પાકિસ્તાને T20 વર્લ્ડ કપમાં ભારત સામે રમવાનો ઇનકાર કરી દીધો છે. બંને ટીમો 15 ફેબ્રુઆરીએ કોલંબોમાં ગ્રુપ સ્ટેજ મેચ રમવાની હતી. વર્લ્ડ કપ શરૂ થવાના પાંચ દિવસ પહેલા પાકિસ્તાન સરકારના આ પગલાથી ક્રિકેટ જગતમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. કારણ કે પાકિસ્તાનના આ પગલાથી ICCને નોંધપાત્ર નાણાકીય નુકસાન થશે.

ICC ટુર્નામેન્ટમાં ભારત-પાકિસ્તાન મેચથી આશરે 250 મિલિયન ડોલર (રૂ.2,200 કરોડથી વધુ)ની આવક થાય છે. ઘણા અહેવાલો મુજબ આ આવક રૂ.3,000 કરોડથી વધુ છે. તેથી, જો આ મેચ નહીં થાય, તો બધા હિસ્સેદારોને નોંધપાત્ર નાણાકીય નુકસાન થશે.

પાકિસ્તાન ક્રિકેટ બોર્ડની વાર્ષિક આવક 35-45 મિલિયન ડોલરની વચ્ચે હોવાનો અંદાજ છે. આનો અર્થ એ કે તે વાર્ષિક 300થી 400 કરોડની કમાણી કરે છે. આમાં ICCમાંથી આવક, PSLની કમાણી, શ્રેણી અને ટિકિટના ભાવ અને સ્પોન્સરશિપ આવકનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, PCBની આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત ICCમાંથી આવકનો હિસ્સો છે, જે તેની કુલ કમાણીના 80 ટકાથી વધુ હિસ્સો હોવાનું કહેવાય છે.

હવે, ભારત-પાકિસ્તાન મેચની કમાણી સમજીએ

જો આપણે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેની એક ICC મેચથી થતી આવકનો વિચાર કરીએ તો તે 22 અબજ રૂપિયાથી વધુ છે. ક્યારેક તે 3 હજાર કરોડ રૂપિયાથી વધુ હોવાનો અંદાજ છે. આનો અર્થ એ થયો કે એક જ ભારત-પાકિસ્તાન મેચ સાત વર્ષમાં પાકિસ્તાન જેટલી કમાણી કરે છે તેટલી આવક ઉત્પન્ન કરે છે.

એ કોઈ રહસ્ય નથી કે ICCની આવકનો સૌથી મોટો સ્ત્રોત ભારત-પાકિસ્તાન મેચ છે, કારણ કે તે વિશ્વભરમાં જોવામાં આવે છે અને લાખોની જાહેરાત આવક ઉત્પન્ન કરે છે. આ જ કારણ છે કે, બંને દેશો વચ્ચે દ્વિપક્ષીય શ્રેણીની ગેરહાજરી હોવા છતાં, ICC તેમને બહુરાષ્ટ્રીય ટુર્નામેન્ટમાં એક જ જૂથમાં જૂથબદ્ધ કરે છે જેથી તેમની વચ્ચે ટક્કર થાય.

10-સેકન્ડના સ્લોટની કિંમત 40 લાખ રૂપિયા 

જો બંને ટીમો વર્લ્ડ કપમાં ટકરાતી નથી તો યજમાન પ્રસારણકર્તા ફક્ત જાહેરાતથી 200 થી 250 કરોડ રૂપિયા ગુમાવી શકે છે. ભારત-પાકિસ્તાન જેવી મોટી મેચમાં, 10-સેકન્ડનો જાહેરાત સ્લોટ 40 લાખ રૂપિયા સુધી વેચાય છે.

આવી સ્થિતિમાં, એ સ્પષ્ટ છે કે જો પાકિસ્તાન આ મેચનો બહિષ્કાર કરવાની હિંમત કરશે તો ICCને મોટું નુકસાન થશે. ત્યારબાદ ICC પાકિસ્તાનને આ નુકસાનની ભરપાઈ કરવાનો આદેશ આપી શકે છે અથવા કડક પ્રતિબંધો લાદી શકે છે. આનાથી પાકિસ્તાન ક્રિકેટ બોર્ડ સંપૂર્ણપણે બરબાદ થઈ શકે છે.

ભારતને રમ્યા વિના બે પોઈન્ટ મળશે

જો ભારત-પાકિસ્તાન મેચ નહીં થાય તો ટીમ ઈન્ડિયાને રમ્યા વિના વોકઓવર મળશે. તેમને બે ફ્રી પોઈન્ટ મળશે અને પાકિસ્તાનને નેટ રન રેટમાં પણ નોંધપાત્ર નુકસાન થશે. આનાથી વર્લ્ડ કપમાં તેમનું ભવિષ્ય જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.

પાકિસ્તાને કરાર તોડ્યો 

પાકિસ્તાનનો નાટક ઘણા દિવસોથી ચાલી રહ્યો છે. ટીમે એશિયા કપનો બહિષ્કાર કરવાની ધમકી આપી હતી, પરંતુ પછી રમવા માટે પાછી ફરી હતી. આ વખતે, તેણે બાંગ્લાદેશ અને ભારતીય ક્રિકેટ બોર્ડ વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવમાં પણ હસ્તક્ષેપ કર્યો.

પાકિસ્તાને બાંગ્લાદેશને ઉશ્કેર્યું, આખરે તેમને ટુર્નામેન્ટમાંથી ખસી જવાની ફરજ પડી. ત્યારબાદ પાકિસ્તાને મેચનો બહિષ્કાર કરવાની ધમકી આપી, અને પછી પોતે જ ફક્ત ભારત સામે રમવા સામે દલીલ કરવાનું શરૂ કર્યું.

ICC, PCB અને BCCI 2027 સુધી ભારત-પાકિસ્તાન મેચ માટે હાઇબ્રિડ મોડેલ પર સંમત થયા હોવા છતાં પાકિસ્તાને આવું પગલું ભરવાની હિંમત કરી છે. સ્પષ્ટપણે સંમત છે કે બંને દેશો ICC ટુર્નામેન્ટમાં તટસ્થ સ્થળોએ રમશે. તેથી, પાકિસ્તાન બોર્ડ માટે આવા પસંદગીયુક્ત બહિષ્કારને યોગ્ય ઠેરવવાનું સરળ રહેશે નહીં.

ICCએ હવે આ સમગ્ર મુદ્દા પર એક બેઠક બોલાવી છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે તે પાકિસ્તાન સામે કડક કાર્યવાહી પર ચર્ચા કરી શકે છે.

ICCના સંભવિત પ્રતિબંધો શું હોઈ શકે છે?

પાકિસ્તાન સુપર લીગ (PSL) માં વિદેશી ખેલાડીઓની ભાગીદારી પર પ્રતિબંધ, તેમજ લીગ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા અને વ્યાપારી સમર્થન પાછું ખેંચવું.

પાકિસ્તાનના મહેસૂલ પૂલમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો, જેના પર PCB ભારે નિર્ભર છે.

ભારત-પાકિસ્તાન મેચોની ગેરહાજરીને કારણે થયેલા નોંધપાત્ર મહેસૂલ નુકસાન માટે બ્રોડકાસ્ટર્સને વળતર આપવાનો નિર્દેશ.

એશિયા કપમાંથી બાકાત

પાકિસ્તાનને લગતી બધી દ્વિપક્ષીય શ્રેણી પર પ્રતિબંધ