એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર 2025 દરમિયાન એફડીઆઈમાં ઘટાડો નોંધાતા ગુજરાત ભારતના ટોચના પાંચ રાજ્યોમાંથી બહાર નીકળી ગયું છે. ગયા વર્ષની સરખામણીમાં આ સમયગાળામાં ગુજરાતમાં એફડીઆઈમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, જ્યારે અન્ય કેટલાક રાજ્યોમાં નીચા આધારના કારણે સુધારો જોવા મળ્યો છે.
ઉદ્યોગ અને આંતરિક વેપાર પ્રોત્સાહન વિભાગના આંકડાઓ મુજબ, નાણાકીય વર્ષ 2025-26ના પ્રથમ છ મહિનામાં ગુજરાતને કુલ 2.39 અબજ ડોલરનું એફડીઆઈ મળ્યું. આ સાથે ગુજરાત-મહારાષ્ટ્ર (13.5 અબજ ડોલર), કર્ણાટક (11.25 અબજ), તમિલનાડુ (4.34 અબજ), દિલ્હી (3.94 અબજ) અને હરિયાણા (3.53 અબજ)ની પાછળ રહી ગયું છે.તેમ છતાં, ઓક્ટોબર 2019 બાદથી અત્યાર સુધીના કુલ એફડીઆઈમાં ગુજરાત સમગ્ર દેશમાં ત્રીજા ક્રમે છે, જે રાજ્યની લાંબા ગાળાની રોકાણ ક્ષમતા દર્શાવે છે.
વિશ્લેષકો મુજબ, હાલનો ઘટાડો મુખ્યત્વે હાઇ બેઝ ઇફેક્ટ અને રોકાણોની સમયસૂચિમાં ફેરફારને કારણે થયો છે. અગાઉના વર્ષોમાં કેમિકલ્સ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, રિન્યુએબલ એનર્જી અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રે ગુજરાતમાં મોટા પ્રમાણમાં રોકાણ આવ્યું હતું.
ઈન્ડિયન ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ ગુજરાતના ચેરપર્સન પથિક પટવારીના જણાવ્યા મુજબ, અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલા ટેરિફના કારણે ટેક્સટાઇલ્સ અને કેમિકલ્સ જેવા ક્ષેત્રોને નુકસાન થયું છે. આ ક્ષેત્રોમાં નવા રોકાણો થંભી ગયા છે. જ્યારે સેમિકન્ડક્ટર અને એન્જિનિયરિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં રોકાણો હાલમાં પ્રોજેક્ટ અમલના તબક્કામાં છે, એટલે કે ખર્ચ થઈ રહ્યો છે પરંતુ નવા એફડીઆઈ તરીકે તે આંકડામાં દેખાતો નથી.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે રાજ્ય સરકાર આ પ્રોજેક્ટ્સને આગળ વધારવા માટે સક્રિય છે. સાથે જ, કોમનવેલ્થ ગેમ્સ જેવા મોટા ખેલોત્સવોને કારણે હૉસ્પિટાલિટી અને સ્પોર્ટ્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રમાં પણ રોકાણકારોની રસ વધી રહ્યો છે. ગીફ્ટ સિટી વિસ્તારમાં દારૂ પ્રતિબંધમાં નિયંત્રિત છૂટ જેવી નીતિઓ પણ નવા રોકાણ માટે તક ઊભી કરી રહી છે.
ગુજરાતમાં એફડીઆઈ મોટાભાગે થોડા જિલ્લાઓમાં જ કેન્દ્રિત છે. અમદાવાદ જિલ્લો રાજ્યમાં સૌથી મોટું રોકાણ કેન્દ્ર બની રહ્યો છે, કારણ કે તે રાજ્યનું મુખ્ય વ્યાવસાયિક અને નાણાકીય કેન્દ્ર છે. વલસાડ, વડોદરા, સુરત અને કચ્છ જેવા ઔદ્યોગિક જિલ્લાઓ ઘણાં પાછળ છે, જે બતાવે છે કે રાજ્યમાં વિદેશી મૂડીનું વિતરણ સમાન નથી.
આવો જ રુઝાન રાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ જોવા મળે છે, જ્યાં મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટક જેવા મોટા અને વિકસિત બજારોમાં જ મોટાભાગનું એફડીઆઈ કેન્દ્રિત છે. તાજેતરના આંકડાઓ દર્શાવે છે કે હવે રોકાણ વધુ પસંદગીભર્યું બની રહ્યું છે અને પરિપક્વ શહેરો તથા ચાલતા પ્રોજેક્ટ્સ તરફ વધુ વળી રહ્યું છે.