મધ્ય પૂર્વ યુદ્ધ કાગળ પર શાંત થઈ રહ્યું હોય તેવું લાગે છે, પરંતુ જમીન પર પરિસ્થિતિ હજુ પણ વિસ્ફોટક છે. ઈરાન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે યુદ્ધવિરામની જાહેરાત થયાના થોડા સમય પછી, ઈરાને એક એવું પગલું ભર્યું જેણે સમગ્ર વિશ્વને આંચકો આપ્યો છે. યુદ્ધ સમાપ્ત થવાના થોડા સમય પહેલા, ઈરાને સાઉદી અરેબિયાની સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પાઇપલાઇન પર મિસાઇલ હુમલો કર્યો હતો.

આ હુમલામાં સાઉદી અરેબિયાની પૂર્વ-પશ્ચિમ પાઇપલાઇનને નિશાન બનાવવામાં આવી હતી, જેને દેશની લાઇફલાઇન માનવામાં આવે છે. લાલ સમુદ્ર દ્વારા વૈશ્વિક બજારોમાં સાઉદી તેલના પરિવહન માટેનો આ મુખ્ય માર્ગ છે, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ જેવા મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગો સંવેદનશીલ રહે છે. સાઉદી ઉર્જા મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ હુમલાથી પાઇપલાઇન પરના એક પમ્પિંગ સ્ટેશનને ભારે નુકસાન થયું હતું, જેના કારણે દરરોજ આશરે 7,00,000 બેરલનો પુરવઠો ખોરવાઈ ગયો હતો, જે સાઉદી અરેબિયાની કુલ નિકાસના લગભગ 10 ટકાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

સાઉદી સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, આ હુમલાઓમાં પૂર્વ-પશ્ચિમ પાઇપલાઇનના એક મુખ્ય પમ્પિંગ સ્ટેશનને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું હતું, જેના કારણે પાઇપલાઇન દ્વારા પમ્પ કરવામાં આવતા તેલનું પ્રમાણ દરરોજ આશરે 7,00,000 બેરલ ઘટ્યું હતું. આ પહેલી વાર છે જ્યારે સાઉદી અરેબિયાએ સત્તાવાર રીતે સ્વીકાર્યું છે કે ઈરાની હુમલાઓએ તેની ઉર્જા સુવિધાઓને સીધું નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. આ પાઇપલાઇન સાઉદી અરેબિયા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. સાઉદી અરામકો તેના દ્વારા દરરોજ લાખો બેરલ તેલ સપ્લાય કરે છે. તેની કુલ ક્ષમતા દરરોજ આશરે સાત મિલિયન બેરલ હોવાનો અંદાજ છે, જેમાંથી આશરે  પાંચ મિલિયન બેરલ નિકાસ માટે વપરાય છે.

આ હુમલાથી માત્ર પાઇપલાઇન જ નહીં પરંતુ સાઉદી તેલના અનેક મુખ્ય ઉત્પાદન અને રિફાઇનિંગ પ્લાન્ટ્સને પણ અસર થઈ હતી. અહેવાલો દર્શાવે છે કે મનીફા અને ખુરૈસ જેવા મુખ્ય તેલ ક્ષેત્રો પણ પ્રભાવિત થયા હતા, જેના પરિણામે ઉત્પાદનમાં દરરોજ આશરે 3,00,000 બેરલનો ઘટાડો થયો હતો. મુખ્ય લક્ષ્યોમાં જુબેલમાં સાટોર્પ રિફાઇનરી, રાસ તનુરામાં સામરેફ રિફાઇનરી, યાનબુ રિફાઇનરી અને રિયાધ રિફાઇનરીનો સમાવેશ થાય છે. આનાથી માત્ર ક્રૂડ ઓઇલ જ નહીં પરંતુ ગેસ અને એલપીજી સપ્લાય પણ પ્રભાવિત થયો છે.

યુદ્ધવિરામ પછી તરત જ, ઈરાનના આઇઆરજીસીએ બુધવારે જાહેરાત કરી કે તેણે યાનબુમાં યુએસ કંપનીઓની તેલ સુવિધાઓ સહિત સમગ્ર પ્રદેશમાં અનેક લક્ષ્યો પર મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલા કર્યા છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ હુમલો ફક્ત લશ્કરી કાર્યવાહી જ નહીં પરંતુ એક વ્યૂહાત્મક સંદેશ પણ હતો. રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ હુમલો ત્યારે થયો જ્યારે અમેરિકા અને ઈરાન યુદ્ધવિરામ માટે વાટાઘાટો કરી રહ્યા હતા.

આ સમગ્ર ઘટનાની અસર ફક્ત સાઉદી અરેબિયા સુધી મર્યાદિત નથી. વૈશ્વિક તેલ બજાર પહેલેથી જ અસ્થિર છે, અને આવા હુમલાઓ કિંમતોમાં વધુ વધારો કરી શકે છે, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે વિશ્વનો મોટાભાગનો ભાગ ઉર્જા પુરવઠા માટે મધ્ય પૂર્વ પર આધાર રાખે છે. વિશ્લેષકો કહે છે કે આનાથી વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પણ અસર પડી શકે છે. તેલના ભાવમાં વધારો ફુગાવા તરફ દોરી શકે છે અને ઘણા દેશોની આર્થિક સ્થિતિ નબળી પડી શકે છે.