અમેરિકા અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધો અંગે એક મોટો ખુલાસો થયો છે. ગુપ્ત રાજદ્વારી સાઇફરના તાજેતરના લીકથી જાણવા મળ્યું છે કે પાકિસ્તાન લાંબા સમયથી કાશ્મીર મુદ્દા પર અમેરિકા પાસેથી ખુલ્લેઆમ સમર્થન માંગી રહ્યું છે, પરંતુ વોશિંગ્ટને ભારતનો વિરોધ કરવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો છે.
લીક થયેલા દસ્તાવેજો અનુસાર, અમેરિકાએ સ્પષ્ટપણે સંકેત આપ્યો હતો કે તે ભારત સાથેના તેના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને નુકસાન પહોંચાડવાના જોખમે પાકિસ્તાનની પડખે રહેશે નહીં. આનાથી એ પણ સ્પષ્ટ થાય છે કે કાશ્મીર મુદ્દા પર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પાકિસ્તાનના સતત પ્રયાસોને ઇચ્છિત સફળતા મળી નથી. અહેવાલ મુજબ, 7 માર્ચ, 2022ના રોજ, વોશિંગ્ટનમાં યુએસ સહાયક વિદેશ સચિવ ડોનાલ્ડ લુ અને તત્કાલીન પાકિસ્તાની રાજદૂત અસદ મજીદ ખાન વચ્ચે આ મુદ્દા પર ઉગ્ર બોલાચાલી થઈ હતી.
લીક થયેલા સાઇફરમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે પાકિસ્તાની રાજદૂતે નારાજગી વ્યક્ત કરતા કહ્યું હતું કે અમેરિકા દરેક વૈશ્વિક મુદ્દા પર પાકિસ્તાન પાસેથી સહયોગ ઇચ્છે છે, પરંતુ કાશ્મીરની વાત આવે ત્યારે ઇસ્લામાબાદને સમર્થન આપતું નથી. આ વાતચીતમાં એ પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે પાકિસ્તાન અમેરિકા પાસેથી તેની અપેક્ષાઓથી સતત અસંતુષ્ટ રહ્યું છે.
વાતચીત દરમિયાન, યુએસ અધિકારી ડોનાલ્ડ લુએ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા ભારત સાથેના તેના સંબંધોને ચીન સામે વ્યૂહાત્મક સ્પર્ધા તરીકે જુએ છે. અહેવાલ મુજબ, યુક્રેન યુદ્ધ દરમિયાન પાકિસ્તાને પણ ભારતની તટસ્થ નીતિ પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. પાકિસ્તાની પક્ષે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકાએ ભારતના વલણનો બચાવ કર્યો હતો, જ્યારે પાકિસ્તાનને સમાન સમર્થન મળ્યું ન હતું.
જોકે, અમેરિકાએ સ્પષ્ટપણે સંકેત આપ્યો હતો કે ભારત સાથેના તેના સંબંધો ફક્ત એક મુદ્દા સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્ર અને ચીન અંગેની તેની વ્યાપક વ્યૂહરચનાનો ભાગ છે. અમેરિકાએ કાશ્મીર પર ભારતના વલણનું સતત સન્માન કર્યું છે.
ભારતે સતત કહ્યું છે કે જમ્મુ અને કાશ્મીર તેનો આંતરિક મામલો છે અને તેમાં ત્રીજા પક્ષના હસ્તક્ષેપનો કોઈ અવકાશ નથી. અમેરિકાએ પણ લાંબા સમયથી આ સંવેદનશીલ મુદ્દા પર સંતુલિત વલણ જાળવી રાખ્યું છે. લીક થયેલા દસ્તાવેજો સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે પાકિસ્તાનના દબાણ છતાં વોશિંગ્ટન કાશ્મીર પર ભારત વિરોધી વલણ અપનાવવાનું ટાળ્યું હતું.
નિષ્ણાતો માને છે કે આ ઘટના દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક રાજદ્વારીમાં ભારતનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ સતત વધ્યું છે, જ્યારે પાકિસ્તાનનું પરંપરાગત લોબિંગ હવે પહેલા જેટલું અસરકારક નથી. આ સાઇફર લીક એવા સમયે થયું છે જ્યારે દક્ષિણ એશિયાઈ રાજકારણ, ભારત-અમેરિકા વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી અને ચીન અંગે વૈશ્વિક ગતિશીલતા ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ ખુલાસો ફરી એકવાર દર્શાવે છે કે અમેરિકા હવે ભારતને માત્ર એક પ્રાદેશિક ભાગીદાર તરીકે જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક વ્યૂહાત્મક સાથી તરીકે પણ જુએ છે. દરમિયાન, પાકિસ્તાનની કાશ્મીર-કેન્દ્રિત વિદેશ નીતિને પહેલા જેવો ટેકો મળી રહ્યો નથી.