ઇન્ટરનેશનલ ક્રિકેટ કાઉન્સિલ (આઇસીસી)એ તેની બે સૌથી મોટી મેન્સની ટુર્નામેન્ટ વન ડે વર્લ્ડ કપ અને T-20 વર્લ્ડ કપના ફોર્મેટમાં મોટા ફેરફારોને મંજૂરી આપી છે. આ નિર્ણયો એડિનબર્ગમાં ICC બોર્ડની વાર્ષિક બેઠકમાં લેવામાં આવ્યા હતા, જેમાં ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ્સ કમિટીની ભલામણોને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. ICCએ જણાવ્યું હતું કે આ ફેરફારોનો હેતુ ટુર્નામેન્ટની દરેક મેચને વધુ સ્પર્ધાત્મક, વધુ અર્થપૂર્ણ અને વધુ રોમાંચક બનાવવાનો છે. નવું ફોર્મેટ શરૂઆતની મેચોથી લઈને ફાઇનલ સુધી દરેક મેચનું મહત્વ વધારશે, સ્પર્ધાનું સ્તર વધારશે અને ખેલાડીઓ અને દર્શકો બંને માટે અનુભવમાં સુધારો કરશે.

ICCએ 2028ના પુરુષોના T-20 વર્લ્ડ કપ માટે ક્વોલિફિકેશન સિસ્ટમને પણ મંજૂરી આપી હતી. બોર્ડે એસોસિએટ સભ્ય દેશો માટે નવી 16-ટીમની વૈશ્વિક T-20 ટુર્નામેન્ટનું આયોજન કરવાના પ્રસ્તાવને પણ ટેકો આપ્યો હતો. જો કે, આ નવી ટુર્નામેન્ટ માટે અંતિમ મંજૂરી નવેમ્બરમાં ICCની ફાઇનાન્સ અને કોમર્શિયલ અફેર્સ કમિટી દ્વારા સમીક્ષા પછી આપવામાં આવશે.

પહેલી વાર, ODI વર્લ્ડ કપમાં 'સુપર સિરીઝ' યોજાશે

ICC મેન્સ ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપમાં પહેલાની જેમ 14 ટીમો ભાગ લેશે, પરંતુ ટુર્નામેન્ટનું સમગ્ર માળખું બદલાશે. સ્પર્ધા હવે ત્રણ તબક્કામાં યોજાશે, જેનાથી દરેક ટીમ પર દબાણ વધશે અને પહેલી મેચથી જ દરેક મેચનું મહત્વ વધશે.

પ્રથમ તબક્કો: સુપર સિરીઝ

ટુર્નામેન્ટની શરૂઆત 12મા, 13મા અને 14મા ક્રમાંકિત ટીમો વચ્ચે રાઉન્ડ-રોબિન 'સુપર સિરીઝ'થી થશે. આ ત્રણેયમાંથી ટોચની ટીમ આગામી તબક્કામાં આગળ વધશે.

બીજો તબક્કો: ગ્રુપ સ્ટેજ

ત્યારબાદ 12 ટીમોને બે જૂથોમાં વિભાજિત કરવામાં આવશે, જેમાં દરેક જૂથમાંથી છ ટીમો હશે. દરેક જૂથમાંથી ટોચની ત્રણ ટીમો, ઉપરાંત દરેક જૂથમાંથી આગામી શ્રેષ્ઠ ટીમ, સુપર 7 તબક્કા માટે ક્વોલિફાય થશે.

ત્રીજો તબક્કો: સુપર 7

આ તે સ્થાન છે જ્યાં સૌથી મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. સુપર 7માં પહોંચનારી સાત ટીમો એકબીજા સામે રાઉન્ડ-રોબિન મેચ રમશે. પોઈન્ટ ટેબલમાં ટોચની ચાર ટીમો સેમિફાઇનલમાં પહોંચશે. ત્યારબાદ પ્રથમ વિરુદ્ધ ચોથી અને બીજી વિરુદ્ધ ત્રીજી સેમિફાઇનલ રમાશે. બે વિજેતાઓ ફાઇનલમાં ટકરાશે.

ICC અનુસાર, આ ફોર્મેટ શરૂઆતની મેચોને નોકઆઉટ તબક્કા જેટલી જ મહત્વપૂર્ણ બનાવશે, જે કોઈપણ ટીમ માટે ધીમી શરૂઆતની શક્યતા ઘટાડશે. તે ઉભરતી ક્રિકેટ ટીમોને વર્લ્ડ કપ જેવા મોટા મંચ પર તેમની ક્ષમતા દર્શાવવાની તક પણ પૂરી પાડશે.

