દિલ્હીમાં આકાશમાંથી કૃત્રિમ વરસાદ લાવવાની તૈયારીઓ હવે પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. રાજધાનીમાં વધતા પ્રદૂષણને રોકવા માટે, દિલ્હી સરકારે ક્લાઉડ સીડિંગ માટેની યોજનાને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું છે. પર્યાવરણ મંત્રી મનજિંદર સિંહ સિરસાએ જણાવ્યું હતું કે પહેલું ટ્રાયલ ઉત્તર દિલ્હીમાં હાથ ધરવામાં આવશે. છેલ્લા ચાર દિવસથી, પાઇલટ્સ મેરઠથી લાવવામાં આવેલા વિમાનો સાથે સતત પ્રેક્ટિસ કરી રહ્યા છે અને તે ઊંચાઈએ ઉડાન ભરી ચૂક્યા છે જ્યાંથી વરસાદ પ્રેરિત કરવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવશે.
સિરસાએ જણાવ્યું હતું કે નાગરિક ઉડ્ડયન વિભાગ અને અન્ય એજન્સીઓ પાસેથી ક્લાઉડ સીડિંગ માટે જરૂરી બધી મંજૂરીઓ મેળવી લેવામાં આવી છે. હવે, ફક્ત હવામાન વિભાગની પરવાનગી બાકી છે. તેમણે કહ્યું કે હવામાન વિભાગની મંજૂરી મળતાની સાથે જ ત્રણ કલાકમાં કૃત્રિમ વરસાદના ટ્રાયલ શરૂ થશે. આ પ્રક્રિયા માટે ઉપયોગમાં લેવાતું ખાસ વિમાન હાલમાં મેરઠમાં પાર્ક કરવામાં આવ્યું છે અને ઉડાન માટે તૈયાર છે.
પર્યાવરણ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે દિલ્હીમાં કુલ પાંચ ટ્રાયલ કરવામાં આવશે. શરૂઆતમાં, આ ટ્રાયલ સપ્ટેમ્બર માટે નક્કી કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ ટેકનિકલ કારણોસર મુલતવી રાખવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ 5 થી 7 ઓક્ટોબર સુધી ટ્રાયલની નવી તારીખ નક્કી કરવામાં આવી હતી, પરંતુ તે સમય દરમિયાન કુદરતી વરસાદને કારણે તેને મુલતવી રાખવાની ફરજ પડી હતી. સરકાર હવે દિવાળીની આસપાસ અથવા પછી સફળતાપૂર્વક ટ્રાયલ હાથ ધરવા માટે પ્રયત્નશીલ છે.
મનજિન્દર સિંહ સિરસાએ જણાવ્યું હતું કે 23 વિભાગોની ટીમો આ પ્રક્રિયા દરમ્યાન સંકલનમાં કામ કરી રહી છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે દિલ્હીના વધતા પ્રદૂષણને ઘટાડવા માટે આ એક મોટો પ્રયોગ છે. જો ટ્રાયલ સફળ થશે, તો તેનો અમલ મોટા પાયે કરવામાં આવશે.
ક્લાઉડ સીડિંગ, અથવા કૃત્રિમ વરસાદ, એક વૈજ્ઞાનિક તકનીક છે જેમાં ખાસ રસાયણો (જેમ કે સિલ્વર આયોડાઇડ અથવા સોડિયમ ક્લોરાઇડ) વિમાનમાંથી વાદળોમાં છોડવામાં આવે છે. આ રસાયણો વાદળોમાં ભેજને ઘટ્ટ કરે છે, જેના કારણે કૃત્રિમ વરસાદ થાય છે. આ તકનીકનો ઉપયોગ ચીન, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને દુબઈ જેવા દેશોમાં પહેલાથી જ થઈ ચૂક્યો છે.
સરકારને આશા છે કે કૃત્રિમ વરસાદ દિલ્હીની હવામાં ધૂળ અને પ્રદૂષણમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરશે અને લોકોને થોડી રાહત આપશે. દિલ્હીમાં આ પહેલીવાર બનશે જ્યારે સરકાર પ્રદૂષણનો સામનો કરવા માટે આકાશમાંથી વરસાદ લાવવાનો પ્રયાસ કરશે.