ચળકતું હોય તે બધું સોનું નથી હોતું તેવી ગુજરાતીમાં કહેવત છે,હવે તેમાં થોડો ફેરફાર કરવાનું એટલે મન થાય કે જે ચળકે છે અને સોનું જ છે તે સસ્તું નથી હોતું. કિમતી ધાતુ સોનું અત્યંત મોંઘી બની ગઈ છે અને હવે તો સામાન્ય માણસની પહોચની બહાર જતી રહી છે. આજે સોનાના ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ₹૧૩૧,૦૦૦ ને વટાવી ગયા છે, પરંતુ ૨૦૦૦ માં તે માત્ર ₹૪,૪૦૦ હતા. ૨૦ વર્ષ પહેલા પણ સોનું સામાન્ય માણસ માટે મોંઘુ હતું અને આજે તો વિક્રમી સપાટીએ છે.
સોનાની સુવર્ણ યાત્રાની વાત કરીએ તો 25 વર્ષ પહેલા, વિશ્વ એક નવી સદીમાં પ્રવેશી રહ્યું હતું. આર્થિક ઉદારીકરણથી માત્ર શેરબજારમાં જ નહીં, પરંતુ સોના અને અન્ય ધાતુઓમાં પણ રોકાણ વધ્યું હતું. જોકે, તે સમયે પણ, સોનું ખૂબ વિશ્વસનીય રોકાણ નહોતું. ૧૦ ગ્રામ સોનાની કિંમત ₹૩,૦૦૦ થી ₹૪,૦૦૦ ની આસપાસ પહોંચવામાં લગભગ દસ વર્ષ લાગ્યા. તે વર્ષો દરમિયાન, લોકો જમીન, મિલકત, ઘર વગેરેમાં રોકાણને સ્વીકાર્ય માનતા હતા. લોનની ઉપલબ્ધતામાં પણ વધારો થયો હતો.
50 વર્ષ પહેલાં સોનાનો ભાવ નિયંત્રિત હતો
પચાસ વર્ષ પહેલાં, ૧૯૭૫માં, વિશ્વ ફુગાવાના સમયગાળાનો અનુભવ કરી રહ્યું હતું. ભારત પોતે ૨૦ ટકાથી વધુ ફુગાવાનો અનુભવ કરી રહ્યું હતું. જોકે, એ નોંધવું યોગ્ય છે કે ૧૯૬૦માં સોનાનો ભાવ પ્રતિ દસ ગ્રામ આશરે ₹૧૧૧ હતો. ત્યારબાદના ૧૫ વર્ષોમાં સોનાનો ભાવ પાંચ ગણો વધ્યો. ત્યારે પણ, લોકોએ તેમની જરૂરિયાત મુજબ સોનું ખરીદ્યું. જોકે, તે સમૃદ્ધ દેશોમાં સલામત રોકાણ બની રહ્યું હતું.
૧૦૦ વર્ષ પહેલાં સોનું સામાન્ય રોકાણની વસ્તુ નહોતી
૧૯૨૫માં, સો વર્ષ પહેલાં, વિશ્વનું આર્થિક સ્વાસ્થ્ય બહુ સારું નહોતું. વિશ્વ હમણાં જ પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધમાંથી બહાર આવ્યું હતું, અને વિનાશક સ્પેનિશ ફ્લૂ રોગચાળાની અસરો પણ તાજેતરમાં જ સમાપ્ત થઈ હતી. તેથી, લોકો પાસે વધારે પૈસા નહોતા, અને તે સમયે સોનું સામાન્ય રોકાણ વસ્તુ નહોતી. લોકો લગ્ન અને અન્ય સમારંભો દરમિયાન જરૂરિયાત મુજબ જ સોનું ખરીદતા હતા, તેથી તે વર્ષોમાં સોનાની કિંમત ખૂબ જ ધીમે ધીમે વધી રહી હતી.
આ આખી સદી સોનાના નામે
લાગે છે કે આ આખી સદી સોનાની છે. સોનાની માંગ ઝડપથી વધી રહી છે, જ્યારે પુરવઠાની કટોકટી પણ વધી રહી છે. પરિણામે, આ સદીમાં સોનાના ભાવમાં 28 ગણાથી વધુનો વધારો થયો છે. આજે, સોનાને રોકાણનો સારો વિકલ્પ માનવામાં આવે છે. બીજી તરફ, છેલ્લા 25 વર્ષમાં ચાંદીના ભાવમાં 15 ગણાથી વધુનો વધારો થયો છે. 25 વર્ષ પહેલાં પ્રતિ કિલોગ્રામ ચાંદીનો ભાવ 8,000 રૂપિયા સુધી પણ પહોંચ્યો ન હતો, પરંતુ હવે તે 2 લાખ રૂપિયાની નજીક પહોંચી રહ્યો છે.