આજના આધુનિક યુગમાં પ્રવાસ માત્ર નવા સ્થળો જોવા પૂરતો મર્યાદિત નથી રહ્યો, પરંતુ મુસાફરી કેટલી સરળ અને સુગમ છે તે પણ એટલું જ મહત્વનું બની ગયું છે. સુંદર દરિયાકિનારા અને સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ ધરાવતો પડોશી દેશ વિયેટનામ હવે ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રે એક નવો માઇલસ્ટોન સર કરી રહ્યો છે. વિદેશી પ્રવાસીઓને કરન્સી એક્સચેન્જ કે કાર્ડ્સના ઝંઝટમાંથી મુક્તિ આપવા માટે વિયેટનામે ડિજિટલ પેમેન્ટ ક્રાંતિની દિશામાં એક વિરાટ કદમ ઉઠાવ્યું છે.

વિયેટનામે પોતાના ક્રોસ-બોર્ડર QR પેમેન્ટ નેટવર્કનો વ્યાપ અત્યંત ઝડપથી વધાર્યો છે. 'National Payment Corporation of Vietnam' (NAPAS) દ્વારા સંચાલિત VietQRGlobal કોડ મારફતે હવે વિદેશી મુસાફરો વિયેટનામમાં હોટેલ, શોપિંગ, ટેક્સી, સ્ટ્રીટ ફૂડ અને અન્ય સેવાઓ માટે પોતપોતાના દેશની સ્થાનિક બેંકિંગ એપ કે ઈ-વોલેટથી જ સીધી ચૂકવણી કરી શકશે.

આ વ્યવસ્થાથી પ્રવાસીઓને વિદેશી ચલણ (Cash) સાથે રાખવાની કે ભારે ઈન્ટરનેશનલ કાર્ડ ચાર્જીસ ચૂકવવાની જરૂર રહેશે નહીં. પ્રવાસી પોતાની સ્થાનિક મુદ્રામાં રકમની પુષ્ટિ કરશે અને વિયેટનામી વેપારીને સીધા જ સ્થાનિક ચલણ 'વિયેટનામી ડોંગ' (VND) માં નાણાં મળી જશે.

ચીનના પ્રવાસીઓ માટે UnionPay અને Alipay બાદ હવે Weixin Pay—જેને WeChat Pay તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે—સાથે પણ જોડાણ શરૂ થયું છે. ૬ ઑગસ્ટ ૨૦૨૬ના રોજ NAPAS, BIDV અને Weixin Payએ આ સેવાના વિસ્તરણની જાહેરાત કરી હતી.

Weixin Payના એક અબજથી વધારે વપરાશકર્તાઓ હવે વિયેટનામમાં દુકાનો, રેસ્ટોરન્ટ, હોટેલ, રહેઠાણ એકમો અને પ્રવાસન સ્થળો પર VietQRGlobal કોડ સ્કેન કરીને ચૂકવણી કરી શકે છે. વ્યવહારો NAPAS અને Weixin Payની પેમેન્ટ વ્યવસ્થા તથા BIDVની સેટલમેન્ટ સિસ્ટમ મારફતે ઝડપી અને સુરક્ષિત રીતે પૂર્ણ થાય છે. 

દક્ષિણ કોરિયાના ૧૧.૫ કરોડ વપરાશકર્તાઓને લાભ
૨૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ના રોજ વિયેટનામ અને દક્ષિણ કોરિયા વચ્ચે ક્રોસ-બોર્ડર QR પેમેન્ટ સેવા શરૂ કરવામાં આવી હતી. GLN International નેટવર્ક સાથે સંકળાયેલા લગભગ ૧૧.૫ કરોડ વપરાશકર્તાઓ તેમની બેન્કિંગ એપ અથવા ઈ-વૉલેટથી વિયેટનામના લાખો પેમેન્ટ સ્વીકારતા સ્થળોએ VietQRGlobal કોડ સ્કેન કરી શકે છે. આ વ્યવસ્થામાં કોરિયન વોન અને વિયેટનામી ડોંગ વચ્ચે સીધું સેટલમેન્ટ થાય છે. પરિણામે પ્રવાસીને સ્થાનિક પેમેન્ટ જેવી જ ઝડપી, સરળ અને વિશ્વસનીય સુવિધા મળે છે. 