જૂના અને નવા વન ડે વર્લ્ડ કપ ફોર્મેટમાં શું તફાવત?

અગાઉ, 14 ટીમોને સાત ટીમોના બે ગ્રુપમાં વહેંચવામાં આવી હતી. દરેક ગ્રુપમાંથી ટોચની ત્રણ ટીમો સુપર 6માં પહોંચી હતી, જેનાથી સેમિફાઇનલ નક્કી થતી હતી. નવા ફોર્મેટમાં, સુપર 6ને સુપર 7 દ્વારા બદલવામાં આવશે. વધુમાં, ગ્રુપ સ્ટેજ પહેલા એક સુપર સિરીઝ ઉમેરવામાં આવી છે. આનાથી ટુર્નામેન્ટની પહેલી મેચથી જ દરેક ટીમ પર દબાણ આવશે, અને કોઈ પણ મેચને ઔપચારિકતા ગણવામાં આવશે નહીં.

T-20 વર્લ્ડ કપમાં હવે સુપર 10 હશે

ICCએ પુરુષોના T-20 વર્લ્ડ કપના ફોર્મેટમાં પણ મોટો ફેરફાર કર્યો છે. બોર્ડે 2026ના T-20 વર્લ્ડ કપમાં ઉભરતી ટીમોના પ્રભાવશાળી પ્રદર્શનને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લીધો છે. ICC માને છે કે આનાથી વધુ ટીમો બીજા તબક્કામાં રમી શકશે અને અંતિમ મેચો સુધી ટુર્નામેન્ટનો ઉત્સાહ જાળવી રાખશે.

ગ્રુપ સ્ટેજમાં ફેરફાર

પહેલાં, પાંચ ટીમોના ચાર ગ્રુપ હતા. હવે, પાંચ ગ્રુપ હશે, દરેક ગ્રુપમાં ચાર ટીમો હશે. દરેક ગ્રુપમાંથી ટોચની બે ટીમો આગળના સ્ટેજમાં જશે.

સુપર-10નો પરિચય

સુપર-8 હવે સુપર-10 દ્વારા બદલવામાં આવશે. બીજા સ્ટેજમાં, કુલ 10 ટીમોને બે ગ્રુપમાં વિભાજિત કરવામાં આવશે, દરેક ગ્રુપમાં પાંચ ટીમો હશે. આનો અર્થ એ છે કે પહેલાની સરખામણીમાં બે વધારાની ટીમોને બીજા સ્ટેજમાં રમવાની તક મળશે. આનાથી ઉભરતી ક્રિકેટ ટીમોનું પ્રતિનિધિત્વ પણ વધશે.

બે સેમિફાઇનલ ખેલાડીઓનો નિર્ણય એલિમિનેટર દ્વારા લેવામાં આવશે

દરેક ગ્રુપમાંથી ટોચની ટીમ સીધી સેમિફાઇનલમાં પહોંચશે. એક ગ્રુપમાંથી બીજા સ્થાને રહેનાર ટીમ બીજા ગ્રુપની ત્રીજા સ્થાને રહેનાર ટીમ સાથે એલિમિનેટર મેચ રમશે. તેવી જ રીતે, બીજા ગ્રુપમાંથી બીજા સ્થાને રહેનાર ટીમનો મુકાબલો પ્રથમ ગ્રુપની ત્રીજા સ્થાને રહેનાર ટીમ સાથે થશે. આ બે એલિમિનેટર મેચોના વિજેતાઓ બાકીના બે સેમિફાઇનલ સ્થાનો સુરક્ષિત કરશે.

ICC માને છે કે આ વ્યવસ્થા સુપર 10 તબક્કાની અંતિમ મેચો સુધી ક્વોલિફિકેશન યુદ્ધ ચાલુ રાખશે, દરેક મેચનું મહત્વ સુનિશ્ચિત કરશે.

2028 T-20 વર્લ્ડ કપ ક્વોલિફિકેશન સિસ્ટમ પણ અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું

ICC બોર્ડે 2028 મેન્સ T-20 વર્લ્ડ કપ માટે નવા ક્વોલિફિકેશન માળખાને પણ મંજૂરી આપી છે. 2026 T-20 વર્લ્ડ કપમાં તેમના પ્રદર્શનને ધ્યાનમાં રાખીને, સ્કોટલેન્ડ સીધા યુરોપિયન રિજનલ ફાઇનલ માટે પાત્ર બનશે.

