અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ હાલમાં ગુસ્સે છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ભારત સહિત અનેક દેશોમાંથી સૌર ઊર્જા આયાત પર કર લાદ્યો છે. અમેરિકાએ ભારતમાંથી સૌર ઊર્જા આયાત પર 126 ટકાની પ્રારંભિક ડ્યુટી લાદી છે. ભારતે તેના ઉત્પાદન ક્ષેત્રને અન્યાયી રીતે સબસિડી આપી હોવાનું નક્કી થયા પછી આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. એક અહેવાલ અનુસાર, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર એમ પણ જણાવે છે કે આ પગલું યુએસ સ્થાનિક ઉત્પાદકોને રક્ષણ આપવા માટે લેવામાં આવ્યું છે, કારણ કે આનાથી સ્વચ્છ ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સની કિંમતમાં વધારો થવાની સંભાવના છે.

યુએસ વાણિજ્ય વિભાગે ભારત, ઇન્ડોનેશિયા પર 86 ટકાથી 143 ટકા અને લાઓસ પર 81 ટકાની પ્રારંભિક ફરજો લાદી છે. આ દરો વિદેશી સબસિડીના નિર્ધારણ પર આધારિત છે. યુએસનો દાવો છે કે આ દેશોમાં સૌર ઊર્જા ઉત્પાદનને સરકાર દ્વારા અન્યાયી રીતે સબસિડી આપવામાં આવી છે, જેના કારણે તેઓ સ્થાનિક ઉત્પાદકો કરતાં યુએસ બજારમાં તેમના ઉત્પાદનો નોંધપાત્ર રીતે ઓછા ભાવે વેચી રહ્યા છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર જણાવે છે કે સૌર ઊર્જા આયાત પર ફરજો વધારવાનો હેતુ સ્થાનિક ઉત્પાદકોને ફાયદો પહોંચાડવાનો છે.

આ ટેરિફ ટ્રમ્પના વ્યાપક વૈશ્વિક ટેરિફથી અલગ હશે, જેને ગયા અઠવાડિયે યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે રદ કરી દીધા હતા. તેના જવાબમાં, ટ્રમ્પે નવા દસ ટકા ટેરિફ જારી કર્યા છે, જેને તેમણે 15 ટકા સુધી વધારવાની ધમકી આપી છે. આ ટેરિફ-વિશિષ્ટ તપાસ એલાયન્સ ફોર અમેરિકન સોલર મેન્યુફેક્ચરિંગ એન્ડ ટ્રેડની અરજી પર આધારિત છે. આ મહિનાની શરૂઆતમાં, રાષ્ટ્રપતિએ ભારત સાથે દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર પર પણ હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જેનો હેતુ બંને દેશો વચ્ચેના આર્થિક તણાવને ઘટાડવાનો છે.

બ્લોમબર્ગએનઇએફ અનુસાર, 2025ના પહેલા ભાગમાં ભારત, ઇન્ડોનેશિયા અને લાઓસ યુએસમાં સોલર મોડ્યુલ આયાતમાં 57 ટકા હિસ્સો ધરાવતા હતા. આ ચાર દક્ષિણપૂર્વ એશિયાઈ દેશો પર ભારે ટેરિફ લાદવામાં આવ્યા પછી કેટલાક વિકાસકર્તાઓએ આ દેશોમાંથી પેનલ્સ મેળવવાનું શરૂ કર્યું, જે એક સમયે મુખ્ય આયાત સ્ત્રોત હતા. વાણિજ્ય વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, 2024માં ભારતમાંથી સૌર આયાતનું મૂલ્ય આશરે 792.6 મિલિયન ડોલર હતું, જે 2022 કરતા નવ ગણું વધારે છે.

સિટી વિશ્લેષક વિક્રમ બાગરીએ મંગળવારે એક સંશોધન નોંધમાં લખ્યું હતું કે આ ઊંચા ટેરિફથી ભારતીય સૌર પેનલ ઉત્પાદકો માટે યુએસ બજાર મોટાભાગે અનુપલબ્ધ થઈ જશે. આનો અર્થ એ થયો કે યુએસ બજાર હવે ભારતીય સૌર કંપનીઓ માટે વર્ચ્યુઅલ રીતે બંધ થઈ જશે. દરમિયાન, એલાયન્સના વકીલ ટિમ બ્રાઇટબિલે જણાવ્યું હતું કે આ પગલું વાજબી સ્પર્ધા પુનઃસ્થાપિત કરવા અને યુએસમાં અબજો ડોલરના રોકાણ અને નોકરીઓનું રક્ષણ કરવા માટે જરૂરી છે.

સૌર પ્રોજેક્ટ્સની કિંમતમાં વધારો થશે

ઘણા વિકાસકર્તાઓ માને છે કે સસ્તા આયાત પર પ્રતિબંધ મૂકવાથી સૌર પ્રોજેક્ટ્સની કિંમતમાં વધારો થશે, જે અમેરિકાના નવીનીકરણીય ઉર્જા લક્ષ્યોને જોખમમાં મુકશે. યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ કોમર્સ છ જુલાઈ, 2026ના રોજ એલાયન્સ ફોર અમેરિકન સોલર મેન્યુફેક્ચરિંગ એન્ડ ટ્રેડ તપાસ અંગે અંતિમ નિર્ણય જારી કરશે. આ દેશો (ભારત, ઇન્ડોનેશિયા અને લાઓસ)માંથી આયાત કરાયેલા સૌર કોષોની એન્ટિ-ડમ્પિંગ તપાસ પણ ચાલી રહી છે, જેના પરિણામો ટૂંક સમયમાં અપેક્ષિત છે.