જામનગરની મુલાકાતે આવેલા અલ્હાજી અલીકો ડાંગોટેને તેમના કારકિર્દીનો સૌથી સાહસિક વ્યવસાયિક નિર્ણય લીધો છે અને લાગોસની બહાર ૨૫૦૦ હેક્ટર સ્વેમ્પલેન્ડ પર ૨૦ બિલિયન ડોલરની ઓઇલ રિફાઇનરી અને પેટ્રોકેમિકલ સંકુલ ઉભું કરવા જઈ રહ્યા છે. નાઇજીરીયાના સૌથી મોટા સમૂહ, ડાંગોટ ગ્રુપ ઓફ કંપનીઝના સ્થાપક, પ્રમુખ અને સીઈઓ, ડાંગોટ, પ્રથમ વખત ક્રૂડ ઓઇલ પ્રોસેસિંગના એક વર્ષ કરતા પણ ઓછા સમયમાં, વધુ મહત્વાકાંક્ષી કાર્ય પૂર્ણ કરવાનું આયોજન કરી રહ્યા છે

રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝની જામનગર રિફાઇનરીને વિશ્વની સૌથી મોટી થ્રુપુટ તરીકે ટક્કર આપવા માટે તેમની રિફાઇનિંગ ક્ષમતાને 1.4 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ સુધી વધારવાનો છે. અને જે સુવિધાએ તેમને પ્રથમ સ્થાને રહેવાની પ્રેરણા આપી હતી તેની સાથે સ્પર્ધા કરવામાં મદદ કરવા માટે, તેઓ પ્રોજેક્ટ મેનેજમેન્ટ, સાધનો પુરવઠો, માનવશક્તિ અથવા પ્રક્રિયા એન્જિનિયરિંગ અને બાંધકામને સરળ બનાવવા માટે ઘણી ભારતીય કંપનીઓ - ખાનગી, રાજ્ય સંચાલિત અથવા તો વૈશ્વિક દિગ્ગજોના સ્થાનિક હાથ - ની મદદ લઈ રહ્યા છે.

68 વર્ષીય ઉદ્યોગપતિએ ગયા અઠવાડિયે ભારતમાં મેનેજમેન્ટ રિટ્રીટ દરમિયાન તેમના ભવ્ય વિઝનનો ઉલ્લેખ કરતા જણાવ્યું હતું. "આફ્રિકા લગભગ ૪.૫ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસથી થોડો વધારે તેલનો વપરાશ કરે છે. પરંતુ ત્યાં કોઈ રિફાઇનિંગ ક્ષમતા નથી, તેથી દરેક વ્યક્તિ આયાત કરી રહ્યું છે.

જ્યારે હાલની સુવિધા હજુ સંપૂર્ણ રીતે કાર્યરત નથી ત્યારે વિસ્તરણનું આયોજન કરવું એ અતિરેક લાગે છે, પરંતુ ડાંગોટે તેને તેમના દેશ - તેલ ઉત્પાદક ક્લબ ઓપેકના સભ્ય - ને ઊર્જામાં આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે અનિવાર્ય માને છે. દાયકાઓથી, નાઇજીરીયાએ પમ્પ કરેલા તમામ ક્રૂડની નિકાસ કરી છે અને પછી ગેસોલિન, ડીઝલ અથવા બેન્ઝીન જેવા રિફાઇન્ડ ઉત્પાદનોની વિચિત્ર રીતે ફરીથી આયાત કરી છે, જેના કારણે મધ્યસ્થીઓનો સમૂહ ઉભો થયો છે જેઓ રાજ્ય સબસિડી દ્વારા પહેલાથી જ વિકૃત થઈ ગયેલી સિસ્ટમને વિકૃત કરી રહ્યા છે.ડેંગોટે દેશમાં ડાઉનસ્ટ્રીમ પેટ્રોલિયમ ક્ષેત્રના ઉદારીકરણને કારણે તેમણે ગેસોલિનના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો છે,તેનાથી દેશમાં ઓછી ગુણવત્તાવાળા ગેસોલિનની આયાત પણ ઓછી થઈ છે. આજે ઘણા નાઇજિરિયનોને ગર્વ છે કે સ્થાનિક રિફાઇનરીએ ફુગાવો ઘટાડવામાં અને ફોરેક્સ ડ્રેઇનને રોકવામાં સફળતા મેળવી છે

