વિશ્વના અડધાથી વધુ સ્થળાંતર કરનારા પક્ષીઓની વસ્તી ઘટી રહી છે. વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે આ ફક્ત પક્ષી સંકટ નથી, પરંતુ સમગ્ર ગ્રહના પર્યાવરણ અને જૈવવિવિધતાના બગડતા સ્વાસ્થ્યનો સંકેત છે. તાજેતરના વૈશ્વિક સમીક્ષામાં જાણવા મળ્યું છે કે વિશ્વના 3,380 સ્થળાંતર કરનારા પક્ષીઓની પ્રજાતિઓમાંથી 50 ટકાથી વધુ ઘટી રહી છે. સ્થળાંતર કરનારા પક્ષીઓ દર વર્ષે હજારો કિલોમીટરની મુસાફરી કરે છે અને બીજ ફેલાવવા, છોડ પરાગનયન, જંતુ નિયંત્રણ અને પોષક તત્વોનું વિતરણ જેવા ઘણા મહત્વપૂર્ણ ઇકોલોજીકલ કાર્યો કરે છે. સ્થાનિક પક્ષીઓના ઘટાડા પર નજર કરીએ તો, જંગલમાં રહેતી 70 ટકાથી વધુ પ્રજાતિઓમાં ઘટાડો થઈ રહ્યો છે. દરિયાઈ પક્ષીઓમાં 55 ટકાથી વધુ ઘટાડો થઈ રહ્યો છે. પક્ષી જૂથોમાં ઘટાડાને જોતાં, 90 ટકાથી વધુ રંગબેરંગી પક્ષીઓમાં ઘટાડો થયો છે. પોપટ, લક્કડખોદ, કોયલ અને કબૂતર જેવા પક્ષીઓમાં 70 ટકા ઘટાડો થયો છે, જ્યારે દરિયાકાંઠાના પક્ષીઓમાં 47 ટકા ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આ ચિંતાનો વિષય છે. નેચર રિવ્યુઝ બાયોડાયવર્સિટીમાં પ્રકાશિત થયેલા સંશોધન મુજબ, પક્ષીઓની વસ્તીમાં ઘટાડો થવા પાછળ માનવ પ્રવૃત્તિઓ જેમ કે રહેઠાણનું નુકસાન, આબોહવા પરિવર્તન, જંતુનાશકોનો વધતો ઉપયોગ, શિકાર, ઇમારતો અને વીજળી લાઇનો સાથે અથડામણ અને માછીમારીની જાળને મુખ્ય કારણો તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. આ પક્ષીઓ ઘણા દેશો અને ખંડોમાં સરહદો પાર કરે છે, તેથી તેમનું રક્ષણ કરવું એ કોઈ એક દેશની પહોંચની બહાર છે. આ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ, સ્થળાંતર માર્ગો અને મુખ્ય ભીનાશવાળી જમીનનું રક્ષણ અને જીપીએસ ટ્રેકિંગ, સેટેલાઇટ અને એઆઈ-આધારિત દેખરેખ જેવી આધુનિક તકનીકોનો વધુ ઉપયોગ જરૂરી છે. ભારત મધ્ય એશિયાઈ ફ્લાયવેનો મુખ્ય ભાગ છે, જે સ્થળાંતર કરનારા પક્ષીઓ માટે એક આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થળાંતર માર્ગ છે, જે વાર્ષિક ધોરણે મધ્ય એશિયા, સાઇબિરીયા અને આર્કટિક પ્રદેશોમાંથી લાખો પક્ષીઓને ભારત સહિત દક્ષિણ એશિયામાં લઈ જાય છે. ભારતમાં 1,300 થી વધુ પક્ષીઓની પ્રજાતિઓ નોંધાઈ છે, જેમાંથી મોટી સંખ્યામાં સ્થળાંતર કરનારા છે. સ્થળાંતર કરનારા પક્ષીઓની વસ્તીમાં ઘટાડો પણ ભારત માટે ચિંતાનો વિષય છે.