ઘણા રોકાણકારો એવું માને છે કે બેંકમાં રાખેલી FD સંપૂર્ણપણે જોખમરહિત છે. પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે ભારતની કોઈપણ બેંકમાં તમારી કુલ જમા રકમ પર માત્ર ₹5 લાખ સુધીનું જ વીમા કવચ મળે છે. આ વીમો 'ડિપોઝિટ ઇન્શ્યોરન્સ એન્ડ ક્રેડિટ ગેરેંટી કોર્પોરેશન' (DICGC) દ્વારા આપવામાં આવે છે.
₹5 લાખની મર્યાદા અને જોખમ
DICGC ના નિયમ મુજબ એક જ બેંકમાં તમારા સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ, કરન્ટ એકાઉન્ટ, FD અને RD - આ બધાનો સરવાળો કરીને કુલ ₹5 લાખ સુધીની રકમ પર જ વીમો મળે છે.
ઉદાહરણ:
જો તમારી એક જ બેંકમાં ₹12 લાખની ડિપોઝિટ હોય અને બેંક નાદાર જાહેર થાય, તો નિયમ મુજબ તમને માત્ર ₹5 લાખ જ પરત મળશે. બાકીના ₹7 લાખ ડૂબવાનું જોખમ રહે છે.
ભ્રમ:
ઘણા લોકો માને છે કે એક જ બેંકમાં ₹2-2 લાખની 5 અલગ FD કરાવવાથી સુરક્ષા વધશે, પરંતુ એવું નથી. બેંક દીઠ વ્યક્તિગત મર્યાદા ₹5 લાખની જ રહેશે.
રોકાણ સુરક્ષિત રાખવાની સ્માર્ટ રીતો
જો તમારી પાસે મોટી રકમ હોય, તો તેને સુરક્ષિત રાખવા માટે નીચે મુજબની વ્યૂહરચના અપનાવી શકાય છે:
બેંકોમાં વિભાજન: જો તમારી પાસે ₹15 લાખ હોય, તો તેને એક જ બેંકમાં રાખવાને બદલે ત્રણ અલગ-અલગ બેંકોમાં ₹5-5 લાખ જમા કરો. આ રીતે તમારી પૂરેપૂરી ₹15 લાખની રકમ વીમા હેઠળ સુરક્ષિત થઈ જશે.
જોઈન્ટ એકાઉન્ટનો ઉપયોગ: DICGC કવર વ્યક્તિ દીઠ મળે છે.
તમારા નામે વ્યક્તિગત એકાઉન્ટ: ₹5 લાખ કવર.
જીવનસાથીના નામે વ્યક્તિગત એકાઉન્ટ: ₹5 લાખ કવર.
તમારા અને જીવનસાથીનું જોઈન્ટ એકાઉન્ટ
આ રીતે એક જ બેંકમાં તમે સ્માર્ટ પ્લાનિંગથી ₹15 લાખ સુધીનું કવચ મેળવી શકો છો.
વિવિધ કેપેસિટી:
જો તમે અલગ-અલગ રોલમાં એકાઉન્ટ રાખો છો (જેમ કે ઇન્ડિવિજ્યુઅલ, ટ્રસ્ટી અથવા પાર્ટનર), તો દરેક પર અલગ ₹5 લાખનું કવર મળી શકે છે.
કઈ બેંક વધુ સુરક્ષિત?
નાની ફાઈનાન્સ બેંકો ઘણીવાર વધુ વ્યાજ આપે છે, પરંતુ તેમાં જોખમ પણ વધુ હોય છે. નિષ્ણાતોના મતે આવી બેંકોમાં ₹5 લાખથી વધુ રકમ રાખવી જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. તેની સરખામણીએ સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI), HDFC અને ICICI જેવી મોટી બેંકો વધુ ભરોસાપાત્ર માનવામાં આવે છે, છતાં સલામતી માટે નાણાં વહેંચીને રાખવા જોઈએ.
મોટા રોકાણકારો માટે સલાહ
જો તમારી પાસે ખૂબ મોટી રકમ હોય, તો માત્ર FD પર નિર્ભર રહેવાને બદલે સરકારી બોન્ડ્સ (Government Bonds) અથવા ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં પણ રોકાણ કરવું જોઈએ. આનાથી તમારું જોખમ ઘટશે અને વળતર પણ સારું મળી શકે છે. યાદ રાખો, સાવચેતી એ જ શ્રેષ્ઠ સુરક્ષા છે.