અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો વર્ષો જૂનો રાજદ્વારી વિવાદ હવે યુદ્ધના આરે પહોંચી ગયો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી અને ખુલ્લી ધમકી આપતા સોશિયલ મીડિયા પર જાહેરાત કરી છે કે, અમેરિકા ઈરાન પર અત્યંત ભયાનક હુમલો કરવા જઈ રહ્યું છે. આ હુમલામાં ઈરાનની નૌસેના, વાયુસેના અને સમગ્ર સંરક્ષણ પ્રણાલીને તોડી પાડવામાં આવશે.
એટલું જ નહીં, ટ્રમ્પે ઈરાનના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ગણાતા ખર્ગ ટાપુ (Kharg Island) અને તેના તેલ-ગેસના સમગ્ર બજાર પર વેનેઝુએલાની જેમ જ સંપૂર્ણ કબજો જમાવવાની ચેતવણી પણ આપી દીધી છે. વૈશ્વિક રાજનીતિમાં ખળભળાટ મચાવનારા આ નિવેદન અને ટ્રમ્પની યુદ્ધ રણનીતિનો સંપૂર્ણ વિગતવાર અહેવાલ નીચે મુજબ છે.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સામે સીધા સૈન્ય યુદ્ધના સંકેત આપતા એક પોસ્ટમાં લખ્યું છે કે, "આજે રાત્રે અમેરિકા ઈરાન પર જબરદસ્ત હુમલો કરશે. ઈરાનની નેવી, એરફોર્સ, રડાર, એન્ટી-એરક્રાફ્ટ અને અન્ય તમામ પ્રકારની ડિફેન્સ સિસ્ટમની સાથે તેની હુમલો કરવાની ક્ષમતા પણ નેસ્તનાબૂદ કરી દેવાશે. આગામી સમયમાં અમે ખર્ગ આઇલેન્ડ અને તેલ સાથે જોડાયેલા અન્ય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર અમેરિકી સેનાનો કબજો સ્થાપિત કરીશું."
વેનેઝુએલાની જેમ ઈરાનના ઓઈલ માર્કેટ પર કંટ્રોલ કરવાનો પ્લાન
ટ્રમ્પે પોતાની પોસ્ટમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સૈન્ય હુમલા બાદ અમેરિકા ઈરાનના તેલ અને ગેસ માર્કેટને સંપૂર્ણપણે પોતાના નિયંત્રણમાં લઈ લેશે. તેમણે આ રણનીતિની સરખામણી વેનેઝુએલા સાથે કરતા જણાવ્યું કે, અમે અગાઉ વેનેઝુએલાના મામલામાં પણ આવું જ કર્યું હતું, જે વેનેઝુએલા અને અમેરિકા બંને દેશો માટે ઘણું ફાયદાકારક સાબિત થઈ રહ્યું છે.
નોંધનીય છે કે અમેરિકાએ આ પહેલા પણ ખર્ગ ટાપુ પર હવાઈ હુમલા કર્યા છે, પરંતુ તેના પર જમીની સ્તરે કબજો કરવાની આ પ્રથમ સત્તાવાર જાહેરાત છે. શાંતિ વાર્તા અટકેલી હોવાને કારણે ગુરુવારે પણ ઈરાન વિરુદ્ધ અમેરિકી સૈન્ય કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે તેવું ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે.
ઈરાનમાં સત્તા પલટો કરવાનો હતો પ્લાન
આ આક્રમક વલણ વચ્ચે ટ્રમ્પે એક ન્યૂઝ ચેનલને આપેલા ઈન્ટરવ્યુમાં મોટો ખુલાસો કરતા સ્વીકાર્યું હતું કે, અમેરિકાએ ઈરાનની સરકારને તોડી પાડવા (તખ્તાપલટ કરવા) માટે ત્યાંની સ્થાનિક જનતા સુધી હથિયારો પહોંચાડવાનો ગુપ્ત પ્લાન બનાવ્યો હતો.
કુર્દ લોકોએ આપ્યો દગો
અમેરિકાએ ઈરાનના પ્રાદેશિક દુશ્મન ગણાતા 'કુર્દ' લોકોને અત્યાધુનિક હથિયારો આપ્યા હતા જેથી તેઓ સરકાર સામે વિદ્રોહ કરે. પરંતુ કુર્દ લોકોએ આ હથિયારો આગળ વહેંચવાને બદલે પોતાના જ બચાવ માટે રાખી લીધા હતા. ટ્રમ્પે નારાજગી વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે પ્રાદેશિક સહયોગીઓ અને કુર્દોએ અમને નિરાશ કર્યા છે, પરંતુ હું આ વાતને હંમેશા યાદ રાખીશ.
એક તરફ યુદ્ધની ધમકી
અમેરિકા તરફથી મળી રહેલી આ ભયાનક સૈન્ય ધમકીઓ વચ્ચે રાજદ્વારી વાટાઘાટોના દરવાજા પણ ખુલ્લા રાખવામાં આવ્યા છે. ટ્રમ્પે જણાવ્યું છે કે જો ઈરાન નમે અને કોઈ સમજૂતી માટે તૈયાર થાય, તો તેઓ સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં ઈરાન સાથે કાયમી શાંતિ કરાર (Peace Deal) સાઇન કરવા માટે પણ તૈયાર છે.
બીજી તરફ પીસ ડીલની વાત
બીજી તરફ અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે દાવો કર્યો છે કે હાલમાં ઈરાનના રાજકીય નેતૃત્વ અને 'ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ' (IRGC) બંને સાથે બેક-ચેનલ વાતચીત ચાલી રહી છે. જોકે, અમેરિકી પ્રશાસનનું માનવું છે કે IRGC સંગઠન અત્યંત કટ્ટરપંથી છે અને તે વારંવાર શાંતિ વાર્તામાં અવરોધો ઊભા કરી રહ્યું છે, જેના કારણે અમેરિકા હવે સૈન્ય બળ વાપરવા મજબૂર બન્યું છે.