ભારત હવે હવામાન અને આબોહવાની દેખરેખ ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભરતા તરફ મજબૂત ડગલાં માંડી રહ્યું છે. ભારત સરકારની મહત્વકાંક્ષી "મિશન મૌસમ" પહેલ અંતર્ગત નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઓશન ટેકનોલોજી દ્વારા ખાસ પ્રકારનું સ્વદેશી ઉચ્ચ-ઊંચાઈ ધરાવતું ડ્રોન વિકસાવવામાં આવ્યું છે. આ સફળતા સાથે હવે હવામાનના ડેટા એકત્રિત કરવા માટે વિદેશી ટેકનોલોજી પરની નિર્ભરતામાં મોટો ઘટાડો થશે. જેનાથી હવામાનની સચોટ આગાહીમાં મળશે મોટી મદદ
આ ડ્રોનનું તાજેતરમાં આંધ્રપ્રદેશના નેલ્લોર જિલ્લામાં પમનજી કિનારે સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું, જ્યાં તેણે ચાર કિલોમીટરની ઊંચાઈ સુધી ઉડાન ભરી પોતાની ક્ષમતા સાબિત કરી હતી. આ ડ્રોનની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની બનાવટ છે. તેનું એરફ્રેમ અત્યંત હળવા છતાં અતિ મજબૂત એવા કાર્બન ફાઇબર કમ્પોઝિટ મટીરિયલમાંથી બનાવવામાં આવ્યું છે. આ હળવા વજનને કારણે ડ્રોન વધુ ઊંચાઈ પર સ્થિર રહી શકે છે.
ભારતની એન્જિનિયરિંગ કુશળતાના નમૂના સમાન આ ડ્રોનના એન્જિન, પ્રોપેલર્સ અને મોટર જેવા તમામ મહત્વના ઘટકો ભારતમાં જ વિકસાવવામાં આવ્યા છે. તેમાં અત્યાધુનિક ઓટોપાયલટ સિસ્ટમ અને ડ્યુઅલ સેન્સર લગાવવામાં આવ્યા છે. આ ડ્રોન એક કિલોગ્રામ જેટલા વજનના સેન્સર સાથે સતત 60 મિનિટ સુધી હવામાં ઉડી શકે છે અને જમીન પરના કંટ્રોલ સેન્ટરને રીઅલ-ટાઇમ ડેટા ટ્રાન્સમિટ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
આ સ્વદેશી ટેકનોલોજી આગામી સમયમાં હવામાન વિજ્ઞાન માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે. ખાસ કરીને સમુદ્ર કિનારે ઉભી થતી ચક્રવાતની સ્થિતિનું સચોટ નિરીક્ષણ કરી શકાશે. મેઘગર્જના અને અતિવૃષ્ટિ જેવી પરિસ્થિતિઓનો ચોક્કસ ડેટા મેળવી શકાશે. વાતાવરણના વિવિધ સ્તરોમાં પ્રદૂષણના ફેલાવા પર નજર રાખી શકાશે. આ ટેકનોલોજી દ્વારા પ્રાપ્ત થતી વિગતો સામાન્ય નાગરિકો અને ખેડૂતો માટે પૂર્વતૈયારી કરવામાં ખૂબ જ મદદરૂપ સાબિત થશે.