૩૬૦ વર્ષ પછી ડોડોને પાછો લાવવાની તૈયારી એઆઈથી પક્ષીના ૨૩૦૦ સંભવિત જીન મળ્યા
૩૬૦ વર્ષ પછી ડોડોને પાછો લાવવાની તૈયારી એઆઈથી પક્ષીના ૨૩૦૦ સંભવિત જીન મળ્યા
October 16, 2026 10:23 AM
લગભગ ૩૬૦ વર્ષ પહેલાં પૃથ્વી પરથી સંપૂર્ણપણે લુપ્ત થઈ ગયેલા ડોડો પક્ષીને ફરી દુનિયામાં લાવવાના વૈજ્ઞાનિક પ્રયાસમાં મહત્વની પ્રગતિ થઈ છે. અમેરિકાની કોલોસલ બાયોસાયન્સિસ કંપનીએ એઆઈની મદદથી ડોડોની વિશિષ્ટ ચાંચ અને ચહેરાની રચના સાથે સંબંધ ધરાવતા લગભગ ૨૩૦૦ સંભવિત જીનની ઓળખ કરી છે.ડોડો હિંદ મહાસાગરના મોરિશિયસ ટાપુ ઉપર જોવા મળતું ઉડી ન શકતું પક્ષી હતું. માણસોના શિકાર અને બહારથી ટાપુ પર પહોંચેલા ઉંદર સહિતના પ્રાણીઓ તેના વિનાશ માટે જવાબદાર ગણાય છે. જીવતા ડોડોનું છેલ્લું નોંધાયેલ દર્શન ૧૬૬૨નું છે.વિલુપ્ત પ્રાણીના જૂના ડીએનએ સમય જતાં નાના ટુકડામાં તૂટી જાય છે. એટલે તેના દેખાવના કયા ગુણ માટે કયો જીન જવાબદાર હતો તે શોધવું અત્યંત મુશ્કેલ બને છે. વૈજ્ઞાનિકોએ ‘જિનોમોર્ફ’ નામનું એઆઈ પ્લેટફોર્મ બનાવી ૭૦થી વધુ જીવિત પક્ષીઓની ચાંચ અને ખોપરીની રચનાનો અભ્યાસ કર્યો. તેના આધારે ૨૩૦૦ સંભવિત જીન મળ્યા છે. જોકે આ બધા જીન ખરેખર ડોડોના લક્ષણ માટે જવાબદાર છે તે હજુ સાબિત થયું નથી.ડોડોનો સૌથી નજીકનો જીવિત સગો નિકોબાર કબૂતર છે. કંપની તેની કોષિકાના જીનમાં ફેરફાર કરીને ડોડો જેવા લક્ષણ ધરાવતું પક્ષી વિકસાવવા માગે છે. ટેક્સાસમાં સંશોધન માટે નિકોબાર કબૂતરોની સંખ્યા વધારી ૩૬ કરવામાં આવી છે.જોકે ડોડો હવે થોડા સમયમાં પાછો આવી જશે તેવું માનવું વહેલું છે. બદલાયેલા જીનથી ઇચ્છિત લક્ષણો આવે છે કે નહીં અને તે આગામી પેઢીમાં પહોંચે છે કે નહીં તે સાબિત કરવાનું બાકી છે. કંપનીએ પ્રથમ ડોડો જેવા પક્ષીના જન્મ માટે કોઈ તારીખ જાહેર કરી નથી.