દેશમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની સંખ્યા ઝડપથી વધી રહી છે અને લોકો ખાસ કરીને ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર્સમાં વધુ રસ દાખવી રહ્યા છે. આ પાછળનું સૌથી મોટું કારણ સરકારની સબસિડી છે. કેન્દ્ર સરકારની પીએમ ઇ-ડ્રાઇવ યોજના હવે જમીન પર સ્પષ્ટ પરિણામો બતાવી રહી છે. આ યોજના ગ્રાહકોને ઓછી કિંમતે ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર ખરીદવાની તક પૂરી પાડે છે, પરંતુ દેશભરમાં ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલરના વેચાણમાં પણ ઝડપથી વધારો થયો છે. સરકારે પહેલાથી જ ઓટોમોબાઇલ કંપનીઓને હજારો કરોડ રૂપિયા પરત કર્યા છે જેથી સામાન્ય માણસને પોષણક્ષમ ભાવે વાહનો મળી શકે.

ભારે ઉદ્યોગ મંત્રાલયે 5 ફેબ્રુઆરી, 2026 સુધીમાં પીએમ ઇલેક્ટ્રિક ડ્રાઇવ રિવોલ્યુશન ઇન ઇનોવેટિવ વ્હીકલ એન્હાન્સમેન્ટ (પીએમ ઇ-ડ્રાઇવ) યોજના હેઠળ વાહન ઉત્પાદકોને રૂ.1,182.32 કરોડ પરત કર્યા છે. આ નાણાં 1 એપ્રિલ, 2024 પછી નોંધાયેલા ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર્સને આપવામાં આવેલા ડિસ્કાઉન્ટના બદલામાં પરત કરવામાં આવ્યા હતા. આજ સુધીમાં, 1,439,224 ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર્સને આ યોજનાનો લાભ મળ્યો છે.

સરકારે પીએમ ઇ-ડ્રાઇવ યોજના હેઠળ કુલ રૂ.1,772 કરોડનું બજેટ ફાળવ્યું છે. 31 માર્ચ, 2026 સુધીમાં 2,479,120 ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર્સને પ્રોત્સાહન આપવાનો ઉદ્દેશ્ય છે. આ યોજનાની વિશિષ્ટ વિશેષતા એ છે કે ગ્રાહકોને ખરીદી પર સીધી કિંમત સબસિડી મળે છે. સરકાર ત્યારબાદ આ રકમ વાહન ઉત્પાદકોને પરત કરે છે.

મહારાષ્ટ્ર આગળ

ઈલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર ખરીદીમાં મહારાષ્ટ્ર દેશમાં આગળ છે. 271,849 વાહનોને સબસિડી મળી. કર્ણાટક, 157,534 અને તમિલનાડુ, 143,914 ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલરને સબસિડી મળી. ઉત્તર પ્રદેશ, 115,246 અને રાજસ્થાન, 94,004ને સબસિડી મળી, જેના કારણે આ રાજ્યો ટોચના પાંચ રાજ્યોમાં સ્થાન પામ્યા.

પીએમ ઈ-ડ્રાઈવ યોજના દેશભરમાં લાગુ કરવામાં આવી છે. આ યોજના ફક્ત મુખ્ય શહેરો સુધી મર્યાદિત નથી. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો પણ ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર ખરીદતી વખતે આ સબસિડીનો લાભ લઈ શકે છે. આ સુવિધા તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ઉપલબ્ધ છે.

જોકે પીએમ ઈ-ડ્રાઈવ યોજના ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓને કર મુક્તિ આપતી નથી, તેઓ ઓટોમોબાઈલ અને ઓટો ઘટકો માટે પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) યોજનામાંથી અલગથી સપોર્ટ મેળવે છે. આ યોજના હેઠળ, અદ્યતન ઓટોમોટિવ ટેકનોલોજી સંબંધિત ઘટકો પર 13 થી 18 ટકા સુધીના પ્રોત્સાહનો આપવામાં આવે છે.

આ યોજનામાં ભાગ લેનારા વાહન ઉત્પાદકોએ તબક્કાવાર ઉત્પાદન કાર્યક્રમનું પાલન કરવું જરૂરી છે, જે ધીમે ધીમે ભારતમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનો માટે આવશ્યક ઘટકોનું ઉત્પાદન ફરજિયાત બનાવે છે. સરકારનું લક્ષ્ય દેશમાં એક મજબૂત અને આત્મનિર્ભર ઇલેક્ટ્રિક વાહન ઉદ્યોગ વિકસાવવાનું છે.