ટાટા સ્ટીલે (Tata Steel) ભારતીય સ્પોર્ટ્સ જગતને ચોંકાવી દેનારો એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. કંપનીએ પોતાના ચર્ચિત પ્રીમિયર ફૂટબોલ ક્લબ ‘જમશેદપુર એફસી’ (Jamshedpur FC) ને ચલાવતી સંસ્થા ‘જમશેદપુર ફૂટબોલ એન્ડ સ્પોર્ટિંગ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ’ (JFSPL) માંથી પોતાનો ૧૦૦ ટકા માલિકી હક માત્ર રૂપિયા ૧૦૦ માં ગોવાના વિખ્યાત ‘ચર્ચિલ બ્રધર્સ સ્પોર્ટ્સ ક્લબ’ ને ટ્રાન્સફર કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. ઇન્ડિયન સુપર લીગ (ISL) અને ભારતીય ફૂટબોલના ભવિષ્ય માટે આ એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક ઘટનાક્રમ માનવામાં આવી રહ્યો છે. આ અંગેનો સવિસ્તાર અહેવાલ નીચે મુજબ છે.

ટાટા સ્ટીલ પાસે JFSPL ના આશરે ૪.૦૮ કરોડ શેર હતા. આ તમામ શેર હવે 'ચર્ચિલ બ્રધર્સ' ના નામે ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે. જોકે, આ સોદો સંપૂર્ણપણે અમલી બને તે માટે ઓલ ઇન્ડિયા ફૂટબોલ ફેડરેશન (AIFF) ની અંતિમ મંજૂરી મેળવવી જરૂરી છે.

ચર્ચિલ બ્રધર્સ પાસે જશે ફૂટબોલ ક્લબની કમાન
ગોવાનો ‘ચર્ચિલ બ્રધર્સ’ ક્લબ આશરે ચાર દાયકા જૂનો જાણીતો ફૂટબોલ ક્લબ છે, જેણે આઈ-લીગ (I-League) નો ખિતાબ બે વાર જીત્યો છે. આ કરાર હેઠળ જમશેદપુર એફસીનું ISL સ્પોર્ટિંગ લાયસન્સ પણ ચર્ચિલ બ્રધર્સને મળી જશે. આ સાથે ક્લબના ૧૨ ખેલાડીઓ અને ૨ કોચિંગ સ્ટાફના કોન્ટ્રાક્ટ પણ ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે, જેની સંપૂર્ણ નાણાકીય અને વહીવટી જવાબદારી ચર્ચિલ બ્રધર્સ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ થી સંભાળશે.

ટાટા સ્ટીલે કેમ છોડ્યો ક્લબ?
ટાટા સ્ટીલનો આ ચોંકાવનારો નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે કંપનીએ અગાઉ જ જાહેરાત કરી દીધી હતી કે જમશેદપુર FC આગામી ૨૦૨૬-૨૭ ની ISL સીઝનમાં ભાગ લેશે નહીં.

છેલ્લા કેટલાક સમયથી ISL ના બિઝનેસ મોડેલ અને કમાણી પર મોટા સવાલો ઊભા થઈ રહ્યા હતા. મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, લીગના મીડિયા રાઇટ્સની કિંમતમાં ભારે તોંગી ઘટાડો નોંધાયો છે. અગાઉ JioStar વાર્ષિક આશરે ₹૨૭૫ કરોડ ચૂકવતું હતું, જેની સામે ૨૦૨૫-૨૬ ની સીઝન માટે FanCode તરફથી માત્ર ₹૮.૬ કરોડની જ ઓફર કરવામાં આવી હતી. ઉલ્લેખનીય છે કે, ટાટા પહેલાં પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મોટા ફેરફારો જોવા મળ્યા હતા; માન્ચેસ્ટર સિટીના માલિક ‘સિટી ફૂટબોલ ગ્રુપે’ ગયા વર્ષે મુંબઈ સિટી એફસી (Mumbai City FC) માંથી પોતાનો હિસ્સો પાછો ખેંચી લીધો હતો.

ભારતીય ફૂટબોલમાં કરોડોનું રોકાણ પણ મોટું નુકસાન
છેલ્લા ૧૫ વર્ષોમાં ભારતીય ફૂટબોલ ઇકોસિસ્ટમમાં મોટું રોકાણ કરવામાં આવ્યું છે, પરંતુ બજારના અંદાજ મુજબ આ સમયગાળા દરમિયાન વિવિધ હિસ્સેદારોને ₹૫,૦૦૦ કરોડથી પણ વધુનું ભારે નુકસાન વેઠવું પડ્યું છે.

​​​​​​​આવા આર્થિક સંકટ અને પડકારજનક માહોલમાં ટાટા સ્ટીલનું જમશેદપુર FC માંથી બહાર નીકળવું એ સ્પોર્ટ્સ બિઝનેસના કડવા સત્યને ઉજાગર કરે છે. જોકે, ટાટા સ્ટીલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે ફૂટબોલ રમતથી સાવ અલગ થઈ રહ્યું નથી અને દેશમાં 'ગ્રાાસરૂટ' તથા યુવા ફૂટબોલ ડેવલપમેન્ટમાં પોતાનું રોકાણ અને યોગદાન ચાલુ રાખશે.