તહેવારોની સિઝન શરૂ થવા પહેલાં ખાદ્ય તેલના ભાવને લઈને સરકારે મોટો નિર્ણય લીધો છે. નાણાં મંત્રાલયે સનફ્લાવર, સોયાબીન અને પામ ઓઇલની કેટલીક જાતો પર બેઝિક કસ્ટમ ડ્યૂટીમાં ઘટાડો કર્યો છે. સરકારના આ નિર્ણયથી આયાત થતા ખાદ્ય તેલની કિંમત ઘટવાની અને આગામી સમયમાં સ્થાનિક બજારમાં ગ્રાહકોને રાહત મળવાની શક્યતા છે. જોકે, તેનો સીધો પ્રભાવ કેટલો પડશે તે આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ, રૂપિયાની વિનિમય કિંમત અને દેશમાં તેલના સ્ટોક સહિત અનેક પરિબળો પર આધારિત રહેશે.

નવા નિયમો મુજબ ક્રૂડ સનફ્લાવર ઓઇલ પર બેઝિક કસ્ટમ ડ્યૂટી 10 ટકાથી ઘટાડીને શૂન્ય કરવામાં આવી છે. જ્યારે રિફાઇન્ડ સનફ્લાવર ઓઇલ પરની ડ્યૂટી 32.5 ટકાથી ઘટાડીને 22.5 ટકા કરવામાં આવી છે. સનફ્લાવર ઓઇલની આયાત સસ્તી બનવાથી આગામી સમયમાં તેના સ્થાનિક ભાવ પર પણ અસર જોવા મળી શકે છે.

સરકારે ક્રૂડ સોયાબીન ઓઇલ અને ક્રૂડ પામ ઓઇલ પર પણ કસ્ટમ ડ્યૂટીમાં ઘટાડો કર્યો છે. બંને પ્રકારના ક્રૂડ ઓઇલ પર હવે 10 ટકાને બદલે 5 ટકા બીસીડી લાગશે. આ ઉપરાંત રિફાઇન્ડ સોયાબીન અને પામ ઓઇલ પરની બેઝિક કસ્ટમ ડ્યૂટી 32.5 ટકાથી ઘટાડીને 27.5 ટકા કરવામાં આવી છે.

તહેવારો દરમિયાન ઘરો ઉપરાંત મીઠાઈ, નમકીન, રેસ્ટોરન્ટ અને ફૂડ સર્વિસ બિઝનેસમાં ખાદ્ય તેલની માંગમાં વધારો થાય છે. આવી સ્થિતિમાં આયાત ડ્યૂટીમાં ઘટાડો થતાં આયાતી તેલની લેન્ડેડ કોસ્ટ ઘટી શકે છે.

ઇન્ડિયન વેજિટેબલ ઓઇલ પ્રોડ્યુસર્સ એસોસિએશન (IVPA)ના પ્રમુખ સુધાકર દેસાઈના જણાવ્યા અનુસાર, આયાત ડ્યૂટી ઘટવાથી આયાતી તેલની કિંમતમાં ઘટાડો થઈ શકે છે અને તેનો લાભ ગ્રાહકો સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે. ખાસ કરીને સનફ્લાવર ઓઇલ પર ડ્યૂટીમાં થયેલા મોટા ઘટાડાની અસર દક્ષિણ ભારતના બજારમાં જોવા મળી શકે છે.

ભારત પોતાની કુલ ખાદ્ય તેલની જરૂરિયાતમાંથી આશરે 60 ટકા હિસ્સો આયાત કરે છે. તેથી સ્થાનિક બજારમાં તેલના ભાવ આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર, રૂપિયાના વિનિમય દર, માલ પરિવહન ખર્ચ અને દેશમાં ઉપલબ્ધ સ્ટોકથી પ્રભાવિત થાય છે. ભારત મુખ્યત્વે મલેશિયા અને ઇન્ડોનેશિયાથી પામ ઓઇલ તથા આર્જેન્ટિના અને બ્રાઝિલથી સોયાબીન ઓઇલની આયાત કરે છે.
આથી સરકારના નિર્ણય બાદ ખાદ્ય તેલના ભાવમાં ઘટાડાની શક્યતા ઊભી થઈ છે, પરંતુ તમામ પ્રકારના તેલ તરત જ સસ્તા થઈ જશે એવું જરૂરી નથી. આંતરરાષ્ટ્રીય કોમોડિટી ભાવ, ફ્રેટ ચાર્જ, રૂપિયાની કિંમત, સ્થાનિક સપ્લાય અને કંપનીઓ પાસે રહેલા સ્ટોક જેવા પરિબળો અંતિમ છૂટક ભાવ નક્કી કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.