ભારતીય ટ્રેડ ગ્રુપ અદાણી હવે યુરોપના બંદર અને એનર્જી સ્ટોરેજ વ્યવસાયોમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરી રહ્યું છે. અદાણી પોર્ટ્સ અને સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન (એપીએસઇઝેડ)એ યુરોપના બીજા ક્રમના સૌથી મોટા સ્વતંત્ર લિક્વિડ સ્ટોરેજ ઓપરેટર ઇવોસ બી.વી.ને 2.56 બિલિયન યુરો (22,000 કરોડથી વધુ રૂપિયા)ના ખર્ચે હસ્તગત કરવા માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ સંપાદનથી અદાણી જૂથને યુરોપના ઘણા મુખ્ય ઉર્જા અને ઔદ્યોગિક કેન્દ્રોમાં સીધી હાજરી મળશે.

એપીએસઇઝેડે ગુરુવારે જાહેરાત કરી હતી કે તે કંપનીના વર્તમાન માલિક, ઇગ્નિયો ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાર્ટનર્સ પાસેથી ડચ સ્થિત કંપની ઇવોસમાં 100 ટકા હિસ્સો હસ્તગત કરશે. આ સમગ્ર ડીલ રોકડમાં થશે. ઇવોસનું એન્ટરપ્રાઇઝ મૂલ્ય 2.56 બિલિયન યુરો હોવાનો અંદાજ છે, જ્યારે તેનું ઇક્વિટી મૂલ્ય 1.18 બિલિયન યુરો છે. અદાણી પોર્ટ્સ આ સોદાને દેવા દ્વારા ભંડોળ પૂરું પાડશે. જોકે, આ સંપાદન હજુ પણ જરૂરી નિયમનકારી મંજૂરીઓ અને કર્મચારીઓના પ્રતિનિધિ પરિષદ સાથે પરામર્શ માટે બાકી છે. આનો અર્થ એ થયો કે આ સોદો હજુ સુધી અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું નથી.

નેધરલેન્ડ્સમાં મુખ્ય મથક ધરાવતું, ઇવોસ પાંચ યુરોપિયન દેશોમાં કાર્યરત છે. જેમાં નેધરલેન્ડ્સ, જર્મની, સ્પેન, બેલ્જિયમ અને માલ્ટાનો સમાવેશ થાય છે. કંપની પાસે આઠ બંદર-આધારિત ટર્મિનલ છે જેની કુલ સંગ્રહ ક્ષમતા 6.3 મિલિયન ક્યુબિક મીટર છે. આ ટર્મિનલ્સ યુરોપના મુખ્ય ઊર્જા અને ઔદ્યોગિક કેન્દ્રોમાં સ્થિત છે, જેમાં એમ્સ્ટરડેમ-રોટરડેમ-એન્ટવર્પ પ્રદેશ, હેમ્બર્ગ અને મુખ્ય ભૂમધ્ય કેન્દ્રોનો સમાવેશ થાય છે. આ ટર્મિનલ્સ પ્રવાહી ઉત્પાદનો અને ઊર્જા સંબંધિત વ્યવસાયો માટે સંગ્રહ સુવિધાઓ પૂરી પાડે છે. આનાથી એપીએસઇઝેડ વૈશ્વિક પ્રવાહી સંગ્રહ અને ઊર્જા હબમાં તેની હાજરીનો વિસ્તાર કરી શકશે.

નાણાકીય કામગીરીની વાત કરીએ તો, ઇવોસે કેલેન્ડર વર્ષ 2025માં 392 મિલિયન યુરોની આવક નોંધાવી હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન કંપનીનો ઇબીઆઇટીડીએ 219 મિલિયન યુરો હતો. આનો અર્થ એ થાય કે ઇબીઆઇટીડીએ માર્જિન આશરે 56 ટકા છે. આ ડીલનું મૂલ્ય સીવાય25 ઇવી/ઇબીઆઇટીડીએના 11.7 ગણું છે.

એપીએસઇઝેડના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર કરણ અદાણીએ આ સંપાદનને કંપની માટે એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ ગણાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે આ સોદો વાર્ષિક એક અબજ ટન કાર્ગોના સંચાલન અને વૈશ્વિક સ્તરે સંકલિત પરિવહન પ્લેટફોર્મ બનાવવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. કંપનીને અપેક્ષા છે કે સંપાદન પછી સંયુક્ત વ્યવસાયનો પ્રો-ફોર્મા નેટ ડેટ-ટુ-ઇબીઆઇટીડીએ રેશિયો 2.76 ગણો થશે, જે નાણાકીય વર્ષ 2027 સુધીમાં ઘટીને લગભગ 2.5 ગણો થઈ શકે છે. અદાણી પોર્ટ્સ અપેક્ષા રાખે છે કે આ સોદો યુરોપના ઊર્જા બજારમાં તેની પહોંચને વિસ્તૃત કરશે અને ભવિષ્યના સ્વચ્છ ઊર્જા સંક્રમણ સાથે સંકળાયેલી તકોનો લાભ લેશે.