ડાંગોટએ કહ્યું કે નાઇજીરીયા એકલા હાથે વિશ્વના લગભગ 2% તેલનું ઉત્પાદન કરે છે. તે હજુ પણ પેટ્રોલ કે ડીઝલનો ચોખ્ખો આયાતકાર કેવી રીતે બની શકે? મોટાભાગના ઓપેક સભ્યો રિફાઇન્ડ ઉત્પાદનોના મોટા ચોખ્ખા નિકાસકાર છે. જ્યારે અમે શરૂઆત કરી હતી, ત્યારે નાઇજીરીયા એક બેરલ રિફાઇનિંગ કરતું ન હતું. બધી રિફાઇનરીઓ ખરેખર બંધ હતી. પરંતુ અમે હવે આ બધા મુદ્દાઓને સંબોધી રહ્યા છીએ.તેનો અર્થ એ છે કે તે તેલ વેપારીઓને બંધ કરવાનો છે જેઓ લાંબા સમયથી વિદેશમાંથી સસ્તા રિફાઇન્ડ ઉત્પાદનો ડમ્પ કરી રહ્યા છે.અમે રશિયાથી ઉત્પાદનોના ડમ્પિંગ પર દબાણ કરી રહ્યા છીએ.

ડાંગોટે એકલા હાથે નાઇજીરીયાનો ઔદ્યોગિક પાયો બનાવ્યો

ડાંગોટે એકલા હાથે આધુનિક નાઇજીરીયાનો ઔદ્યોગિક પાયો બનાવ્યો છે અને સફળતાપૂર્વક સમગ્ર ખંડમાં વિસ્તરણ કર્યું છે," થર્મેક્સના સીઈઓ અને એમડી આશિષ ભંડારીએ જણાવ્યું હતું, જે એક કંપની છે જે વર્ષોથી બહુવિધ પ્રોજેક્ટ્સ અને ક્ષેત્રોમાં જૂથ સાથે નજીકથી કામ કરી રહી છે.તેમણે નાઇજીરીયા માટે વ્યૂહાત્મક ઊર્જા સુરક્ષા પણ પૂરી પાડી છે જેથી તેઓ જે ક્રૂડ ઓઇલ ઉત્પન્ન કરે છે તેને રિફાઇન કરવામાં મદદ મળે તે માટે તેની વિશાળ રિફાઇનરી સ્થાપિત કરી છે.ડાંગોટનું શિખર પર પહોંચવું ઘણી રીતે એશિયા, આફ્રિકા અને લેટિન અમેરિકાના ઉભરતા અર્થતંત્રોમાં ધનિકોના સામાન્ય માર્ગને અનુસરે છે.

ઔદ્યોગિકીકરણનો આશરો લેવો આ માટે જરૂરી હતો

ડાંગોટેએ કહ્યું કે વેપાર સારી શરૂઆત હતી પરંતુ ખરેખર તેનું ભવિષ્ય બહુ સારું નહોતું,આફ્રિકાના પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનું આયાત બિલ ફક્ત 90 બિલિયન ડોલર રહ્યું છે. "આપણે ઔદ્યોગિકીકરણ કરવું પડ્યું અને તેથી જ અમે બધું આયાત કરવા અને અમારા વિદેશી ચલણ ભંડારને ખાલી કરવાને બદલે ઉત્પાદનમાં પ્રવેશવાનું પસંદ કર્યું,જો આપણે પાયો બનાવીશું, તો આશા છે કે વિદેશી રોકાણો અનુસરશે.આ શોધમાં, તે અગ્રણી ભારતીય વ્યવસાય જૂથોના સ્થાપકો સાથે આશ્ચર્યજનક સમાનતા જુએ છે. "અમે ભારતમાં ટાટા જેવી કંપનીઓએ જે કર્યું હતું તે બરાબર કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ. તેઓએ વેપારથી પણ શરૂઆત કરી હતી અને હવે તેઓ વિશ્વભરમાં બધું જ બનાવે છે." આ સંબંધને મજબૂત બનાવવા માટે તેમણે ટાટા ટ્રસ્ટના ચેરમેન નોએલ ટાટાને તેમની હોલ્ડિંગ કંપનીના બોર્ડમાં જોડાવા માટે આમંત્રણ આપ્યું છે, જે સામાન્ય રીતે વ્યવસાયોને અલગ કરતા પહેલા તેને શરૂ કરે છે. કેટલાક તો લિસ્ટેડ પણ થાય છે.