ભારતમાં સોનું ગીરવે મૂકીને લોન લેવાનું પ્રમાણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે, પરંતુ તેની સાથે હવે લોનની સમયસર ચુકવણી ન કરી શકતા ગ્રાહકોની સમસ્યા પણ સામે આવી છે. દેશની અગ્રણી નાણાકીય સંસ્થાઓ બજાજ ફાઇનાન્સ અને પિરામલ ફાઇનાન્સે ગોલ્ડ લોન લેનારા ગ્રાહકોની ચુકવણી ક્ષમતા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.ભારતીય રિઝર્વ બેન્કના આંકડા પ્રમાણે, ઓગસ્ટ ૨૦૨૬માં બેન્કો દ્વારા આપવામાં આવેલી ગોલ્ડ લોન અગાઉના વર્ષની સરખામણીએ ૮૩ ટકા વધીને રૂ. ૫.૬ લાખ કરોડ થઈ હતી. બીજી તરફ નોન-બેન્કિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓની ગોલ્ડ લોન ૬૯ ટકા વધીને રૂ. ૩.૬ લાખ કરોડ પર પહોંચી હતી.સોનાની સામે લોન આપવામાં આવતી હોવાથી નાણાકીય સંસ્થાઓ માટે આ પ્રકારનું ધિરાણ અન્ય કેટલીક લોનની સરખામણીએ વધારે સુરક્ષિત ગણાય છે. જોકે ગ્રાહકો ચુકવણીમાં વિલંબ કરે અને એકસાથે અનેક સંસ્થાઓ પાસેથી લોન મેળવે ત્યારે જોખમ વધી શકે છે.બજાજ ફાઇનાન્સે જુલાઈથી સપ્ટેમ્બરના ત્રિમાસિક પરિણામોમાં જણાવ્યું હતું કે ત્રીસ દિવસથી વધારે સમયથી બાકી રહેલા ધિરાણ સાથે સંબંધિત સ્ટેજ-૨ અને સ્ટેજ-૩ સંપત્તિના પ્રમાણમાં અગાઉના ત્રિમાસિકની સરખામણીએ ૧૫ બેસિસ પોઇન્ટનો વધારો થયો છે.કંપનીના જણાવ્યા પ્રમાણે, આ વધારામાં ટૂંકા ગાળાની ગોલ્ડ લોન મહત્વનું કારણ રહી છે. પરિણામે બજાજ ફાઇનાન્સે આવી ટૂંકી મુદતની ગોલ્ડ લોન આપવાનું બંધ કર્યું છે. કંપનીનું ગોલ્ડ લોન ધિરાણ આશરે રૂ. ૨૪,૦૦૦ કરોડનું છે.જોકે બજાજ ફાઇનાન્સના એકંદર નફામાં સપ્ટેમ્બર ત્રિમાસિક દરમિયાન વાર્ષિક ધોરણે લગભગ ૩૦ ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. તેથી કંપનીની સમગ્ર નાણાકીય સ્થિતિ ખરાબ થઈ ગઈ છે એવું નથી, પરંતુ ગોલ્ડ લોનના કેટલાક ગ્રાહકોની ચુકવણીમાં નબળાઈ જોવા મળી રહી છે.પિરામલ ફાઇનાન્સના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી જયરામ શ્રીધરને પણ આ ક્ષેત્રમાં વધી રહેલા જોખમ અંગે ચેતવણી આપી છે. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, કંપનીના લગભગ ૩૫ ટકા ગોલ્ડ લોન ગ્રાહકોએ અન્ય નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી પણ સોનાની સામે લોન લીધી છે.તેમણે જણાવ્યું કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ દરમિયાન સમગ્ર ઉદ્યોગમાં આશરે રૂ. ૪.૭ લાખ કરોડની ગોલ્ડ લોન એવા ગ્રાહકોને આપવામાં આવી હતી જેમની અન્ય લોનની ચુકવણી ૯૦ દિવસથી વધારે સમયથી બાકી હતી.પિરામલ ફાઇનાન્સે સપ્ટેમ્બર ત્રિમાસિકમાં રૂ. ૫૪૫ કરોડનો નફો નોંધાવ્યો છે, જે અગાઉના વર્ષની સરખામણીએ ૬૬ ટકા વધારે છે.નાણાકીય સંસ્થાઓ માટે ચિંતાનો મુખ્ય મુદ્દો ગોલ્ડ લોનનો વિસ્તાર નહીં, પરંતુ કેટલીક વ્યક્તિઓની એકસાથે અનેક ધિરાણની જવાબદારી છે. આ સ્થિતિ આગળ વધે તો સોનું ગીરવે મૂકીને સરળતાથી લોન મેળવવાની વ્યવસ્થામાં વધુ સાવચેતી રાખવામાં આવી શકે છે.