ઇસ્લામાબાદમાં અમેરિકા-ઈરાન શાંતિ મંત્રણા પાકિસ્તાન માટે વૈશ્વિક શરમજનક બની ગઈ છે. શાહબાઝ શરીફ સરકાર ફાઇવ સ્ટાર સેરેના હોટેલમાં બિલ ચૂકવવામાં સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગઈ છે, જેને વાટાઘાટોનું આયોજન કરવા માટે પસંદ કરવામાં આવ્યું હતું. ખરેખર, પાકિસ્તાન માટે વૈશ્વિક સ્તરે તેની રાજદ્વારી કુશળતા દર્શાવવાની એક મહાન તક બનવાની હતી તે તેના માટે મોટી શરમજનક બની ગઈ છે. બિલ ચૂકવવામાં આ નિષ્ફળતાએ પાકિસ્તાનની આર્થિક પરિસ્થિતિ અને વિશ્વસનીયતા પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.

હોટેલ માલિકને બિલ ચૂકવવું પડ્યું

પરિસ્થિતિ એટલી ગંભીર બની ગઈ કે હોટેલ માલિકે પોતે જ દખલ કરીને સમગ્ર ખર્ચ ચૂકવવો પડ્યો. હોટેલ માલિક આગા ખાન ડેવલપમેન્ટ નેટવર્કનો છે. આ ઘટના બાદ, પાકિસ્તાન રાજદ્વારી વર્તુળોમાં ભારે ટીકાનો સામનો કરી રહ્યું છે. પાકિસ્તાન જેને વિદેશ નીતિની મોટી સફળતા માનતું હતું તે તેના માટે જાહેર સંબંધોની આપત્તિ બની ગયું છે. 

ઊંચા દાવાઓ અને વાસ્તવિકતા વચ્ચે મોટો તફાવત

ઇસ્લામાબાદમાં આ સમિટનો હેતુ વિશ્વને દર્શાવવાનો હતો કે પાકિસ્તાન અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વિશ્વસનીય મધ્યસ્થી તરીકે કામ કરી શકે છે. સેરેના હોટેલ જેવી પ્રતિષ્ઠિત હોટેલમાં આ મંત્રણા યોજવાનો હેતુ પાકિસ્તાનની સ્થિરતા અને ક્ષમતા દર્શાવવાનો હતો. એક સરળ હોટલ બિલ ચૂકવવામાં નિષ્ફળતા એ સાબિત કરે છે કે પાકિસ્તાનના ઊંચા રાજદ્વારી દાવાઓ અને જમીન પરની તેની આર્થિક વાસ્તવિકતા વચ્ચે ઘણો તફાવત છે.

સૂત્રોએ આ ભૂલની ગંભીરતા પર ભાર મૂકતા કહ્યું, "આટલા મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ દરમિયાન આ મૂળભૂત નિષ્ફળતા પાકિસ્તાની વહીવટીતંત્રની દૈનિક ખર્ચાઓ પણ પૂર્ણ કરવામાં સંપૂર્ણ અસમર્થતા દર્શાવે છે. જ્યારે કોઈ યજમાન દેશ આવા આંતરરાષ્ટ્રીય અને વૈશ્વિક સ્તરે જોવાયેલા કાર્યક્રમમાં તેની નાણાકીય પ્રતિબદ્ધતાઓ પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે, ત્યારે તે વિશ્વને તેની વહીવટી અને આર્થિક નબળાઈનો સંદેશ આપે છે."

ગરીબી અને IMF દબાણ

આ ઘટના એવા સમયે આવી છે જ્યારે પાકિસ્તાન પહેલાથી જ આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF) દ્વારા નજીકથી તપાસ હેઠળ છે. દેશ ઊંડા આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યો છે, ફુગાવો 7થી 9 ટકાની આસપાસ છે. માળખાકીય નાણાકીય પડકારો મોટા પ્રમાણમાં છે. આ બધા વચ્ચે, હોટેલ બિલ ચૂકવવામાં અસમર્થતા પાકિસ્તાનના ઊંડા સંકટનું પ્રતીક બની ગઈ છે. તે દર્શાવે છે કે દેશની નાણાકીય કટોકટી તેના વિદેશી બાબતોના પ્રયાસોને કેવી રીતે નબળી પાડી રહી છે.

વાતચીત નિષ્ફળ ગઈ

ઇસ્લામાબાદની સેરેના હોટેલમાં 21 કલાકથી વધુ સમય સુધી ચાલેલી અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની મેરેથોન શાંતિ મંત્રણા સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગઈ. બંને પક્ષો ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિયંત્રણ, આર્થિક પ્રતિબંધો હટાવવા અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા જેવા મુખ્ય મુદ્દાઓ પર સર્વસંમતિ પ્રાપ્ત કરવામાં નિષ્ફળ ગયા. આ મંત્રણાનો મૂળ હેતુ ચાલુ ઈરાન યુદ્ધનો અંત લાવવા અને નાજુક યુદ્ધવિરામને મજબૂત બનાવવાનો હતો, પરંતુ ઊંડા મતભેદ અને પરસ્પર અવિશ્વાસને કારણે, તે કોઈપણ નક્કર કરાર કે સોદા વિના સમાપ્ત થઈ. આ નિષ્ફળતાએ મધ્ય પૂર્વમાં કાયમી શાંતિની આશાઓને મોટો ફટકો જ નહીં, પણ પ્રાદેશિક મધ્યસ્થી તરીકે પાકિસ્તાનની ભૂમિકાને પણ નબળી પાડી.