ભારત અને રશિયાની દોસ્તીથી અમેરિકી પ્રમુખની રાતની ઊંઘ હરામ થઈ ગયી છે. ભારત તેલની ખરીદી કરીને મોસ્કોને યુક્રેન સામે લડવા ભંડોળ આપી રહ્યું હોવાની બળતરા વારંવાર વ્યક્ત કરી ટ્રમ્પ હવે ધૂંધવાયા છે. આ જ સપ્તાહમાં અગાઉ પણ ટ્રમ્પએ જાહેરાત કરી હતી કે મોદીએ તેમને ખાતરી આપી છે કે તેઓ રશિયા પાસેથી તેલ નહી ખરીદે, તે જ બયાન તેમને ફરી દોહરાવ્યું છે તો બીજી તરફ આ દાવાને વિદેશ મંત્રાલયે ફગાવી દીધો છે અને પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલએ કહ્યું કે બંને નેતાઓ વચ્ચે તાજેતરમાં કોઈ વાતચીત થઈ જ નથી, ખાતરીનો પ્રશ્ન જ ક્યાં છે?
વ્હાઇટ હાઉસ ખાતે યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમીર ઝેલેન્સ્કી સાથેની મુલાકાત દરમિયાન, તેમના દાવાને ટ્રમ્પએ પુનરાવર્તિત કર્યો કે ભારત હવે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદશે નહીં. અગાઉ, બુધવારે (૧૫ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૫) તેમણે કહ્યું હતું કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેમને આ અંગે ખાતરી આપી હતી. ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે તેમણે આયાત પહેલાથી જ ઘટાડી દીધી છે, અને કહ્યું હતું કે આ એક મોટું પગલું છે.ટ્રમ્પે એમ પણ કહ્યું હતું કે તેઓ હવે ચીન પર રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાથી રોકવા માટે સમાન દબાણ લાવશે. ટ્રમ્પના નિવેદન પહેલાં, ગુરુવારે (૧૬ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૫) ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે તેલ ખરીદીના દાવાને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યો હતો. પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું હતું કે વડા પ્રધાન મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ વચ્ચે કોઈ વાતચીત કે ટેલિફોન કોલ વિશે કોઈ માહિતી નથી. વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે બંને નેતાઓ વચ્ચે તાજેતરમાં કોઈ વાતચીત થઈ નથી, તેથી તેલ ખરીદી અંગે ખાતરીનો પ્રશ્ન જ ઉભો થતો નથી.
અમેરિકા માને છે કે ભારત દ્વારા રશિયા પાસેથી સતત તેલ ખરીદી મોસ્કોને યુક્રેન યુદ્ધમાં નાણાં પૂરા પાડવામાં મદદ કરે છે. જો કે, ભારતે વારંવાર કહ્યું છે કે તે તેની ઉર્જા સુરક્ષા અને રાષ્ટ્રીય હિતોના આધારે નિર્ણયો લે છે. ભારત હજુ પણ રશિયા પાસેથી સબસિડીવાળા દરે ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદે છે, પરંતુ તાજેતરના મહિનાઓમાં આ આયાતમાં થોડો ઘટાડો થયો છે.
ટ્રમ્પ હંગેરી પ્રત્યે નરમ, ભારત પ્રત્યે કડક કેમ?
હંગેરીની રશિયન તેલ આયાત વિશે પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે ટ્રમ્પે નરમ વલણ અપનાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે હંગેરી અનિશ્ચિત સ્થિતિમાં છે કારણ કે તેની પાસે સમુદ્ર સુધી પહોંચનો અભાવ છે અને તેલ લાવવા માટે ફક્ત પાઇપલાઇનો પર આધાર રાખે છે. તેમણે કહ્યું કે તણાવ ઓછો થઈ રહ્યો છે અને હવે લગભગ બંધ થઈ ગયો છે. તેમણે હંગેરીના વડા પ્રધાન વિક્ટર ઓર્બનને એક મહાન નેતા ગણાવ્યા અને કહ્યું કે તેઓ આગામી અઠવાડિયામાં તેમની સાથે મુલાકાત કરશે.
રશિયન તેલ ખરીદી પહેલા કરતા વધુ મજબુત સ્થિતિમાં
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વક્તવ્ય છતાં, ઓક્ટોબરના પહેલા ભાગમાં રશિયાથી ભારતની ક્રૂડ ઓઇલની આયાત મજબૂત થઈ, જેના કારણે જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર દરમિયાન આગમનમાં ત્રણ મહિનાનો ઘટાડો અટકી ગયો. તહેવારોની માંગને પહોંચી વળવા માટે રિફાઇનરીઓ સંપૂર્ણ કામગીરી પર પાછી ફરી છે. રશિયાથી આયાત જૂનમાં પ્રતિ દિવસ 2 મિલિયન બેરલથી ઘટીને સપ્ટેમ્બરમાં પ્રતિ દિવસ 1.6 મિલિયન બેરલ થઈ ગઈ છે. જો કે, ઓક્ટોબરની શરૂઆતના ડેટામાં સુધારો દર્શાવે છે