અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે બે દિવસ પહેલા જ થયેલો ઐતિહાસિક શાંતિ કરાર અમલમાં આવે તે પહેલાં જ ગંભીર જોખમમાં મુકાઈ ગયો હોય તેવું લાગે છે. એક તરફ, ઇઝરાયલે દક્ષિણ લેબનોનમાં રાતોરાત ભારે બોમ્બમારો કર્યો છે, જેના પરિણામે ઓછામાં ઓછા 16 લોકો માર્યા ગયા છે. બીજી તરફ સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં યોજાનારી મહત્વપૂર્ણ યુએસ-ઈરાન શાંતિ વાટાઘાટો મુલતવી રાખવામાં આવી છે.

બુધવારે જ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોનની હાજરીમાં વર્સેલ્સ (ફ્રાન્સ)ના મહેલમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પ્રારંભિક શાંતિ કરાર થયો હતો. આ કરારનો હેતુ પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને રોકવાનો હતો. કરારમાં સ્પષ્ટપણે કહેવામાં આવ્યું હતું કે લેબનોન સહિત તમામ મોરચે લશ્કરી કાર્યવાહી તાત્કાલિક બંધ થઈ જશે.

જોકે, કરાર પછી તરત જ, ઇઝરાયલી સૈન્યએ દક્ષિણ લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહ ઠેકાણાઓ પર હવાઈ હુમલાઓનો ધમધમાટ શરૂ કર્યો. ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ પીછેહઠ કરવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો છે, અને કહ્યું છે કે હિઝબુલ્લાહ દ્વારા ઉભો થયેલ ખતરો સંપૂર્ણપણે નાબૂદ ન થાય ત્યાં સુધી ઇઝરાયલી સૈન્ય લેબનોનમાં રહેશે.

આ 14-મુદ્દાના પ્રારંભિક કરારને કાયમી શાંતિ કરારમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે શુક્રવારે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડના બુર્ગેનસ્ટોક રિસોર્ટમાં બંને રાષ્ટ્રો વચ્ચે ટેકનિકલ ચર્ચાઓ થવાની હતી. જોકે, આ બેઠક રદ કરવામાં આવી છે. કારણ એ છે કે વાટાઘાટોનું નેતૃત્વ કરવાના હતા તેવા યુએસ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ જેડી વાન્સે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડની તેમની મુલાકાત મુલતવી રાખી છે.

વ્હાઇટ હાઉસે મુલતવી રાખવાના કારણ તરીકે લોજિસ્ટિક્સ અથવા સંગઠનાત્મક મુદ્દાઓ—ટાંક્યા હતા. જોકે, હિઝબુલ્લાહ તરફી મીડિયા આઉટલેટ 'અલ-માયાદીન' અનુસાર, ઇઝરાયલ દ્વારા લેબનોન પર સતત હુમલાઓના વિરોધમાં ઇઝરાયલ પોતાનું પ્રતિનિધિમંડળ સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ મોકલવાનો ઇનકાર કર્યો છે. જેડી વાન્સની ઇઝરાયલને સ્પષ્ટ ચેતવણી

કરાર બાદ, યુએસ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ-ચૂંટાયેલા જેડી વાન્સે ઇઝરાયલને કડક અને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ હાલમાં વિશ્વના એકમાત્ર એવા રાષ્ટ્રપ્રમુખ છે જેમને ઇઝરાયલ પ્રત્યે સાચી સહાનુભૂતિ છે. વેન્સના નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે યુએસ હવે ઇઝરાયલના આક્રમક વલણથી ખુશ નથી અને યુદ્ધ બંધ કરવા માટે દેશ પર નોંધપાત્ર દબાણ લાવી રહ્યું છે.

નોંધનીય છે કે બુધવારે થયેલા કરારમાં યુદ્ધવિરામને ઓછામાં ઓછા 60 દિવસ લંબાવવાની સર્વસંમતિનો સમાવેશ થતો હતો; જોકે, ઇઝરાયલ દ્વારા તાજેતરના હુમલાઓ અને વાટાઘાટો મુલતવી રાખવાથી કરાર અટવાઈ ગયો છે. જો લેબનોનમાં યુદ્ધ બંધ ન થાય, તો આ મુખ્ય રાજદ્વારી પ્રયાસ - જેણે વિશ્વને શાંતિની આશા આપી હતી - સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ થઈ શકે છે.