કેન્દ્રીય બજેટ 2026 માંસરકારે ફરી એકવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશનો વિકાસ માળખાગત સુવિધાઓ દ્વારા ચલાવવામાં આવશે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે જાહેરાત કરી છે કે નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે મૂડી ખર્ચ (કેપેક્સ) વધારીને રૂ.12.2 લાખ કરોડ કરવામાં આવ્યો છે. 

કેપેક્સનો અર્થ એ છે કે રસ્તા, રેલ્વે, મેટ્રો, એરપોર્ટ, આવાસ અને ઔદ્યોગિક માળખાગત સુવિધાઓ જેવા લાંબા ગાળાના વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ પર સરકારી ખર્ચ થાય છે. આનો અર્થ એ છે કે કેપેક્સ જેટલો ઊંચો હશે, રોજગાર, રોકાણ અને આર્થિક પ્રવૃત્તિ એટલી જ વધારે હશે.

નાણામંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા દાયકામાં જાહેર મૂડી ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. 2014-15 માં, તે રૂ.2 લાખ કરોડ હતો, જે 2025-26 (બીઈ) માં વધીને રૂ.11.2 લાખ કરોડ થયો, અને 2026-27 (પ્રસ્તાવિત) માં તેને વધારીને રૂ.12.2 લાખ કરોડ કરવામાં આવ્યો છે. એટલેકે સરકારનો માળખાગત સુવિધાઓ ખર્ચ 10 વર્ષમાં અનેકગણો વધ્યો છે.

સરકાર ખાસ કરીને 500,000થી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેરો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. આ શહેરો હવે ફક્ત નાના શહેરો નથી રહ્યા પરંતુ નવા વિકાસ કેન્દ્રો બની ગયા છે. સરકારનો ધ્યેય ટિયર-2 અને ટિયર-3 શહેરોમાં વધુ સારા રસ્તાઓ પૂરા પાડવાનો છે, સાથે સાથે મજબૂત જાહેર પરિવહન, સ્માર્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, રિયલ એસ્ટેટ અને ઔદ્યોગિક વિકાસ પણ છે.

નાણામંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે સરકારે ખાનગી રોકાણ આકર્ષવા માટે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ માટે નવા ફાઇનાન્સિંગ ટૂલ્સ, જેમ કે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટ અને રિયલ એસ્ટેટ ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટને પણ પ્રોત્સાહન આપ્યું છે.

આ વધેલા કેપેક્સ રિયલ એસ્ટેટ અને બાંધકામ ક્ષેત્રોમાં નવી રોજગારીની તકોને સીધી અસર કરશે. નાના શહેરોમાં વ્યવસાયો અને ઉદ્યોગો માટે સારી સુવિધાઓ અને સરળ કનેક્ટિવિટી હશે.