ગુજરાત રાજ્યમાં છેલ્લા ૨૪ કલાક દરમિયાન હવામાનમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ સહિતના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં વાતાવરણ મુખ્યત્વે શુષ્ક અને ધૂપછાયા વાળું રહ્યું છે, જ્યારે દક્ષિણ ગુજરાતના કેટલાક સીમિત વિસ્તારોમાં માત્ર છૂટોછવાયો વરસાદ નોંધાયો છે. તાપમાનની દ્રષ્ટિએ રાજ્યમાં ગરમીનો પારો સામાન્ય કરતાં ઊંચો રહ્યો હતો, જેમાં ભાવનગર અને સુરેન્દ્રનગર ૩૭°C મહત્તમ તાપમાન સાથે સમગ્ર ગુજરાતમાં સૌથી ગરમ શહેરો તરીકે નોંધાયા છે. જોકે, હવામાન વિભાગના સત્તાવાર પૂર્વાનુમાન અનુસાર, હાલમાં સક્રિય મોનસૂન ટ્રફ અને વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સની આંશિક અસરને કારણે આગામી સાત દિવસ દરમિયાન સમગ્ર ગુજરાતમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદી ઝાપટાં પડવાની સંભાવના છે.

વરસાદના આંકડાની વાત કરીએ તો, ચોમાસાની સિસ્ટમ નબળી પડવાને કારણે આજે માત્ર ભરૂચ જિલ્લામાં જ ૧ મિલીમીટર જેટલો નહિવત્ વરસાદ નોંધાયો છે. હવામાન વિભાગ દ્વારા ૧૨ જુલાઈના રોજ જાહેર કરવામાં આવેલી સેટેલાઇટ તસવીરો પર નજર કરીએ તો, ગુજરાતના આકાશ પરથી ચોમાસાના ઘેરા કાળા વાદળો ગાયબ થયેલા દેખાયા છે. વાદળોની આ ગેરહાજરી સૂચવે છે કે આવનારા થોડા દિવસો સુધી રાજ્યમાં કોઈ પણ જગ્યાએ ભારે કે અતિભારે વરસાદ થવાની સંભાવના બિલકુલ નહિવત્ છે. અમદાવાદ શહેરમાં પણ આગામી બેથી ત્રણ દિવસ વાતાવરણ મુખ્યત્વે સૂકું અને શુષ્ક રહેશે, ત્યારબાદ જ વરસાદી પ્રવૃત્તિઓમાં થોડો સામાન્ય વધારો જોવા મળી શકે છે.

ચોમાસું ધીમું પડ્યું હોવા છતાં દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પવનની ગતિ ખૂબ જ તેજ રહેવાની આશંકા છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ, ઉત્તર ગુજરાતના દરિયાકાંઠે ૨૫થી ૩૦ નોટ અને દક્ષિણ ગુજરાતના કોસ્ટલ વિસ્તારોમાં ૨૦થી ૨૫ નોટની તીવ્ર ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે. આ ખરાબ હવામાન અને તેજ કરંટને ધ્યાનમાં રાખીને તંત્ર દ્વારા ઉત્તર ગુજરાતના દરિયાકાંઠાના માછીમારો માટે આગામી ૩ દિવસ સુધી દરિયો ન ખેડવાની કડક ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન દરિયામાં પવનની ગતિ કલાકના ૪૦થી ૫૫ કિલોમીટર અને વાવાઝોડાના ઝાપટાં સાથે વધીને ૬૫ કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી શકે છે, જે માછીમારી માટે અત્યંત જોખમી સાબિત થઈ શકે તેમ છે.

ચાલુ ચોમાસાની સિઝનના એકંદર આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, અત્યાર સુધીમાં ગુજરાત રિજીયનમાં સામાન્ય કરતાં ૧૩% અને સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છના વિસ્તારોમાં ૨૮% ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે, જેના લીધે સમગ્ર રાજ્યમાં સરેરાશ ૨૦% જેટલી વરસાદની ઘટ વર્તાઈ રહી છે. જો કે, આ સિઝનમાં માત્ર જુલાઈ મહિનાના આંકડા ખૂબ જ સારા રહ્યા છે. જુલાઈ મહિનામાં સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં સામાન્ય કરતાં ૭૬% અને ગુજરાત રિજીયનમાં ૬૩% વધુ વરસાદ ખાબક્યો છે, જે સમગ્ર રાજ્ય માટે જુલાઈ માસમાં સરેરાશ ૬૭% વધુ વરસાદ દર્શાવે છે. આ ઉપરાંત પડોશી કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દાદરા નગર હવેલી અને દમણ-દીવમાં પણ જુલાઈ દરમિયાન સામાન્ય કરતાં ૧૫૫% વધુ વરસાદ નોંધાયો છે.

ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના વિશ્લેષણ અનુસાર, હાલમાં દેશના ૭૦% ભાગમાંથી ચોમાસાના વાદળો ગાયબ થઈ ગયા છે અને તેની પાછળનું મુખ્ય કારણ ચોમાસાને ગતિ આપતી સિસ્ટમનું અચાનક નબળું પડી જવું છે. ગત ૯ જુલાઈ પછી બંગાળની ખાડીમાં કોઈ નવી કે મજબૂત લો-પ્રેશર સિસ્ટમ સક્રિય થઈ નથી, જેના કારણે દેશના પશ્ચિમી અને મધ્ય ભાગો તરફ આવતા ચોમાસાના પવનોને પૂરતો ભેજ મળી શક્યો નથી. આ સાથે જ ચોમાસાની મુખ્ય ટ્રફ લાઇન પણ પોતાની સામાન્ય સ્થિતિથી ઉત્તર તરફ હિમાલયની તળેટી તરફ સરકી ગઈ છે. આ ભૌગોલિક ફેરફારના લીધે મધ્ય, પશ્ચિમ અને દક્ષિણ ભારતમાં વરસાદની ગતિવિધિઓ અટકી ગઈ છે અને હાલ પૂરતો વરસાદ માત્ર ઉત્તર ભારત, પૂર્વીય રાજ્યો અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારત સુધી જ સીમિત થઈ ગયો છે. ટૂંક સમયમાં ચોમાસું ફરી સક્રિય થાય તેવી કોઈ મજબૂત શક્યતાઓ દેખાતી નથી.