પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા-ઇઝરાયેલ-ઈરાન યુદ્ધે સમગ્ર વિશ્વમાં ક્રૂડ ઓઇલ અને કુદરતી ગેસની સપ્લાય ચેઇનને ભારે ખોરવી નાખી હતી. વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠો માંગને પૂર્ણ કરી રહ્યો ન હતો, જેના કારણે ઘણા દેશોએ તેમના વપરાશમાં ઘટાડો કર્યો હતો. જોકે, ભારત એવા દેશોમાંનો એક હતો જેણે પોતાની રાજદ્વારી દ્વારા આ મુશ્કેલ સમયમાં 40થી વધુ દેશોમાંથી ઉર્જા પુરવઠો સુનિશ્ચિત કર્યો, જેનાથી તેના લોકોને કોઈપણ ઉર્જા સંકટનો સામનો કરવો પડ્યો નહીં. જોકે, હવે એક અહેવાલ બહાર આવ્યો છે જે ભારતના લોકો માટે ચિંતાનું મુખ્ય કારણ બની ગયો છે.
ખરેખર, એક અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ભારત આગામી થોડા દિવસોમાં ઉર્જા સંકટનો સામનો કરી શકે છે, કારણ કે ભારતના વ્યૂહાત્મક તેલ ભંડાર હાલમાં અત્યંત ઓછા છે. અગ્રણી વૈશ્વિક કન્સલ્ટન્સી ફર્મ અર્ન્સ્ટ એન્ડ યંગના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ભારતના અનામત તેલ ભંડાર ફક્ત 4.9 દિવસ અથવા લગભગ પાંચ દિવસનો બેકઅપ પૂરો પાડે છે.
40થી વધુ દેશોમાંથી તેલની આયાત, છતાં અછતના દાવા ચાલુ છે
આ દાવો એવા સમયે કરવામાં આવ્યો છે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે એક સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. દરમિયાન, ભારત તેના દૈનિક તેલ વપરાશના 80 ટકા 40 થી વધુ દેશોમાંથી આયાત કરે છે. આ યાદીમાં રશિયાનો પણ સમાવેશ થાય છે, જે યુક્રેન સાથે યુદ્ધમાં ફસાયેલ છે, જેના તેલ ભંડારો પર યુક્રેન દ્વારા સતત બોમ્બમારો કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ પરિસ્થિતિઓ છતાં, રશિયા ભારતને ક્રૂડ તેલની નિકાસ કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
વ્યૂહાત્મક તેલ ભંડારની દ્રષ્ટિએ ભારત ક્યાં છે?
રિપોર્ટ અનુસાર, જો વિશ્વમાં કોઈ મોટું યુદ્ધ ફાટી નીકળે અથવા તેલ પુરવઠા શૃંખલા ખોરવાઈ જાય તો ભારત પાસે હાલમાં તેના વ્યૂહાત્મક તેલ ભંડારમાં ફક્ત પાંચ દિવસનું ક્રૂડ તેલ ઉપલબ્ધ છે. જ્યારે પડોશી ચીન પાસે 92 દિવસ માટે ક્રૂડ તેલ ભંડાર છે. તે દરમિયાન, જાપાન પાસે 77 દિવસ છે, અને દક્ષિણ કોરિયા પાસે લગભગ 31 દિવસ છે. જોકે, વિશ્વનો સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ ભારત તેલની અછતનો સામનો કરી શકે છે.
રશિયાથી રેકોર્ડ ક્રૂડ તેલની આયાત
રિપોર્ટ અનુસાર, યુક્રેન સાથે યુદ્ધમાં ફસાયેલ રશિયા, ઉર્જા સંકટ વચ્ચે ભારતનો સૌથી મોટો તારણહાર બની શકે છે. આવું એટલા માટે કહેવામાં આવી રહ્યું છે કારણ કે ભારતે યુક્રેન યુદ્ધની શરૂઆતથી રશિયાથી રેકોર્ડ માત્રામાં ક્રૂડ તેલની આયાત કરવાનું શરૂ કર્યું છે. નવીનતમ માહિતી અનુસાર, જૂનમાં, ભારતે દરરોજ રશિયાથી આશરે 2.5 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ તેલની આયાત કરી હતી, જે તેના કુલ તેલ વપરાશના 50 ટકાથી વધુ છે.