મક્કાના પવિત્ર શહેરમાંથી એક મોટા અને ઐતિહાસિક સૈન્ય કરારની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી છે. પાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા અને તુર્કીએ એક નવા સંયુક્ત સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. વૈશ્વિક સંરક્ષણ નિષ્ણાતો આ શક્તિશાળી ગઠબંધનને ‘ઈસ્લામિક નાટો’ (Islamic NATO) નું નામ આપી રહ્યા છે.

આ કરારની સૌથી મહત્વની શરત એ છે કે ત્રણમાંથી કોઈ પણ એક દેશ પર થનારો સશસ્ત્ર હુમલો એ ત્રણેય દેશો પર થયેલો હુમલો ગણવામાં આવશે. સાઉદી બાદ હવે તુર્કીને પણ પાકિસ્તાનનું અણુછત્ર (ન્યુક્લિયર પ્રોટેક્શન) પ્રાપ્ત થઈ ગયું છે. આ ગ્લોબલ સૈન્ય ગઠબંધન અંગેનો સવિસ્તાર અહેવાલ નીચે મુજબ છે:

સાઉદી અરેબિયાના પવિત્ર શહેર મક્કા ખાતે યોજાયેલી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકમાં પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહબાઝ શરીફ, તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તયિપ એર્દોગન અને સાઉદીના ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાને સંયુક્ત રીતે આ ઐતિહાસિક કરારની જાહેરાત કરી હતી. આ મહત્વપૂર્ણ ડીલ દરમિયાન પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ આસિફ મુનીર પણ સાક્ષી તરીકે ખાસ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે ગયા વર્ષે જ આવો દ્વિપક્ષીય કરાર થયો હતો, પરંતુ હવે તેમાં તુર્કીનો પણ સત્તાવાર સમાવેશ કરીને આ ગઠબંધનને વધુ મજબૂત અને વ્યાપક બનાવવામાં આવ્યું છે.

ગઠબંધનના મુખ્યાધાર અને શરતો
ત્રણેય દેશો દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા સંયુક્ત નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઈસ્લામિક એકતા અને સુરક્ષા જાળવી રાખવા માટે આ કરાર કરવામાં આવ્યો છે:

સંયુક્ત સુરક્ષા કવચ: કરાર મુજબ, ત્રણેય દેશોમાંથી કોઈ એક પણ દેશ પર વિદેશી આક્રમણ કે સશસ્ત્ર હુમલો થશે તો તેને ત્રણેય દેશો પરનો હુમલો ગણીને સંયુક્ત રીતે સૈન્ય જવાબ આપવામાં આવશે.

સંરક્ષણ સહયોગ: ત્રણેય દેશો સૈન્ય ટેકનોલોજી, ગુપ્તચર માહિતી અને સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષેત્રે એકબીજાને પૂરતો સહયોગ આપશે.

નવા દેશોનો સમાવેશ: ભવિષ્યમાં અન્ય મુસ્લિમ દેશોને પણ આ શક્તિશાળી સૈન્ય ગઠબંધનમાં સામેલ કરવામાં આવી શકે છે.

ત્રણેય દેશોની પોતપોતાની તાકાત
આ સૈન્ય ગઠબંધનમાં પાકિસ્તાન કેન્દ્ર સ્થાને છે કારણ કે તે હાલમાં પરમાણુ હથિયારો ધરાવતો એકમાત્ર મુસ્લિમ દેશ છે. તેથી પાકિસ્તાનનું ન્યુક્લિયર કવચ હવે સાઉદી અને તુર્કી બંનેને મળશે.

બીજી તરફ સાઉદી અરેબિયા આશરે ૬૦ અબજ ડોલરનું વિશાળ સંરક્ષણ બજેટ ધરાવે છે, જે આ ગઠબંધનને મજબૂત નાણાકીય પીઠબળ પૂરું પાડશે. જ્યારે તુર્કી પાસે નાટો (NATO) નો અનુભવ અને આધુનિક સૈન્ય તકનીક તથા ડ્રોન ટેકનોલોજીનું મોટું સમર્થન છે.

વૈશ્વિક રાજકારણ પર અસરો
આ નવા ગઠબંધનની જાહેરાત બાદ મધ્ય પૂર્વ અને એશિયાના રાજકારણમાં ભારે ચર્ચા જાગી છે. સાઉદી અરેબિયાના વિરોધી દેશો જેવા કે ઈરાન, યમન અને યુએઈ માટે આ નવી ચિંતાનો વિષય છે. તુર્કીના પરંપરાગત વિરોધીઓ ગ્રીસ, સાયપ્રસ અને ઈઝરાયેલ પણ આ ઘટનાક્રમ પર સખત નજર રાખી રહ્યા છે. સાથે જ પાકિસ્તાન ભારત અને અફઘાનિસ્તાનને પોતાના વિરોધી માને છે, જેથી દક્ષિણ એશિયાના ક્ષેત્રીય સંતુલન પર પણ આ 'ઈસ્લામિક નાટો' ના ગઠબંધનની ગંભીર અસરો જોવા મળી શકે છે.