વધુમાં, 2026 T20 વર્લ્ડ કપમાં ભાગ લેનારી ટીમો જે 2028 આવૃત્તિ માટે આપમેળે ક્વોલિફાય નહીં થાય તેઓ સીધા ગ્લોબલ ક્વોલિફાયર માટે ક્વોલિફાય થશે. બાકીના આઠ ગ્લોબલ ક્વોલિફાયર સ્થાનો પ્રાદેશિક ક્વોલિફાયર દ્વારા ભરવામાં આવશે, જેમાં આફ્રિકા, એશિયા અને યુરોપમાંથી બે-બે ટીમો અને અમેરિકા અને પૂર્વ એશિયા-પેસિફિક પ્રદેશોમાંથી એક-એક ટીમ હશે.

ગ્લોબલ ક્વોલિફાયરમાં દરેક ક્ષેત્રની ટોચની ટીમ 2028 T-20 વર્લ્ડ કપ માટે સીધી ક્વોલિફાય થશે. વધુમાં, આગામી ત્રણ શ્રેષ્ઠ ટીમો પણ વર્લ્ડ કપમાં સ્થાન મેળવશે. જો કે, આ માટે ICC દ્વારા નિર્ધારિત લઘુત્તમ પ્રદર્શન માપદંડોને પૂર્ણ કરવાની જરૂર પડશે.

એસોસિયેટ સભ્ય દેશો માટે નવી 16-ટીમ ગ્લોબલ ટુર્નામેન્ટ

ICC બોર્ડે એસોસિયેટ સભ્ય દેશો માટે નવી 16-ટીમ ગ્લોબલ T-20 ટુર્નામેન્ટના પ્રસ્તાવને પણ ટેકો આપ્યો છે. આ ટુર્નામેન્ટ T-20 વર્લ્ડ કપ પહેલાં યોજવાનું આયોજન છે, જે એસોસિયેટ રાષ્ટ્રો માટે ઉચ્ચ-સ્તરીય સ્પર્ધા અને વર્લ્ડ કપ પહેલાં મુખ્ય વૈશ્વિક મંચ પર રમવાની તક પૂરી પાડે છે. જો કે, આ નવી ટુર્નામેન્ટને હજુ સુધી અંતિમ મંજૂરી મળી નથી. ICC બોર્ડે સૈદ્ધાંતિક રીતે તેને સમર્થન આપ્યું છે, પરંતુ નવેમ્બરમાં ફાઇનાન્સ અને કોમર્શિયલ અફેર્સ કમિટી દ્વારા સમીક્ષા પછી જ અંતિમ મંજૂરી આપવામાં આવશે.

ICCનો ઉદ્દેશ્ય શું છે?

ICC અનુસાર, આ ફેરફારોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વૈશ્વિક ક્રિકેટને વધુ સ્પર્ધાત્મક બનાવવાનો છે. બોર્ડ ઇચ્છે છે કે વર્લ્ડ કપમાં દરેક મેચ મહત્વપૂર્ણ હોય અને ટૂર્નામેન્ટના પ્રારંભિક તબક્કામાં પણ ઉત્તેજના જાળવી રાખવામાં આવે. નવું ફોર્મેટ ફક્ત ટોચની ટીમો વચ્ચેની મેચોને વધુ પડકારજનક બનાવશે નહીં, પરંતુ ઉભરતી ટીમોને લાંબા સમય સુધી સ્પર્ધાત્મક રહેવાની અને તેમની ક્ષમતા સાબિત કરવાની તક પણ આપશે.

વન ડે વર્લ્ડ કપમાં સુપર સિરીઝ અને સુપર 7, T-20 વર્લ્ડ કપમાં સુપર 10 અને એલિમિનેટરની રજૂઆત, 2028 વર્લ્ડ કપ માટે નવી ક્વોલિફિકેશન સિસ્ટમ અને એસોસિએટ રાષ્ટ્રો માટે પ્રસ્તાવિત 16-ટીમ વૈશ્વિક ટુર્નામેન્ટ. આ બધા નિર્ણયો દ્વારા, ICCએ સ્પષ્ટપણે સંકેત આપ્યો છે કે ભવિષ્યના વર્લ્ડ કપ ફક્ત મોટા જ નહીં, પરંતુ પહેલા કરતાં વધુ સ્પર્ધાત્મક, રોમાંચક અને નિર્ણાયક પણ હશે.