અનિલ અંબાણીની મુશ્કેલીઓ હજુ દૂર થતી નથી. હવે, સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેશન (CBI)એ અનિલ અંબાણીના રિલાયન્સ ADA ગ્રુપ અને યસ બેંકના સહ-સ્થાપક રાણા કપૂર સામે ચાર્જશીટ દાખલ કરી છે, જેમાં આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે કે બંને પક્ષોએ તેમના વ્યવસાયિક હિતોને આગળ વધારવા અને તેમની નાણાકીય તકલીફ છુપાવવા માટે ઇરાદાપૂર્વક "પરસ્પર ફાયદાકારક સોદો" કર્યો હતો. એજન્સી અનુસાર, આ વ્યવસ્થા હેઠળ, ભંડોળ વારંવાર રિલીઝ કરવામાં આવ્યું હતું, ફરીથી રોકાણ કરવામાં આવ્યું હતું અને ચૂકવવામાં આવ્યું હતું, જાહેર ભંડોળનો દુરુપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જેનાથી બંને કંપનીઓને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવામાં આવી હતી.

ચાર્જશીટ શું કહે છે

ચાર્જશીટમાં જણાવાયું છે કે ADA ગ્રુપ કંપનીઓ, યસ બેંક અને રિલાયન્સ નિપ્પોન એસેટ મેનેજમેન્ટ (RNAM) વચ્ચેના વ્યવહારોની આ શ્રેણી એવી રીતે રચાયેલી હતી કે જે સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા (SEBI)ના મ્યુચ્યુઅલ ફંડ નિયમોને અવગણે છે. SEBIના નિયમો અનુસાર, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ખાનગી પ્લેસમેન્ટ દ્વારા તેમના જૂથ અથવા સંલગ્ન કંપનીઓમાં રોકાણ કરી શકતા નથી. જો કે, એવો આરોપ છે કે આ નિયમને અવગણવા માટે સમગ્ર નેટવર્કને કાયદેસર રોકાણ તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

સીબીઆઈનો આરોપ છે કે અનિલ અંબાણી અને રાણા કપૂરે પરસ્પર નાણાકીય સહાયની એક સિસ્ટમ વિકસાવી હતી, જેમાં ADA ગ્રુપ કંપનીઓને યસ બેંક પાસેથી નોંધપાત્ર ભંડોળ મળ્યું હતું, જ્યારે યસ બેંકને રિલાયન્સ નિપ્પોન મ્યુચ્યુઅલ ફંડ (RNMF) પાસેથી તેના મૂડી સાધનોમાં નોંધપાત્ર રોકાણ મળ્યું હતું. આનાથી "ભંડોળનો પરિપત્ર પ્રવાહ" બન્યો- જેમાં બંને પક્ષો એકબીજાને મૂડી સહાય પૂરી પાડીને તેમની નાણાકીય સ્થિતિ મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા.

જય અનમોલ અંબાણીની ભૂમિકા તપાસ હેઠળ 

તપાસ એજન્સીએ દાવો કર્યો છે કે અનિલ અંબાણીના પુત્ર, જય અનમોલ અંબાણીએ RNMF પર રોકાણના નિર્ણયોને સીધા પ્રભાવિત કર્યા હતા જ્યારે કંપની શેરબજારમાં લિસ્ટિંગની તૈયારી કરી રહી હતી. સીબીઆઈના જણાવ્યા અનુસાર, RNMF એ જાહેર રોકાણકારો પાસેથી એકત્ર કરાયેલા હજારો કરોડ રૂપિયાના ભંડોળ રાખ્યા હતા, જે લાંબા ગાળાના દેવા સાધનોમાં રોકાણ કરવાના હતા. જોકે, SEBI પ્રતિબંધોને ટાળવા માટે, અંબાણી અને કપૂરે RNAM ભંડોળને કાયદેસર રોકાણની આડમાં ADA ગ્રુપ કંપનીઓમાં ફનલ કરવા માટે એક પદ્ધતિ વિકસાવી હતી.
મોર્ગન ક્રેડિટ્સ અને રિલાયન્સ હોમ ફાઇનાન્સ વચ્ચે શંકાસ્પદ સોદા

સીબીઆઈ તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે કપૂર પરિવાર દ્વારા પ્રમોટ કરાયેલી કંપની મોર્ગન ક્રેડિટ્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (MCPL)એ જુલાઈ 2017માં રૂ.550 કરોડના નોન-કન્વર્ટિબલ ડિબેન્ચર્સ (NCDs) જારી કર્યા હતા. રાધા કપૂર અને રોશની કપૂર દ્વારા બોર્ડ મીટિંગમાં આ ડિબેન્ચર્સને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, અને આ ડિબેન્ચર્સ RNMFને ફાળવવામાં આવ્યા હતા. તે જ સમયે, યસ બેંક રૂ.250 કરોડના રિલાયન્સ હોમ ફાઇનાન્સ (RHFL) NCDs વેચવા માટે સંઘર્ષ કરી રહી હતી, જે ડિસેમ્બર 2016માં જારી કરવામાં આવ્યા હતા અને ક્રેડિટ વોચ પર મૂકવામાં આવ્યા હતા. 

RNMFની ડેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કમિટીએ 3 ઓગસ્ટ, 2017ના રોજ રૂ.249.8 કરોડના RHFL NCDsની ખરીદીને મંજૂરી આપી હતી. આ બે વ્યવહારો દ્વારા, RNMF ભંડોળ (રિટેલ અને સંસ્થાકીય રોકાણકારો પાસેથી એકત્ર કરાયેલ) MCPL સુધી પહોંચ્યું, જેના કારણે યસ બેંક કોઈપણ નુકસાન વિના રિલાયન્સ ગ્રુપમાં જોખમી રોકાણોમાંથી બહાર નીકળી શકી. સીબીઆઈએ જણાવ્યું હતું કે અંબાણી અને કપૂર 6 ઓક્ટોબર, 2017ના રોજ આ પરસ્પર રોકાણ યોજનાઓને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા માટે મળ્યા હતા.