સિંગાપુર સાથે નવી ડિજિટલ કડી
૨ જુલાઈ ૨૦૨૬ના રોજ NAPAS, VietinBank અને સિંગાપુરના Liquid Group દ્વારા વિયેટનામ–સિંગાપુર ક્રોસ-બોર્ડર QR પેમેન્ટ સેવા શરૂ કરવામાં આવી. સિંગાપુરના પ્રવાસીઓ ભાગીદાર પેમેન્ટ એપ્લિકેશન દ્વારા વિયેટનામમાં VietQRGlobal કોડ સ્કેન કરીને સરળતાથી ચુકવણી કરી શકે છે. VietinBank આ વ્યવસ્થામાં સેટલમેન્ટ બેન્ક તરીકે મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ભવિષ્યમાં વિયેટનામી પ્રવાસીઓ પણ સિંગાપુરમાં પોતાની સ્થાનિક એપથી QR પેમેન્ટ કરી શકે તે દિશામાં કામ થઈ રહ્યું છે. 

પ્રવાસી માટે કેવી રીતે કામ કરે છે?

આ પેમેન્ટ પ્રક્રિયા અત્યંત સરળ છે:

1. પ્રવાસી પોતાના દેશની માન્ય બેન્કિંગ એપ અથવા ઈ-વૉલેટ ખોલે છે.
2. વેપારીનો VietQRGlobal કોડ સ્કેન કરે છે.
3. ચૂકવવાની રકમ પ્રવાસીની પોતાની સ્થાનિક મુદ્રામાં દેખાય છે.
4. પ્રવાસી રકમની પુષ્ટિ કરીને પેમેન્ટ પૂર્ણ કરે છે.
5. વિયેટનામી વેપારીને આપમેળે VNDમાં રકમ મળે છે.

આ વ્યવસ્થા પારદર્શક વિનિમય દર, ઝડપી સેટલમેન્ટ અને ઓછા સમયવાળી ચુકવણીનો અનુભવ આપે છે.

નાના વેપારીઓ માટે મોટી તક
ક્રોસ-બોર્ડર QR પેમેન્ટનો સૌથી મોટો લાભ માત્ર મોટી હોટેલો કે શોપિંગ મોલને જ નહીં, પરંતુ નાના વેપારીઓને પણ મળી શકે છે. સ્થાનિક રેસ્ટોરન્ટ, સ્ટ્રીટ-ફૂડ વેચનાર, કોફી શોપ, હસ્તકલા દુકાન, ટેક્સીચાલક, પ્રવાસન માર્ગદર્શક, હોમ-સ્ટે અને સ્મૃતિચિહ્ન વેચનાર વધારાના મોંઘા પેમેન્ટ હાર્ડવેર વિના વિદેશી પ્રવાસીઓ પાસેથી ડિજિટલ ચુકવણી મેળવી શકે છે. પ્રવાસીને જો ચુકવણી સરળ લાગે તો તે વધુ ખરીદી કરવા, વધુ સ્થાનિક સેવાઓ વાપરવા અને નાના વેપારીઓ સુધી પહોંચવા માટે પ્રોત્સાહિત થાય છે. આ રીતે QR પેમેન્ટ પ્રવાસીના ખર્ચને સ્થાનિક અર્થતંત્રના વધુ વિસ્તૃત વર્ગ સુધી પહોંચાડી શકે છે.

નાના વેપારીઓ માટે સમૃદ્ધિના દ્વાર અને ભારત માટે પાઠ
આ ક્રોસ-બોર્ડર QR પેમેન્ટનો સૌથી મોટો લાભ વિયેટનામના નાના સ્ટ્રીટ-ફૂડ વેચનારા, હસ્તકલાના વેપારીઓ, ટેક્સી ચાલકો અને હોમ-સ્ટે સંચાલકોને મળી રહ્યો છે, જેમને કોઈ મોંઘા પોઈન્ટ-ઓફ-સેલ (POS) મશીન વગર સીધા વિદેશી પ્રવાસીઓ પાસેથી ડિજિટલ પેમેન્ટ મળે છે. વર્ષ ૨૦૨૬ ના પ્રથમ સાત મહિનામાં જ વિયેટનામે ૧.૩૯ કરોડથી વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓનું સ્વાગત કર્યું છે, જે ગત વર્ષ કરતાં ૧૩.૮% વધુ છે.

​​​​​​​ડૉ. હિરેન ગાંધી (આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને ભૂરાજકીય વિશ્લેષક)ના મતે વિયેટનામનું આ મોડેલ સાબિત કરે છે કે ટેકનોલોજી માત્ર બેંકિંગ સુધી સીમિત નથી, પરંતુ તે દેશના પ્રવાસન અને નાના વેપારીઓની રોજીરોટી બદલવાનું સૌથી સશક્ત સાધન બની શકે છે. ભારતનું UPI પણ આજે વિશ્વભરમાં ડંકો વગાડી રહ્યું છે. જો ભવિષ્યમાં ભારત અને વિયેટનામ વચ્ચે સીધી UPI-VietQRGlobal કનેક્ટિવિટી સ્થપાય, તો ભારતીય પ્રવાસીઓ માટે વિયેટનામની યાત્રા ચાની ચુસકી જેટલી જ સરળ બની જશે.