ભારતીય સેનાએ પોતાની તોપખાના ક્ષમતાઓને વધુ વધારવા માટે ૧૨૦ કિલોમીટરની રેન્જ ધરાવતા માર્ગદર્શિત પિનાકા રોકેટનો સમાવેશ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ પ્રોજેક્ટનો અંદાજિત ખર્ચ આશરે રૂ.૨,૫૦૦ કરોડ છે. ઓપરેશન સિંદૂર પછી તેની લાંબા અંતરની તોપખાના ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવવા માટે આ પગલું મહત્વપૂર્ણ છે.

દરખાસ્તની વિગતો અને વિકાસ પ્રક્રિયા

સંરક્ષણ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ નવા માર્ગદર્શિત રોકેટ સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન (DRDO) દ્વારા વિકસાવવામાં આવશે. DRDO પહેલાથી જ આ 120 કિલોમીટર રેન્જ વર્ઝનના વિકાસમાં આગળ વધી રહ્યું છે. પ્રથમ પરીક્ષણો ટૂંક સમયમાં, સંભવતઃ આગામી નાણાકીય વર્ષમાં થવાની અપેક્ષા છે. સફળ પરીક્ષણો પછી, બિડિંગ પ્રક્રિયા દ્વારા વિકાસ-સહ-ઉત્પાદન ભાગીદારોની પસંદગી કરવામાં આવશે, જેઓ તેનું મોટાપાયે ઉત્પાદન કરશે. આ દરખાસ્ત ટૂંક સમયમાં સંરક્ષણ સંપાદન પરિષદ (DAC) સમક્ષ મંજૂરી માટે મૂકવામાં આવશે. સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહના નેતૃત્વ હેઠળ સંરક્ષણ મંત્રાલય સ્વદેશી શસ્ત્રોના વિકાસને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યું છે.

હાલના લોન્ચર્સના ફાયદા

મુખ્ય વિશેષતા એ છે કે નવા 120 કિમી રેન્જના રોકેટ હાલના પિનાકા લોન્ચર્સથી ફાયર કરી શકાય છે. હાલમાં, આ લોન્ચર્સ 40 કિમી અને 75 કિમીથી વધુ રેન્જવાળા રોકેટ ફાયર કરી શકે છે. આનાથી સેનાને નવા લોન્ચર્સ ખરીદવાની જરૂરિયાત દૂર થશે, જેના પરિણામે ખર્ચમાં બચત થશે અને ઝડપી અપગ્રેડ થશે. પિનાકા સિસ્ટમ એક મલ્ટી-બેરલ રોકેટ લોન્ચર (MBRL) છે જે 44 સેકન્ડમાં 12 રોકેટ ફાયર કરવામાં સક્ષમ છે. તે તેના ઝડપી પ્રતિભાવ, ચોકસાઈ અને વિસ્તારને ભારે નુકસાન પહોંચાડવાની ક્ષમતા માટે જાણીતી છે.

તાજેતરના કરારો અને હાલની રેજિમેન્ટ્સને મજબૂત બનાવવી

આ વર્ષની શરૂઆતમાં, સંરક્ષણ મંત્રાલયે પિનાકા સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે મોટા કરારો પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. એરિયા ડેનિયલ મ્યુનિશન (ADM) ટાઇપ-1 અને હાઇ એક્સપ્લોઝિવ પ્રી-ફ્રેગમેન્ટેડ (HEPF) Mk-1 રોકેટ ખરીદવા માટે ઇકોનોમિક એક્સપ્લોઝિવ્સ લિમિટેડ (EEL) અને મ્યુનિશન્સ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (MIL) સાથે કુલ ₹10,147 કરોડના કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. શક્તિ સોફ્ટવેરને અપગ્રેડ કરવા માટે ભારત ઇલેક્ટ્રોનિક્સ લિમિટેડ (BEL) સાથે પણ કરાર કરવામાં આવ્યો હતો. આ બધા કરારો સંરક્ષણ સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહની હાજરીમાં કરવામાં આવ્યા હતા. સેના હાલની પિનાકા રેજિમેન્ટ્સને મજબૂત બનાવી રહી છે. તાજેતરમાં, એરિયા ડેનિયલ દારૂગોળાના ઓર્ડર પણ આપવામાં આવ્યા હતા.

પિનાકાની સફળતા

પિનાકા સ્વદેશી શસ્ત્રોની સૌથી મોટી સફળતાઓમાંની એક છે. આર્મી ચીફ જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીએ સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે એકવાર લાંબા અંતરના પિનાકા તૈયાર થઈ જાય, પછી સેના અન્ય વૈકલ્પિક શસ્ત્રો માટેની યોજનાઓ છોડી શકે છે. આ આ સિસ્ટમમાં સેનાનો સંપૂર્ણ વિશ્વાસ દર્શાવે છે. ઓપરેશન સિંદૂરમાં તેણે પાકિસ્તાનને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું.