અમેરિકામાં એચ-1બી વિઝા અંગેની ચર્ચા ફરી એકવાર તીવ્ર બની છે. વિદેશી કુશળ કામદારો પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે યુએસ નીતિ નિર્માતાઓ દરેક એચ-1બી કર્મચારી માટે કંપનીઓ પાસેથી 1,00,000 ડોલરની ભારે ફી વસૂલવાના પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા કરી રહ્યા છે. એવું માનવામાં આવતું હતું કે આનાથી કંપનીઓ ઓછા વિદેશી વ્યાવસાયિકો, ખાસ કરીને ભારતીય આઇટી એન્જિનિયરોને નોકરી પર રાખવા માટે પ્રોત્સાહિત થશે. જો કે, એક નવા અભ્યાસમાં આ અભિગમ અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે.
અર્થશાસ્ત્રી જ્યોર્જ બોર્જાસના સંશોધન ધ એચ-1બી વેતન તફાવત, વિઝા ફી અને નોકરીદાતા માંગ અનુસાર, આટલી ઊંચી ફી પણ કોર્પોરેટ માંગને ખાસ અસર કરશે નહીં. અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે, સરેરાશ એચ-1બી કામદારો સમાન લાયકાત અને અનુભવ ધરાવતા યુએસ નાગરિકો કરતાં લગભગ 16 ટકા ઓછું કમાય છે. આ પગાર તફાવત કંપનીઓ માટે નોંધપાત્ર બચતમાં પરિણમે છે.
રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે મેટા, એપલ, ગૂગલ, માઇક્રોસોફ્ટ અને ટેસ્લા જેવી મોટી ટેક કંપનીઓમાં પગાર તફાવત ન્યૂનતમ છે. અહીં એચ-1બી વ્યાવસાયિકો માટે સરેરાશ પગાર લગભગ 1,50,000 ડોલર છે. જોકે, ઇન્ફોસિસ, ટીસીએસ, વિપ્રો અને એચસીએલ જેવી ભારતીય-આધારિત આઇટી કંપનીઓમાં આ તફાવત મોટો છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં એચ-1બી કર્મચારીઓ લગભગ 80,000 ડોલર કમાય છે, જે તુલનાત્મક અમેરિકન કર્મચારીઓ કરતા નોંધપાત્ર રીતે ઓછો છે.
આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે આ પગાર તફાવત ફક્ત મોટી આઉટસોર્સિંગ કંપનીઓ પૂરતો મર્યાદિત નથી. લગભગ 75 ટકા એચ-1બી ભરતી ટોચની 25 કંપનીઓની બહાર થાય છે. ફક્ત એક એચ-1બી કર્મચારીને નોકરી આપતી કંપનીઓએ પણ સરેરાશ 18.5 ટકા પગાર તફાવત નોંધાવ્યો હતો.
અભ્યાસ મુજબ, કંપનીઓ છ વર્ષના વિઝા સમયગાળા દરમિયાન એચ-1બી કર્મચારી દીઠ આશરે 1,00,000 ડોલરની પગાર બચત ઉત્પન્ન કરે છે. આનો અર્થ એ થયો કે 1,00,000 ડોલર ફી પણ આ બચત જેટલી જ રહેશે, જેનાથી કંપનીઓને તેમનો નફો ગુમાવવો પડશે નહીં. બોર્જાસ દલીલ કરે છે કે 1,50,000થી 2,00,000 ડોલર ફી પણ ભરતી પર નોંધપાત્ર અસર કરશે નહીં, કારણ કે કુશળ વિદેશી કામદારો કંપનીઓ માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
એચ-1બી વિઝા ધારકોમાં ભારતીયો નોંધપાત્ર સંખ્યામાં છે, ખાસ કરીને સોફ્ટવેર ડેવલપર્સ. ટેક ક્ષેત્રમાં એચ-1બી કાર્યબળનો નોંધપાત્ર હિસ્સો ભારતીય એન્જિનિયરો ધરાવે છે. આ અભ્યાસ સૂચવે છે કે ઊંચી ફી હોવા છતાં ભારતીય વ્યાવસાયિકોની માંગ રહી શકે છે.