હાલમાં, ચેક ક્લિયરન્સમાં થોડા દિવસો લાગે છે. કન્ટીન્યુઅસ ચેક ક્લિયરિંગ નામની નવી સિસ્ટમ લાગુ કરીને આમાં ફેરફાર કરવામાં આવશે. આ સિસ્ટમ હેઠળ, સવારે ૧૦ થી સાંજે ૪ વાગ્યા સુધી જમા કરાયેલા ચેકની ઈમેજ અને ડેટા તાત્કાલિક સ્કેન કરવામાં આવશે અને ક્લિયરિંગ હાઉસને મોકલવામાં આવશે, જે સાંજે ૭ વાગ્યા સુધીમાં ચેકની પુષ્ટિ કરશે. જો બેંક સમયસર જવાબ આપવામાં નિષ્ફળ જાય, તો ચેક આપમેળે ક્લિયર થયેલ માનવામાં આવશે. ૪ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૫ થી ૨ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ સુધી, બેંકો પાસે પુષ્ટિ માટે સાંજે ૭ વાગ્યા સુધીનો સમય રહેશે.

3 જાન્યુઆરી, 2026 થી, બેંકો પાસે ચેકની પુષ્ટિ કરવા માટે ફક્ત ત્રણ કલાકનો સમય હશે. જો ચેક સવારે 10 વાગ્યે મોકલવામાં આવે છે, તો તેને બપોરે 2 વાગ્યા સુધીમાં ક્લિયર કરવો પડશે, જેનાથી ક્લિયરન્સ વધુ ઝડપી બનશે.

આ નવી સિસ્ટમ શરૂઆતમાં દિલ્હી, મુંબઈ અને ચેન્નાઈ જેવા મુખ્ય શહેરોના ક્લિયરિંગ ગ્રીડમાં લાગુ કરવામાં આવશે, અને પછી દેશભરમાં લાગુ કરવામાં આવશે. આ બેંકિંગ માળખાની ગુણવત્તામાં સુધારો કરશે અને ચેક ચુકવણીનો અનુભવ વધુ સરળ બનાવશે.

આરબીઆઈ એ મોટી રકમના ચેક માટે પોઝિટિવ પે સિસ્ટમ ફરજિયાત કરી છે. આ ગ્રાહકોને બેંકને અગાઉથી મુખ્ય ચેક વિગતો પ્રદાન કરવાની મંજૂરી આપે છે, જેનાથી છેતરપિંડીનું જોખમ ઘટશે અને ખોટા ચેકનું ઓટોમેટીક ક્લિયરન્સ અટકાવશે.

આ ફેરફાર ગ્રાહકો અને વ્યવસાયો બંનેને લાભ કરશે. ગ્રાહકોને ઝડપી ચુકવણી મળશે અને વ્યવહારની અનિશ્ચિતતા ઓછી થશે. વ્યવસાયો તેમના રોકડ પ્રવાહનું વધુ સારી રીતે સંચાલન કરશે, જેનાથી બેંકિંગ સિસ્ટમની કાર્યક્ષમતા અને વિશ્વસનીયતા વધશે.

વધુમાં, આરબીઆઈએ ગ્રાહકોને ચેક ભરતી વખતે સાવધાની રાખવા, સાચી વિગતો સુનિશ્ચિત કરવા અને તેમના ખાતામાં પૂરતું બેલેન્સ જાળવવાની સલાહ આપી છે. આનાથી ચેક રિજેક્શન અથવા વિલંબનું જોખમ ઘટશે.