આજકાલ, આધાર સાથે સંબંધિત છેતરપિંડી અને બનાવટીના સમાચાર સતત સામે આવી રહ્યા છે. ક્યાંક કોઈના નામે સિમ કાર્ડ જારી કરવામાં આવ્યું છે તો ક્યાંક બેંક ખાતું ખોલવામાં આવ્યું છે. મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં મુદ્દો આધાર બાયોમેટ્રિક્સનો છે. જો ફિંગરપ્રિન્ટ્સ અથવા આંખનું સ્કેનિંગ ખોટા હાથમાં જાય તો તમારી ઓળખનો દુરુપયોગ થઈ શકે છે. આ જોખમ ઘટાડવા માટે, UIDAI એ તમારા આધાર બાયોમેટ્રિક્સને લોક કરવાનો વિકલ્પ પૂરો પાડ્યો છે. સદનસીબે, આ મુશ્કેલ નથી, અને તમે થોડીવારમાં તમારા મોબાઇલ ફોનથી તેને લોક અથવા અનલૉક કરી શકો છો.

બાયોમેટ્રિક લોક શું છે?

સૌ પ્રથમ, બાયોમેટ્રિક લોક શું છે તે સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે. જ્યારે તમે તમારા આધાર બાયોમેટ્રિક્સને લોક કરો છો, ત્યારે કોઈ પણ તમારી આંગળી કે આંખનો ઉપયોગ કરીને આધાર સંબંધિત સેવાઓનો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં. આનો અર્થ એ છે કે જો કોઈ છેતરપિંડીથી સિમ કાર્ડ મેળવવાનો અથવા તમારા ફિંગરપ્રિન્ટનો ઉપયોગ કરીને કોઈપણ સેવામાં લોગ ઇન કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, તો સિસ્ટમ તેને નકારી કાઢશે. જો જરૂરી હોય તો, તમે તમારા બાયોમેટ્રિક્સને અસ્થાયી રૂપે અનલોક કરી શકો છો અને એકવાર તમે પૂર્ણ કરી લો તે પછી તેને ફરીથી લોક કરી શકો છો.

તમારા આધાર બાયોમેટ્રિક્સને કેવી રીતે લોક કરવા?

હવે પ્રશ્ન એ છે કે તમારા આધાર બાયોમેટ્રિક્સને કેવી રીતે લોક કરવા. આ કરવા માટે, તમારે UIDAIની સત્તાવાર વેબસાઇટ અથવા mAadhaar એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરવાની જરૂર પડશે. તાજેતરમાં એક નવી આધાર એપ્લિકેશન પણ લોન્ચ કરવામાં આવી છે. સૌ પ્રથમ, તમારે વેબસાઇટ પર તમારો આધાર નંબર દાખલ કરવાની જરૂર છે. પછી તમારા રજિસ્ટર્ડ મોબાઇલ નંબર પર એક OTP મોકલવામાં આવશે. એકવાર તમે OTP દાખલ કરો છો પછી તમારું એકાઉન્ટ અનલોક થઈ જાય છે. અહીં, તમને બાયોમેટ્રિક લોક અને અનલોક વિકલ્પો દેખાશે. લોક પર ક્લિક કરતાની સાથે જ, તમારી ફિંગરપ્રિન્ટ અને આંખની ઓળખ બંને લોક થઈ જાય છે. તમારી પરવાનગી વિના કોઈ તેનો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં.

મોબાઇલથી બાયોમેટ્રિક્સ લોક કરો

જો તમે તમારા મોબાઇલથી તે કરવાનું પસંદ કરો છો, તો mAadhaar એપ ખૂબ જ સરળ પદ્ધતિ છે. એપ ઇન્સ્ટોલ કરો અને લોગ ઇન કરો. લોગિન કરવા પર તમને એક OTP પ્રાપ્ત થશે. લોગિન કર્યા પછી, તમને મેનુમાં બાયોમેટ્રિક લોક વિકલ્પ મળશે. તમે એક ક્લિકથી તમારા આધાર બાયોમેટ્રિક્સને લોક કરી શકો છો. આ પ્રક્રિયા થોડીક સેકંડમાં પૂર્ણ થાય છે, અને તમને પુષ્ટિ મળશે કે તમારા બાયોમેટ્રિક્સ હવે સુરક્ષિત છે.

આધાર બાયોમેટ્રિક્સ કેવી રીતે અનલોક કરવું

ધારો કે તમારે બેંકમાં તમારું KYC પૂર્ણ કરવાની જરૂર છે અથવા સરકારી યોજના માટે આધાર ચકાસણી કરવાની જરૂર છે. તે સમયે તમારે તમારા બાયોમેટ્રિક્સને અનલોક કરવાની જરૂર પડશે. આ માટે પણ આ જ પ્રક્રિયા લાગુ પડે છે. UIDAI વેબસાઇટ અથવા mAadhaar એપ પર જાઓ, તમારા OTP વડે લોગ ઇન કરો અને બાયોમેટ્રિક અનલોક પર ક્લિક કરો. અનલોકિંગ પૂર્ણ થતાં જ તમારા આધારને ફરીથી લોક કરવાનું યાદ રાખો. નહિંતર, તમારા બાયોમેટ્રિક્સ અનલોક રહેશે, જેનાથી તમે સંવેદનશીલ રહેશો.

તમારા આધારને સુરક્ષિત રાખવું મહત્વપૂર્ણ

ઘણા લોકો માને છે કે તમારા બાયોમેટ્રિક્સને લોક કરવાથી આધાર સંબંધિત તમામ કાર્યો બંધ થઈ જશે. આ સાચું નથી. OTP ચકાસણી હજુ પણ ઉપલબ્ધ રહેશે. આનો અર્થ એ છે કે જો કોઈપણ સેવાને OTP નો ઉપયોગ કરીને લોગિન અથવા ચકાસણીની જરૂર હોય, તો તે સરળતાથી સુલભ થશે. બાયોમેટ્રિક લોક ફક્ત ફિંગરપ્રિન્ટ અને આંખની ઓળખને અવરોધે છે. આધારનો ઉપયોગ ભારતમાં ઘણી જગ્યાએ થાય છે, જેમાં બેંકો, સિમ કાર્ડ, સબસિડી અને સરકારી યોજનાઓનો સમાવેશ થાય છે. તેથી, તમારા આધારને સુરક્ષિત રાખવું મહત્વપૂર્ણ છે.

બાયોમેટ્રિક્સને લોક કરવું વધુ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે

જે લોકો બહુવિધ સ્થળોએ આધારનો ઉપયોગ કરે છે, તેમના માટે તમારા બાયોમેટ્રિક્સને લોક કરવું વધુ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. ખાસ કરીને એવા વિસ્તારોમાં જ્યાં નકલી સિમ કાર્ડ અથવા છેતરપિંડી KYC ની ઘટનાઓ વધુ હોય છે, રહેવાસીઓએ આ પગલું ભરવું જોઈએ. બીજી મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે તમારા આધાર બાયોમેટ્રિક્સને લોક કરતા પહેલા, ખાતરી કરો કે તમારો મોબાઇલ નંબર તમારા આધાર સાથે લિંક થયેલ છે. OTP તે નંબર પર મોકલવામાં આવશે. જો નંબર લિંક કરેલ ન હોય, તો પહેલા તમારા નજીકના આધાર કેન્દ્રની મુલાકાત લો અને તમારો મોબાઇલ નંબર અપડેટ કરાવો. આ વિના, તમે તેને ઓનલાઈન લોક કે અનલોક કરી શકશો નહીં.