AI કારકિર્દી વૃદ્ધિ વર્કશોપ મદદ કરી શકે છે. જોડાવા માટે હમણાં જ ઑનલાઇન નોંધણી કરો.

ગોપનીયતાની ચિંતાઓ વધી રહી છે

શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં AIના વધતા ઉપયોગથી ડેટા ગોપનીયતા અંગે ચિંતાઓ વધી છે. કારણ કે AI સિસ્ટમ્સ સામાન્ય રીતે વિદ્યાર્થીઓની માહિતી, જેમ કે સબમિશન ડેટા, બાયોમેટ્રિક માહિતી અને ઓનલાઈન પ્રવૃત્તિ સંગ્રહિત કરે છે, આ ડેટા લીક અને ગોપનીયતા ભંગનું જોખમ વધારે છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, "આવા ડેટાનો અવિચારી ઉપયોગ ગોપનીયતા પર આક્રમણ, ડેટા લીક અને પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે."

AIથી લાભ મેળવવા માટે, આ પગલાં લેવા આવશ્યક 

અહેવાલ ભલામણ કરે છે કે AI સાક્ષરતાને તમામ અભ્યાસક્રમોમાં સમાવિષ્ટ કરવી જોઈએ. વધુમાં, તે વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી, એન્જિનિયરિંગ અને ગણિત (STEM)ના વિદ્યાર્થીઓને મશીન લર્નિંગ, કુદરતી ભાષા પ્રક્રિયા અને રોબોટિક્સ જેવા અદ્યતન વિષયો શીખવવાની ભલામણ કરે છે.

અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે જો ભારત AIનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ કરવા માંગે છે તો તેને શિક્ષણ અને વહીવટના દરેક પાસામાં સંકલિત કરવું આવશ્યક છે. ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકસાવવા જોઈએ, શિક્ષકોને AI સાધનોમાં તાલીમ આપવી જોઈએ અને શાસન માળખા પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. EY-Parthenon Indiaના ભાગીદાર અને શિક્ષણ વડા અવંતિકા તોમરે જણાવ્યું હતું કે, આ પગલાં ભારતની ઉચ્ચ શિક્ષણ પ્રણાલીને AI કૌશલ્ય, જ્ઞાન અને નવીનતામાં વૈશ્વિક નેતા બનવામાં મદદ કરશે.