અમેરિકાના પશ્ચિમી કિનારે ઈંધણની અછત વચ્ચે ભારતે પહેલીવાર અમેરિકા માટે જેટ ફ્યુઅલનો સપ્લાય કર્યો છે. લગભગ ૬૦,૦૦૦ ટન જેટલું એવિએશન ફ્યુઅલ જામનગરથી 'હફનિયા કલ્લાંગ' નામના ટેન્કરમાં લોડ કરવામાં આવ્યું છે, જે ડિસેમ્બરની શરૂઆતમાં લોસ એન્જલસ પહોંચશે. આ સમાચાર એટલા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે કારણ કે અમેરિકા જેવા ઊર્જા-સંપન્ન દેશને પોતાની અછત પૂરી કરવા માટે ભારતની મદદ લેવી પડી છે.
કેલિફોર્નિયાની આગ અને અછત
લોસ એન્જલસમાં સપ્લાયની તંગી સર્જાવા પાછળનું મુખ્ય કારણ કેલિફોર્નિયા સ્થિત શેવરોન કંપનીની એક મુખ્ય રિફાઇનરીમાં લાગેલી આગ છે. ગયા મહિને શેવરોનની અલ સેગુન્ડો રિફાઇનરીમાં આગ લાગવાને કારણે ઉત્પાદન ઠપ થઈ ગયું હતું. આ રિફાઇનરીની દૈનિક ક્ષમતા લગભગ ૨,૮૫,૦૦૦ બેરલ છે.
આગના કારણે યુનિટ બંધ થતાં અમેરિકાના પશ્ચિમી કિનારે જેટ ફ્યુઅલનો સ્ટોક ત્રણ મહિનાના સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો હતો. શેવરોને કહ્યું છે કે રિફાઇનરીની મરામતનું કામ ૨૦૨૬ ની શરૂઆત સુધીમાં જ પૂરું થશે, ત્યાં સુધી સપ્લાય ટાઇટ રહેવાની સંભાવના છે.
જામનગર રિફાઇનરીએ પૂરી કરી માંગ
આ જ તકનો લાભ લઈને ભારતે આ ઐતિહાસિક નિકાસ કરી છે. ટ્રેડિંગ સૂત્રો અને શિપિંગ ડેટા અનુસાર રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (RIL) દ્વારા સંચાલિત જામનગર બંદર પરથી ૨૮-૨૯ ઓક્ટોબરની વચ્ચે લગભગ ૬૦,૦૦૦ મેટ્રિક ટન (અંદાજે ૪,૭૨,૮૦૦ બેરલ) એવિએશન ફ્યુઅલ 'હફનિયા કલ્લાંગ' ટેન્કરમાં લોડ કરવામાં આવ્યું. આ શિપમેન્ટ ત્યારે કરવામાં આવ્યું જ્યારે અમેરિકાના પશ્ચિમી કિનારે જેટ ફ્યુઅલની કિંમતો એશિયાના બેન્ચમાર્ક (સિંગાપોર FOB) કિંમતો કરતાં $૧૦ પ્રતિ બેરલ સુધી ઊંચી હતી.
નિયમિત સપ્લાયર બનવું મુશ્કેલ
વ્યાપાર નિષ્ણાતો માને છે કે જોકે ભારતે આ તક ઝડપી છે, પરંતુ આ ભારતથી અમેરિકા માટે નિયમિત નિકાસનો માર્ગ બનશે નહીં. શિપિંગ ખર્ચને કારણે ભારતથી અમેરિકા સુધી ઈંધણ મોકલવું મોંઘું પડે છે. ઉત્તર-પૂર્વીય એશિયા (જેમ કે દક્ષિણ કોરિયા) થી શિપમેન્ટ સસ્તું પડે છે, તેથી ભારતનો આ નિકાસ એક 'દુર્લભ' વ્યાપારિક મજબૂરીનું પરિણામ છે.