ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા આગામી વર્ષની વસ્તી ગણતરી અંગે એક મુખ્ય અપડેટ બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. તેમાં વસ્તી ગણતરી 2027ના કેટલાક તબક્કાઓ વિશે માહિતી શેર કરવામાં આવી છે. ગૃહ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે વસ્તી ગણતરીનો પ્રથમ તબક્કો આ વર્ષે, 2026 ના એપ્રિલ અને સપ્ટેમ્બર વચ્ચે શરૂ થશે. સરકારી સૂચના અનુસાર, વસ્તી ગણતરી 2027 (ઘર યાદીકરણ અભિયાન) નો પ્રથમ તબક્કો 1 એપ્રિલથી 30 સપ્ટેમ્બર, 2026ની વચ્ચે લગભગ 30 દિવસ ચાલશે. આ કાર્ય બધા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં હાથ ધરવામાં આવશે. આ ઘર યાદીકરણ કામગીરીના તરત જ 15 દિવસના સમયગાળા દરમિયાન સ્વ-ગણતરીનો વિકલ્પ પણ ઉપલબ્ધ રહેશે.

વસ્તી ગણતરી 2021 માટે સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી હતી. એ નોંધવું જોઈએ કે દેશમાં દર 10 વર્ષે વસ્તી ગણતરી હાથ ધરવામાં આવે છે. વસ્તી ગણતરી મૂળ 2021 માટે નિર્ધારિત કરવામાં આવી હતી, પરંતુ કોવિડ-19 રોગચાળાને કારણે, તેની તારીખ મુલતવી રાખવામાં આવી હતી. વસ્તી ગણતરી હવે બે તબક્કામાં હાથ ધરવામાં આવશે.

ભારતના રજિસ્ટ્રાર જનરલ અને સેન્સસ કમિશનર મૃત્યુંજય કુમાર નારાયણ દ્વારા જારી કરાયેલા એક જાહેરનામામાં જણાવાયું છે કે, 30 દિવસની ડોર-ટુ-ડોર વસ્તી ગણતરી ઝુંબેશના તરત જ 15 દિવસના સમયગાળા દરમિયાન સ્વ-ગણતરી કામગીરી હાથ ધરવામાં આવશે. જાતિ આધારિત ડેટા પણ શામેલ કરવામાં આવશે.

સરકારે અગાઉ જાહેરાત કરી હતી કે 2027ની વસ્તી ગણતરીના તબક્કા દરમિયાન જાતિ સંબંધિત ડેટા પણ ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે એકત્રિત કરવામાં આવશે. છેલ્લી વ્યાપક જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરી 1881 થી 1931 ની વચ્ચે બ્રિટિશરો દ્વારા કરવામાં આવી હતી. સ્વતંત્રતા પછી કરવામાં આવેલી તમામ વસ્તી ગણતરીઓમાંથી જાતિને બાકાત રાખવામાં આવી છે. વસ્તી ગણતરીમાં જાતિ આધારિત ડેટાનો સમાવેશ કરવાનો નિર્ણય ગયા વર્ષે 30 એપ્રિલે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેબિનેટ રાજકીય બાબતોની સમિતિ દ્વારા લેવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રથમ ડિજિટલ વસ્તી ગણતરીમાં આશરે 3 મિલિયન કર્મચારીઓ કાર્યરત હશે. સચોટ ડેટા સુનિશ્ચિત કરવા માટે, એનરોઇડ અને આઈઓએસ બંને સંસ્કરણો માટે ઉપલબ્ધ મોબાઇલ એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરીને ડેટા એકત્રિત કરવામાં આવશે. 2011 ની વસ્તી ગણતરી મુજબ, દેશની વસ્તી 1.21 અબજ હતી. તેમાંથી ૬૨ કરોડ (૫૧.૫૪ ટકા) પુરુષો અને ૫૮ કરોડ (૪૮ ટકા) સ્ત્રીઓ હતી.