ભારતીય શેરબજારમાંથી વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (એફપીઆઈ) દ્વારા સતત થઈ રહેલી ભારે વેચવાલીના કારણે એક મોટો રેકોર્ડ તૂટી ગયો છે. ઓક્ટોબર મહિનામાં જ અત્યાર સુધીમાં વિદેશી રોકાણકારોએ ₹44,166 કરોડના શેર વેચી દીધા છે. આ સાથે જ ચાલુ વર્ષ 2026 માં અત્યાર સુધી તેમની કુલ પાછી ખેંચાયેલી રકમ ₹3.04 લાખ કરોડના આંકડાને વટાવી ગઈ છે. નેશનલ સિક્યોરિટીઝ ડિપોઝિટરી લિમિટેડ (એનએસડીએલ) વર્ષ 2002 થી આ આંકડાઓ એકત્રિત કરી રહી છે અને છેલ્લા 24 વર્ષના ઈતિહાસમાં આ પ્રથમવાર બન્યું છે કે વિદેશી રોકાણકારોએ એક જ વર્ષમાં શેરબજારમાંથી ₹3 લાખ કરોડથી વધુની મૂડી પાછી ખેંચી લીધી હોય.

વર્ષ 2020 પછી આ ત્રીજું એવું વર્ષ છે જ્યારે વિદેશી રોકાણકારોએ ₹1 લાખ કરોડ કરતાં વધુ નાણાં બજારમાંથી બહાર કાઢ્યા છે. અગાઉ વર્ષ 2022 અને વર્ષ 2025 માં પણ વિદેશી રોકાણકારોએ ₹1 લાખ કરોડથી વધુની વેચવાલી કરી હતી. વર્ષ 2025 દરમિયાન વિદેશી રોકાણકારોએ કુલ ₹1.66 લાખ કરોડ પાછા ખેંચ્યા હતા, જે અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો વાર્ષિક રેકોર્ડ હતો, પરંતુ વર્ષ 2026 માં આ આંકડો વધીને ₹3.04 લાખ કરોડ પર પહોંચી ગયો છે. જોકે, હજુ ઓક્ટોબર મહિનો પૂરો થવામાં સમય બાકી હોવાથી આ આંકડો વધુ વધી શકે તેવી સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા કરવામાં આવી રહેલી આ અતિશય વેચવાલી પાછળ વૈશ્વિક સ્તરના કેટલાક મુખ્ય કારણો જવાબદાર છે. નિષ્ણાતોના મતે, કાચા તેલ (ક્રૂડ ઓઈલ) ની ઊંચી કિંમતો, મજબૂત થઈ રહેલો અમેરિકી ડૉલર અને યુએસ બોન્ડ પર મળી રહેલું ઊંચું વળતર રોકાણકારોને ભારતીય બજારથી દૂર કરીને સુરક્ષિત વિકલ્પો તરફ આકર્ષિત કરી રહી છે. આ ઉપરાંત, ઉત્તર એશિયાઈ બજારોમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્રે જોવા મળી રહેલી તેજી પણ વૈશ્વિક મૂડીને પોતાની તરફ ખેંચી રહી છે.

અગાઉ સપ્ટેમ્બર મહિનામાં પણ વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય બજારમાંથી ₹35,861 કરોડ પાછા ખેંચ્યા હતા, જોકે જુલાઈમાં ₹20,200 કરોડ અને ઓગસ્ટમાં ₹29,631 કરોડનું રોકાણ આવ્યું હતું. બજારના વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ વેચવાલીને ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાની મજબૂતાઈ પર અવિશ્વાસ તરીકે જોવાને બદલે વૈશ્વિક સ્તરે નાણાકીય ભંડોળના પુનઃવિતરણ તરીકે જોવી જોઈએ.