ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે ઈરાન યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે ચાર મુદ્દાનો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. મંગળવારે બેઇજિંગમાં અબુ ધાબીના ક્રાઉન પ્રિન્સ શેખ ખાલિદ બિન મોહમ્મદ બિન ઝાયેદ અલ નાહ્યાન સાથેની મુલાકાત દરમિયાન જિનપિંગે પશ્ચિમ એશિયામાં કાયમી શાંતિ પર ભાર મૂક્યો હતો. ચીનનો આ પ્રસ્તાવ એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે ઇસ્લામાબાદ મંત્રણા નિષ્ફળ ગયા બાદ અમેરિકાએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને અવરોધિત કરી દીધો છે. ઉપરાંત, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ટૂંક સમયમાં ઈરાન સાથે બીજા રાઉન્ડની વાતચીતની વાત કરી છે.

શી જિનપિંગે ચાર મુદ્દાનો શાંતિ પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો તેમાં શાંતિપૂર્ણ સહઅસ્તિત્વના સિદ્ધાંતને જાળવી રાખવો મહત્વપૂર્ણ છે, રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વના સિદ્ધાંતને જાળવી રાખવા પર ભાર મૂકવો જોઈએ, વિકાસ અને સુરક્ષાને સંતુલિત કરવાના સિદ્ધાંતનું પાલન અને આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમો-આધારિત વ્યવસ્થાનું રક્ષણ કરવાની જરૂરિયાતનો સમાવેશ થાય છે.ૉ

શી જિનપિંગે પશ્ચિમ એશિયામાં શાંતિની અપીલ કરતી વખતે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરવાના અમેરિકાના નિર્ણયની આકરી ટીકા કરી છે. શી જિનપિંગે કહ્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના શાસનનું રક્ષણ કરવું જરૂરી છે. વિશ્વને જંગલના કાયદામાં પાછા ફરવાની મંજૂરી આપી શકાય નહીં. 

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથે બીજા રાઉન્ડની સામ-સામે વાતચીતનો સંકેત આપ્યો છે, જે ફરી એકવાર પાકિસ્તાન દ્વારા યોજાઈ શકે છે. ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે ઈરાન સાથે યુદ્ધનો અંત નજીક છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ અઠવાડિયે ઈરાન સાથે વાતચીત અને કરારનો સંકેત આપ્યો છે.

પાકિસ્તાનની રાજધાની ઇસ્લામાબાદમાં થયેલી વાટાઘાટો અનિર્ણાયક સાબિત થયા બાદ અમેરિકાએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં નાકાબંધી લાદી દીધી છે. સોમવાર સાંજથી, યુએસ નેવીએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ઈરાની બંદરોને નાકાબંધી કરી દીધી છે. જોકે, ચીન જેવા દેશોએ નાકાબંધીનો વિરોધ કર્યો છે અને તેમના જહાજોને ત્યાંથી પસાર થવા દીધા છે.

એક મુલાકાતમાં, ટ્રમ્પને એમ કહેતા ટાંકવામાં આવ્યા હતા કે, તમારે ઇસ્લામાબાદમાં રહેવું જોઈએ કારણ કે આગામી બે દિવસમાં કંઈક થઈ શકે છે અને અમે ત્યાં જવા માટે વધુ તૈયાર છીએ. અમેરિકા તરફથી સતત નિવેદનોની આપ-લે થઈ રહી છે, પરંતુ ઈરાની પક્ષે ટ્રમ્પની ટિપ્પણીઓનો કોઈ જવાબ આપ્યો નથી.

યુએન સેક્રેટરી-જનરલ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે કહ્યું કે વાટાઘાટો ફરી શરૂ થવાની સંભાવના ખૂબ જ છે. ગલ્ફ અને પાકિસ્તાની અધિકારીઓએ કહ્યું છે કે વોશિંગ્ટન અને તેહરાનની વાટાઘાટ ટીમો આ અઠવાડિયાના અંતમાં પાકિસ્તાન પરત ફરી શકે છે. જોકે, હજુ સુધી કોઈ તારીખ નક્કી કરવામાં આવી નથી.

અમેરિકાની નાકાબંધી નિષ્ફળ?  

અમેરિકાએ હોર્મુઝ પર નાકાબંધી સોમવારથી શરૂ કરી હતી, પરંતુ ઈરાની-સંબંધિત જહાજો સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે. યુએસ નેવીએ જાહેરાત કરી છે કે તે જહાજોને ઈરાની બંદરોમાં પ્રવેશવા કે બહાર નીકળવા દેશે નહીં. નાકાબંધીના પહેલા દિવસે ઓછામાં ઓછા પાંચ ઈરાની-સંબંધિત જહાજો નાકાબંધીને બાયપાસ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થયા હતા. આમાંથી ત્રણ જહાજો ટેન્કર હતા જેમને અગાઉ ઈરાની તેલ સાથે વેપાર કરવા માટે અમેરિકા દ્વારા મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. અમેરિકા તેમને રોકવામાં નિષ્ફળ ગયું છે.