ભારત 15 ઓગસ્ટના રોજ તેનો 80મો સ્વતંત્રતા દિવસ ઉજવ્યો, જે દેશના ઇતિહાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ દિવસ છે. આ એક તક છે પાછળ ફરીને જોવાની. ભૂતકાળમાં સોનાના ભાવ અને આજના દ્રષ્ટિકોણનું વિશ્લેષણ કરવાથી ખબર પડે છે કે તે કેટલું મોંઘુ થઈ ગયું છે. જોકે, જે લોકોએ ૧૯૪૭માં સમજદારીપૂર્વક થોડું સોનું પણ ખરીદ્યું હતું તેઓ તેમની આગામી પેઢી અથવા પરિવારમાં ખૂબ જ સારા સમય માટે રાહ જોઈ રહ્યા હશે. અમે આ એટલા માટે કહીએ છીએ કારણ કે આઠ દાયકામાં સોનાના ભાવ ૧૭૧૧ ગણા વધ્યા છે.

૧૯૪૭માં સોનાના ભાવ

સરકારી ડેટાને ટાંકીને એક અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ૧૯૪૭માં, સ્વતંત્રતાના વર્ષ તરીકે, ૧૦ ગ્રામ સોનાની કિંમત માત્ર રૂ.૮૮.૬૨ હતી. લગભગ આઠ દાયકા પછી, તે જ રકમ રૂ.૧.૫૧ લાખથી વધુની છે. સરકારી આંકડા દર્શાવે છે કે 1947માં સોનાનો ભાવ રૂ.88.62 પ્રતિ 10 ગ્રામ હતો જે 14 ઓગસ્ટ, 2026 સુધીમાં વધીને રૂ.1,51,594.68 થયો છે. આનો અર્થ એ થયો કે સોનાનો ભાવ હવે 1947 કરતા લગભગ 1,711 ગણો વધારે છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, 1947ના ભાવે ખરીદેલું રૂ.1,000 મૂલ્યનું સોનું આજે આશરે રૂ.17.1 લાખ મૂલ્યના સોના જેટલું હશે, જે ફક્ત ભાવમાં ફેરફારના આધારે છે. એ નોંધવું યોગ્ય છે કે આ 79 વર્ષના સમયગાળામાં, સોનાના ભાવમાં વાર્ષિક આશરે 9.9 ટકાનો વધારો થયો છે. જોકે, આ વધારો સીધી રેખામાં થયો નથી.

1950માં, સોનાનો ભાવ રૂ.99.18 પ્રતિ 10 ગ્રામ હતો, પરંતુ 1964 સુધીમાં તે ઘટીને રૂ.63.25 થઈ ગયો હતો. ૧૯૭૦ સુધીમાં, તે વધીને રૂ.૧૮૪.૫૦ થઈ ગયું હતું, અને ૧૯૮૦ સુધીમાં, તે રૂ.૧,૦૦૦ની સપાટી વટાવીને રૂ.૧,૩૩૦ સુધી પહોંચી ગયું હતું. પછીના દાયકાઓમાં સોનાના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો. ૨૦૦૦-૦૧માં સોનાનો સરેરાશ ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ રૂ.૪,૪૭૩.૬૦, ૨૦૧૦-૧૧માં રૂ.૧૯,૨૨૭.૦૮ અને ૨૦૨૦-૨૧માં રૂ.૪૮,૭૨૩.૨૨ હતો. ૨૦૨૪-૨૫માં તેની સરેરાશ કિંમત રૂ.૭૫,૮૪૧.૮૭ હતી અને ૨૦૨૬માં તે રૂ.૧.૫ લાખથી વધુ થઈ જશે.

ચાંદીની સ્થિતિ

ચાંદી માટે RBIનો તુલનાત્મક ડેટા ૧૯૭૦-૭૧ થી ઉપલબ્ધ છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, ચાંદીનો સરેરાશ ભાવ પ્રતિ કિલોગ્રામ માત્ર રૂ.૫૩૬.૦૮ હતો. ૧૪ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ સુધીમાં, ચાંદીનો ભાવ પ્રતિ કિલોગ્રામ રૂ.૧,૯૮,૪૬૧ હતો, જે ૧૯૭૦-૭૧ના સ્તર કરતાં લગભગ ૩૭૦ ગણો વધારે છે. ૧૯૭૯-૮૦માં ચાંદીનો ભાવ પ્રતિ કિલોગ્રામ રૂ.૨,૦૦૦થી ઉપર ગયો અને ૨૦૧૧-૧૨માં રૂ.૫૭,૩૧૫.૮૭ પર પહોંચ્યો. ત્યારબાદ ૨૦૧૫-૧૬ સુધીમાં તે ઘટીને રૂ.૩૬,૩૧૮.૧૦ થયો અને પછી ફરી વધવા લાગ્યો.