ભારતીય વીમા બજારમાં 2024-25માં દાવાની ચુકવણી ન કરવા અંગેની ફરિયાદો ઝડપથી વધી રહી છે. ઈરડાના અહેવાલ મુજબ, સામાન્ય અને આરોગ્ય વીમામાં 44% વધારો જોવા મળ્યો છે, જ્યારે જીવન વીમાની ફરિયાદોમાં ઘટાડો થયો છે. વીમા કંપનીઓમાં વધતા પ્રીમિયમ અને લાંબી પ્રક્રિયાઓથી ગ્રાહકો હતાશ છે.

આરોગ્ય વીમા દાવાની ચુકવણી અંગેની ફરિયાદો વધી રહી છે. વીમા કંપનીઓ કરારની શરતો અને નિયમોનો ઉલ્લેખ કરીને મોટા પાયે દાવાઓ નકારી રહી છે. આમ, હોસ્પિટલો પોલિસીધારકોને પ્રવેશ આપવાનું ટાળી રહી છે. કારણ એ છે કે કેશલેસ દાવાઓ આપતી વીમા કંપનીઓ સમયસર સારવારનો સંપૂર્ણ ખર્ચ ચૂકવી રહી નથી. આંકડા દર્શાવે છે કે છેલ્લા નાણાકીય વર્ષમાં, વીમા કંપનીઓએ સામાન્ય અને આરોગ્ય વીમા માટે ₹94,248 કરોડના 32.6 મિલિયન દાવાઓ ચૂકવ્યા હતા, પરંતુ કુલ દાવાઓમાંથી આઠ ટકાથી વધુ નકારી કાઢવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે પાંચ ટકા બાકી છે.

ઈરડા રિપોર્ટ શું કહે છે?

ભારતીય વીમા નિયમનકારી અને વિકાસ સત્તામંડળ ના વાર્ષિક અહેવાલ દર્શાવે છે કે વીમા કંપનીઓ દ્વારા પ્રીમિયમ વસૂલાત વધી રહી છે. ૨૦૨૩-૨૪માં સામાન્ય અને આરોગ્ય વીમાની આવક ₹૧,૦૭,૬૮૦.૭૪ કરોડ હતી, જે ૨૦૨૩-૨૪માં વધીને ₹૧,૧૭,૫૦૪.૮૨ કરોડ થઈ ગઈ. અહીં રસપ્રદ આંકડો પ્રતિ વ્યક્તિ ચૂકવણીનો છે. પ્રતિ વ્યક્તિ ચૂકવણીનો વિચાર કરીએ, તો ૨૦૨૪-૨૫માં પ્રતિ વ્યક્તિ ચૂકવણી ₹૨૯,૮૧૦ હતી, જે અગાઉના નાણાકીય વર્ષમાં ₹૩૧,૦૮૬ હતી. આમ, પ્રતિ વ્યક્તિ ચૂકવણીમાં પણ ₹૧,૨૭૬નો ઘટાડો થયો છે.આ ઘટાડો એવા સમયે થયો છે જ્યારે નાણાકીય વર્ષના આધારે પોલિસીધારકોની કુલ સંખ્યામાં ૧.૨૬ ટકાનો ઘટાડો થયો છે, અને વીમા કંપનીઓ દ્વારા પ્રીમિયમ વસૂલાતમાં ૯.૧૨ ટકાનો વધારો થયો છે.

લોકોનો દાવાની રકમ મેળવવા પારાવાર સંઘર્ષ

દાવાઓની પતાવટ અંગે દાખલ કરાયેલી ફરિયાદોની સંખ્યા દર્શાવે છે કે ચુકવણી ન થવાને કારણે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહેલા લોકોની નોંધપાત્ર સંખ્યા છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં વીમા ભરોસા પોર્ટલ પર 2.57 લાખથી વધુ ફરિયાદો દાખલ કરવામાં આવી હતી, જે 2023-24 માં 2.15 લાખ ફરિયાદો હતી. જીવન વીમા કંપનીઓ વિરુદ્ધ ફરિયાદોમાં ઘટાડો થયો છે, જ્યારે સામાન્ય અને આરોગ્ય વીમા કંપનીઓ વિરુદ્ધ ફરિયાદોમાં 44.82 ટકાનો વધારો થયો છે.

નાણાકીય વર્ષ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી ફરિયાદોની તુલના

વીમા શ્રેણી 2023-24 2024-25

જીવન વીમો 1,20,726 1,20,429

સામાન્ય અને આરોગ્ય વીમો 94,843 1,37,361

પોલિસીઓની સંખ્યામાં ઘટાડો

દાવા ચૂકવવામાં મુશ્કેલીઓ વચ્ચે, બધી શ્રેણીઓમાં વીમા પોલિસીઓની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે. જ્યારે પાછલા નાણાકીય વર્ષમાં, પોલિસીઓની સંખ્યામાં 18.49 ટકાનો રેકોર્ડ વધારો જોવા મળ્યો હતો.આ ઘટાડો એવા સમયે જોવા મળી રહ્યો છે જ્યારે સરકારે વર્ષ 2047 સુધીમાં દરેક નાગરિકને આરોગ્ય વીમા કવરેજના દાયરામાં લાવવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં, સતત વધતા પ્રીમિયમ અને દાવાઓના કિસ્સામાં ચુકવણીમાં વધતી મુશ્કેલી આ લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવા માટે એક મોટો પડકાર છે. આ વર્ષે, વીમા કંપનીઓએ ગયા વર્ષની તુલનામાં આરોગ્ય વીમા પ્રિમીયમમાં 37 ટકા સુધીનો વધારો કર્યો છે.