નીટ પેપર લીક અને કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામા અંગે દેશવ્યાપી વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ પ્રદર્શન બાદ, સામાજિક કાર્યકર્તા અણ્ણા હજારેએ પ્રતિક્રિયા આપી છે. તેમણે કહ્યું કે કોઈપણ આંદોલન કે જાહેર મુદ્દાનો ઉકેલ હિંસામાં નહીં, પરંતુ સંવાદ અને શાંતિપૂર્ણ માધ્યમોમાં રહેલો છે. પોતાના વિરોધ પ્રદર્શનોના ઉદાહરણો આપતા, અણ્ણા હજારેએ કહ્યું કે લોકશાહીમાં સંવાદ સૌથી અસરકારક અભિગમ છે.

'હિંસા ક્યારેય કોઈ સમસ્યાનું સમાધાન કરતી નથી'

અન્ના હજારેએ કહ્યું કે હિંસા કોઈ સમસ્યાનો ઉકેલ નથી. તેમણે કહ્યું કે જાહેર મુદ્દાઓ હંમેશા ચર્ચા, સંવાદ અને લોકશાહી માધ્યમો દ્વારા ઉકેલવા જોઈએ. તેમણે ઉમેર્યું કે કોઈપણ આંદોલનમાં હિંસા યોગ્ય નથી અને શાંતિપૂર્ણ વિરોધને દરેક સંજોગોમાં પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ.

પોતાના 22 ઉપવાસનું ઉદાહરણ આપતાં, અણ્ણા હજારેએ જણાવ્યું કે તેમણે પોતાના જીવનમાં જાહેર કલ્યાણ માટે 22 ઉપવાસ કર્યા હતા, પરંતુ ક્યારેય હિંસાનો આશરો લીધો ન હતો. તેમણે સમજાવ્યું કે તેમના અહિંસક અને શિસ્તબદ્ધ વિરોધ પ્રદર્શનોના દબાણ હેઠળ દેશમાં 10 મુખ્ય કાયદા પસાર થયા હતા. તેમણે કહ્યું કે જો વિરોધ શાંતિપૂર્ણ અને લોકશાહી રીતે કરવામાં આવે છે, તો તે સરકારને પ્રભાવિત કરે છે, જેનાથી સકારાત્મક પરિવર્તન શક્ય બને છે.

સરકારને સલાહ

અન્ના હજારેએ સરકાર અને વહીવટીતંત્રને એવી પણ સલાહ આપી હતી કે સત્તામાં રહેલા લોકોએ પહેલા લોકોની વાસ્તવિક માંગણીઓ સમજવી જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે જો સરકારે જાહેર ચિંતાઓને સંબોધવા અને સમસ્યાઓનું નિરાકરણ લાવવા માટે બે પગલાં આગળ વધવાની જરૂર હોય, તો તેને કોઈ ખચકાટ ન હોવો જોઈએ. સરકારનો ઉદ્દેશ હંમેશા જાહેર હિત હોવો જોઈએ.

'સમાજનું કલ્યાણ જીત કે હાર કરતાં વધુ મહત્વપૂર્ણ છે'

ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામા પર પ્રતિક્રિયા આપતા, અણ્ણા હજારેએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ માનતા નથી કે રાજીનામા પછી કોણ જીતે છે અને કોણ હારે છે તે સૌથી મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો છે. તેમણે કહ્યું કે સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે સમાજના કલ્યાણ માટે શક્ય તેટલું બધું કરવાનું ચાલુ રાખવું. અણ્ણા હજારેએ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે કોઈપણ વ્યક્તિ કે સંગઠન માટે હિંસાનો આશરો લેવો યોગ્ય નથી. તેમણે પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે કોઈપણ સંજોગોમાં હિંસાનો આશરો લેવો જોઈએ નહીં.

પ્રહલાદ જોશીને શિક્ષણ મંત્રાલયનો વધારાનો હવાલો સોંપવામાં આવ્યો

રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનનું રાજીનામું સ્વીકાર્યું છે. આ પછી, કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રહલાદ જોશીને શિક્ષણ મંત્રાલયનો વધારાનો હવાલો સોંપવામાં આવ્યો છે.

રાજીનામા બાદ જંતર-મંતર વિરોધનો અંત

નીટ પેપર લીક મુદ્દાને લઈને જંતર-મંતર ખાતે વિદ્યાર્થીઓનો વિરોધ સતત તીવ્ર બની રહ્યો હતો. છેલ્લા અઠવાડિયાથી મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનોએ પ્રદર્શનોમાં ભાગ લીધો હતો. ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામા બાદ, વિરોધીઓએ જંતર-મંતર ખાતે ચાલી રહેલા વિરોધનો અંત લાવ્યો, અને દાવો કર્યો કે તેમની મુખ્ય માંગણી પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. આ પછી, વિદ્યાર્થીઓ અને અન્ય વિરોધીઓએ વિરોધ સ્થળ ખાલી કરી દીધું છે.