જૂની પેન્શન યોજના (OPS)ની રાહ જોઈ રહેલા ઘણા કર્મચારીઓ માટે સારા સમાચાર છે. કર્મચારીઓ લાંબા સમયથી OPSને પુનઃસ્થાપિત કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે, પરંતુ કેન્દ્ર સરકાર હજુ સુધી સંમત થઈ નથી. હવે, સરકારના નિર્ણયને પગલે, કેટલાક કર્મચારીઓને જૂની પેન્શન યોજના પસંદ કરવાની તક મળી રહી છે. વૈજ્ઞાનિક અને ઔદ્યોગિક સંશોધન પરિષદે આ પહેલ શરૂ કરી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે અન્ય કેન્દ્રીય સ્વાયત્ત સંસ્થાઓ પણ તેનું પાલન કરી શકે છે. આનાથી પ્રશ્ન ઉભો થાય છે કે શું અન્ય કેન્દ્રીય સંસ્થાઓના કર્મચારીઓ પણ જૂની પેન્શન યોજનાનો લાભ મેળવી શકે છે?

આ કર્મચારીઓ જૂની પેન્શન યોજના પસંદ કરી શકશે

વૈજ્ઞાનિક અને ઔદ્યોગિક સંશોધન પરિષદે હવે જૂની પેન્શન યોજના અંગે કેન્દ્ર સરકારના નિર્ણયને મંજૂરી આપી છે. આનાથી કરુણાપૂર્ણ નિમણૂકો દ્વારા નોકરી મેળવનારા કર્મચારીઓ માટે રાહતનો માર્ગ ખુલ્યો છે. કરુણાપૂર્ણ નિમણૂક એ સરકારી કર્મચારીને આપવામાં આવતી નોકરી છે જે સેવા દરમિયાન મૃત્યુ પામે છે અથવા, કેટલાક કિસ્સાઓમાં, કાયમી રીતે અપંગ થઈ જાય છે, જેથી તેમના આશ્રિત પરિવારના સભ્યોને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડી શકાય. આ નિર્ણય એવા કર્મચારીઓને લાગુ પડે છે જેમણે ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૦૪ પહેલા કરુણાપૂર્ણ નિમણૂક માટે અરજી કરી હતી, પરંતુ ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૦૪ પછી નોકરી કરી હતી. કારણ કે તે સમય સુધીમાં રાષ્ટ્રીય પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) લાગુ થઈ ગઈ હતી, તેથી તેમને NPS હેઠળ સમાવવામાં આવ્યા હતા.

હવે, કેન્દ્ર સરકારે આવા લાયક કર્મચારીઓને જૂની પેન્શન યોજના પસંદ કરવાનો વિકલ્પ આપવાનો નિર્ણય લીધો છે. CSIR એ ૭ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ એક ઓફિસ મેમોરેન્ડમ જારી કર્યું છે, જેમાં તેની તમામ પ્રયોગશાળાઓ, સંસ્થાઓ અને એકમોને આ નિર્ણય લાગુ કરવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.

હકિકતમાં, આ નિર્ણય ૨૨ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ કર્મચારી, જાહેર ફરિયાદ અને પેન્શન મંત્રાલયના પત્ર દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું હતું કે ૧૨ ડિસેમ્બર, ૨૦૦૩ ના રોજ અથવા તે પહેલાં કરુણાપૂર્ણ નિમણૂક માટે અરજી કરનારા પરિવારના સભ્યોને સંબંધિત મંત્રાલય અથવા વિભાગ દ્વારા જૂની પેન્શન યોજનાનો વિકલ્પ ઓફર કરી શકાય છે.

અગાઉ, માર્ચ 2023 માં, કેન્દ્ર સરકારે એવા કર્મચારીઓને OPS પસંદ કરવાની એક વખતની તક આપી હતી જેમની ભરતી પ્રક્રિયા 1 જાન્યુઆરી, 2004 પહેલા શરૂ થઈ હતી, પરંતુ જેમની નિમણૂક પછીથી થઈ હતી. જો કે, તે સમયે કમ્પેન્સિવ નિમણૂક ધરાવતા કર્મચારીઓને આ સુવિધા પૂરી પાડવામાં આવી ન હતી.

CSIR દ્વારા આ પગલું હવે અન્ય કેન્દ્રીય સ્વાયત્ત સંસ્થાઓ (CAB) માટે એક ઉદાહરણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. જો કે, આ નિર્ણય આપમેળે બધી સંસ્થાઓ પર લાગુ થશે નહીં. દરેક સ્વાયત્ત સંસ્થાએ કેન્દ્ર સરકારના આ આદેશને અલગથી અપનાવવો પડશે. તે પછી જ ત્યાં કામ કરતા લાયક કર્મચારીઓ OPS વિકલ્પનો લાભ લઈ શકશે.