નવી દિલ્હી: ૨૨ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ કેન્દ્ર સરકારે જીએસટીના દરોમાં મોટો ઘટાડો જાહેર કર્યેા ત્યારે સામાન્ય લોકોને રોજિંદી ચીજવસ્તુઓથી લઈને વાહનો અને વીમા સુધીમાં મોટી રાહત મળવાની આશા ઊભી થઈ હતી. શઆતમાં સાબુ, ટૂથપેસ્ટ, ટીવી, કાર અને બાઈક જેવી અનેક વસ્તુઓ સસ્તી પણ થઈ હતી. જોકે, એક વર્ષ બાદ મોંઘવારી, ઈંધણ અને કાચા માલના વધેલા ભાવને કારણે આ રાહતનો મોટો હિસ્સો ઓસરી ગયો છે. કંપનીઓએ વધેલા ઉત્પાદન અને લોજિસ્ટિકસ ખર્ચને કારણે અનેક ઉત્પાદનોના ભાવ ફરી વધાર્યા છે.
અહેવાલ મુજબ, જીએસટીમાં ઘટાડા બાદ શઆતમાં મોંઘવારીના દરમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫માં મોંઘવારી ઈન્ડેકસ ૧૦૩.૭૪ હતો, જે ઓકટોબરમાં ઘટીને ૧૦૩.૦૧ થયો હતો. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬માં તે ફરી વધીને ૧૦૪.૪૭ થયો અને ઓગસ્ટ ૨૦૨૬માં ૧૦૮.૭૪ પર પહોંચી ગયો. અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ ૨૭ ફેબ્રુઆરીથી શ થયેલા અમેરિકા–ઈરાન યુદ્ધ બાદ કાચા માલ અને ઈંધણના ભાવમાં વધારો થયો, જેના કારણે મોંઘવારી વધુ વધી.
ઔધોગિક ધાતુઓના ભાવમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. ઈરાન સંકટ શ થયા બાદ ૨૦૨૬માં અત્યાર સુધીમાં તાંબાના ભાવમાં આશરે ૨૭ટકા, એલ્યુમિનિયમમાં ૧૬ટકા, જસતમાં ૩૪ટકા, સીસામાં ૧૧ ટકા અને ટીનમાં ૧૦.૯ ટકા વધારો થયો હોવાનું અહેવાલમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે. આ વધેલા ખર્ચનો પ્રભાવ કંપનીઓના ઉત્પાદન ખર્ચ પર પડો છે.
વાહન ક્ષેત્રમાં પણ જીએસટી ઘટાડાની અસર સંપૂર્ણપણે જળવાઈ નથી. ટાટા નેકસોનની જીએસટી પહેલાંની કિંમત .૭,૯૯,૯૯૦ હતી, જે જીએસટી કાપ બાદ .૭,૩૧,૮૯૦ થઈ હતી, પરંતુ હાલની કિંમત .૭,૩૯,૯૯૦ છે. મહિન્દ્રા સ્કોર્પિયોની કિંમત .૧૩,૯૯,૨૦૦થી ઘટીને .૧૩,૨૦,૨૦૦ થઈ અને હવે .૧૩,૬૯,૦૦૦ છે. મર્સિડીઝ–બેન્ઝ જી–કલાસની કિંમત .૭૯.૨૫ લાખથી ઘટીને .૭૩.૯૫ લાખ થઈ હતી અને હવે .૭૭ લાખ છે.
દૈનિક વપરાશની કેટલીક વસ્તુઓમાં હજુ પણ જીએસટી કાપની અસર જોવા મળે છે. સાબુ .૧૬૦થી .૧૪૨ અને ટૂથપેસ્ટ .૧૩૦થી .૧૧૦ થયા હતા; હાલ તેમની કિંમતો અનુક્રમે .૧૪૯ અને .૧૨૯ છે. કોફી પાવડર .૪૪૯થી .૪૦૦ થયા બાદ .૪૦૦ જ છે. સરકારની જીએસટી આવકમાં પણ શઆતમાં ઘટાડો થયો હતો, પરંતુ ત્યારબાદ તેમાં ફરી વધારો નોંધાયો. બીજી તરફ, એફએમસીજી કંપનીઓએ તહેવારોની સિઝનમાં સાબુ, ખાધ તેલ, કોફી અને અન્ય ઉત્પાદનોના ભાવ સ્થિર રાખવાની વાત કરી છે. જોકે, કાચા માલના ભાવ અને ખર્ચમાં વધારો ચાલુ રહે તો આગામી મહિનાઓમાં ભાવ પર ફરી દબાણ આવી શકે છે