વૈશ્વિક સ્તરે વધતી જતી અનિશ્ચિતતા, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં સખત ઉછાળો, યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં ગ્રોથ અને મજબૂત થતા યુએસ ડોલર વચ્ચે વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPI) એ સપ્ટેમ્બરના પ્રથમ બે અઠવાડિયામાં ભારતીય શેરબજારમાંથી 13138 કરોડ રૂપિયા પાછા ખેંચી લીધા છે. સેન્ટ્રલ ડિપોઝિટરી સર્વિસીસ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (CDSL) ના તાજેતરના આંકડા અનુસાર, આ અગાઉ જુલાઈ અને ઓગસ્ટ મહિનામાં વિદેશી રોકાણકારો ભારતીય શેરબજારમાં નેટ બાયર (શુદ્ધ ખરીદદાર) રહ્યા હતા. તેમણે જુલાઈમાં 20200 કરોડ રૂપિયા અને ઓગસ્ટમાં 29630 કરોડ રૂપિયાનું બમ્પર રોકાણ કર્યું હતું.
જોકે, માર્ચથી જૂન સુધી સતત 4 મહિના સુધી વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય શેરબજારમાં સતત વેચવાલી કરી હતી. સપ્ટેમ્બરમાં થયેલી આ તાજી વેચવાલી સાથે વર્ષ 2026 માં અત્યાર સુધીમાં ભારતીય શેરબજારમાંથી FPI ની કુલ ઉપાડ વધીને 2.37 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગઈ છે. આ આંકડો આખા વર્ષ 2025 માં થયેલી 1.66 લાખ કરોડ રૂપિયાની કુલ ન નિકાસ કરતાં પણ ઘણો વધારે છે. NSDL ના આંકડા અનુસાર, FPIs એ 11 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં ભારતીય શેરોમાંથી 13138 કરોડ રૂપિયા પાછા ખેંચ્યા છે.
માર્કેટ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, સપ્ટેમ્બરમાં વિદેશી રોકાણકારોની આ ભારે વેચવાલી પાછળ દેશી કારણો નહીં પરંતુ વૈશ્વિક પરિબળો જવાબદાર છે. યુએસ બોન્ડ યીલ્ડ અને કચા તેલ (ક્રૂડ ઓઈલ) ના ભાવમાં વધારાના સમયે ઉભરતા બજારોમાંથી વિદેશી મૂડીનું બહાર જવું સ્વાભાવિક માનવામાં આવે છે. ભૂ-રાજકીય તણાવના કારણે બ્રિન્ટ ક્રૂડ ઓઈલની કિંમત વધીને 109.97 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી ગઈ છે, જેના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે મોંઘવારીનું દબાણ વધવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે.
નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે જો યુએસ 10-વર્ષીય બોન્ડ પર યીલ્ડ 5 ટકાના સ્તરે પહોંચશે, તો વૈશ્વિક શેરબજારોમાં તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. આવા વાતાવરણમાં વિદેશી રોકાણકારો શેરબજારમાંથી નાણાં ઉપાડીને વધુ રિટર્ન આપતા બોન્ડ્સ તરફ વળી રહ્યા છે. આ સમયગાળા દરમિયાન વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય ડેટ અથવા બોન્ડ માર્કેટમાંથી પણ વેચવાલી કરી છે અને FAR રૂટ દ્વારા 1350 કરોડ રૂપિયા તથા સામાન્ય રૂટ દ્વારા 955 કરોડ રૂપિયા પાછા ખેંચ્યા છે.