સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (એસબીઆઈ) માં મેનેજર તરીકે આરામદાયક નોકરી, સ્થિર પગાર, પેન્શનનો ટેકો અને ઉચ્ચ સામાજિક દરજ્જાની કલ્પના કરો. શું કોઈ આ બધું છોડીને ઉજ્જડ જમીન પર ખેતી કરવાનું જોખમ લેશે? જ્યારે 1996 માં રાજારામ ત્રિપાઠીએ આવું કર્યું, ત્યારે તેમના પરિચિતો અને સંબંધીઓએ તેમને શિક્ષિત પાગલ ગણાવ્યા. એવું માનવું મુશ્કેલ હતું કે કોઈ આટલું સુરક્ષિત જીવન છોડીને અનિશ્ચિતતાથી ભરેલા માર્ગ પર આગળ વધશે.

પરંતુ આજે, લગભગ ત્રણ દાયકા પછી, તે જ રાજારામ ત્રિપાઠી દેશભરમાં હેલિકોપ્ટર ખેડૂત તરીકે જાણીતા છે. તેમની પાસે રૂ. 7 કરોડ (70 મિલિયન રૂપિયા) ની કિંમતનું એક ભવ્ય હેલિકોપ્ટર છે, અને તે તેનો ઉપયોગ કોઈ વૈભવી હેતુ માટે નહીં, પરંતુ તેમના 1,000 એકરના વિશાળ ખેતર પર દેખરેખ રાખવા અને જંતુનાશકો છંટકાવ કરવા માટે કરે છે.

રાજારામ ત્રિપાઠીની સફર કોઈ ફિલ્મી સ્ક્રિપ્ટથી ઓછી નથી. જ્યારે તેમણે એસબીઆઈમાં નોકરી છોડી, ત્યારે તેમને ફક્ત 5 એકર જમીન વારસામાં મળી. શરૂઆત સામાન્ય હતી. તેમણે ટામેટાંની ખેતીમાં હાથ અજમાવ્યો, પરંતુ ટૂંક સમયમાં જ તેમને ખ્યાલ આવ્યો કે પરંપરાગત પાક દ્વારા નફો કમાવવા અને મોટું સામ્રાજ્ય બનાવવું શક્ય નથી. આ તે જગ્યા છે જ્યાં તેમની અંદરના મેનેજર અને નવીનતા કામમાં આવી. તેમણે બજારનો અભ્યાસ કર્યો અને હર્બલ ખેતી તરફ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. તેમણે બજારમાં સફેદ સોનું તરીકે ઓળખાતા પાક - સફેદ મુસળી - પસંદ કર્યો.

આ નિર્ણય એક માસ્ટરસ્ટ્રોક સાબિત થયો. સફેદ મુસળી સાથે, તેમણે વૈજ્ઞાનિક રીતે અશ્વગંધા, કાળા મરી અને ડઝનબંધ અન્ય હર્બલ છોડની ખેતી કરવાનું શરૂ કર્યું. આજે, તેમની કંપની, મા દંતેશ્વરી હર્બલ ગ્રુપ, રૂ.25 કરોડના વાર્ષિક ટર્નઓવર સાથે એક વિશાળ કૃષિ સામ્રાજ્ય બની ગઈ છે. તેઓ જે સફેદ સોનું અને અન્ય ઔષધિઓ ઉગાડે છે તે ફક્ત ભારત સુધી મર્યાદિત નથી. તે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, જર્મની, ઇંગ્લેન્ડ અને ફ્રાન્સ સહિત 10 થી વધુ પશ્ચિમી દેશોમાં નિકાસ કરવામાં આવે છે.

રાજારામ સમજાવે છે કે તેમણે વિદેશમાં ખેડૂતોને હેલિકોપ્ટરનો ઉપયોગ કરીને આ કાર્યો કરતા જોયા હતા. તેમણે વિચાર્યું, જો તેઓ તે કરી શકે છે, તો ભારતીય ખેડૂતો કેમ પાછળ રહે? આ વિચારને ધ્યાનમાં રાખીને, તેમણે આશરે રૂ. 7 કરોડના ખર્ચે રોબિન્સન આર-44, 4-સીટર હેલિકોપ્ટર ખરીદ્યું.

આ કોઈ શોખની ખરીદી નહોતી, પરંતુ ખેતીને આધુનિક બનાવવાની ઇરાદાપૂર્વકની વ્યૂહરચના હતી. આ હેલિકોપ્ટરને વ્યાવસાયિક રીતે ઉડાડવા માટે, રાજારામ, તેમનો પુત્ર અને તેમનો ભાઈ બધા ઉજ્જૈનની એક એવિએશન એકેડેમીમાં ઔપચારિક પાઇલટ તાલીમ લઈ રહ્યા છે. આ હેલિકોપ્ટર મિનિટોમાં અનેક એકર પાક પર જંતુનાશકોનો છંટકાવ કરે છે, જેનાથી સમય, પ્રયત્ન અને ખર્ચમાં નોંધપાત્ર બચત થાય છે.

રાજારામ ત્રિપાઠીની સફળતા તેમના 25 કરોડ રૂપિયાના ટર્નઓવર કે નવ ભવ્ય ફાર્મહાઉસ સુધી મર્યાદિત નથી. તેમનું વિઝન ફક્ત નફાથી આગળ વધે છે. પોતાની સફરમાં, તેમણે 400 થી વધુ આદિવાસી પરિવારોને રોજગારી પૂરી પાડી નથી, પરંતુ આધુનિક ખેતીમાં તાલીમ આપીને તેમને આત્મનિર્ભરતાથી સશક્ત પણ બનાવ્યા છે.